Donderdag 05/08/2021

Tom Vandyck kan, nu Obama verkozen is, zonder gemengde gevoelens zijn naturalisatie aanvragen

De stars-and-stripes fonkelt weer

Tom Vandyck is De Morgen- correspondent in de Verenigde Staten.

Een week na de verkiezingen in de VS wordt her en der geponeerd dat Obama gedoemd is om teleur te stellen en een deel van zijn programma moet uitstellen vanwege de financiële crisis. Tom Vandyck is evenwel optimistisch, en verheugd omdat de Bushjaren geschiedenis zijn: 'De draagwijdte van de misdaden van de uittredende president en van - ik wik mijn woorden - zijn neoconservatieve junta zal pas in de geschiedenisboeken duidelijk worden.'

Op woensdag 5 november stond mijn grootmoeder op om 5 uur 's ochtends. Ze is net geen negentig en een half jaar geleden ging ze in een rusthuis wonen. Vorige woensdag wilde ze met eigen ogen zien of Barack Obama tot president van de Verenigde Staten verkozen zou worden. Later die dag belde ze me thuis in Boston op om haar grote tevredenheid uit te drukken. Ze was niet meer zo blij geweest met een nieuwe Amerikaanse president sinds Kennedy, zei ze.

De stars-and-stripes fonkelt weer sinds dinsdag 4 november. Als Belg in de VS kreeg ik per e-mail en telefoon de hele voorbije week felicitaties van het thuisfront. Wanneer ik in december naar België kom, kan ik dat doen in de wetenschap dat ik voor het eerst sinds jaren geen gezeur over Bush meer te verduren zal krijgen. Plotseling hoef je je niet meer te schamen voor dit land.

Tot het daadwerkelijk gebeurde, was met geen mogelijkheid te voorspellen wat voor een impact Obama's verkiezing zou hebben. Ja, het zou historisch zijn en de wereld zou blij zijn Amerika 'terug te krijgen'. Maar dat het zo'n vaart zou lopen, dat had niemand gedacht.

Bevrijdingsfeest

De emotionele ontlading die volgde op Obama's verkiezing ging zonder meer de verwachtingen te buiten. Op de Amerikaanse publieke radiozender NPR stelde het vooraanstaande Palestijnse parlementslid Hanan Ashrawi dat de VS het voor elkaar gespeeld hadden om in één klap heel wat van de nare gevoelens die acht jaar Bush achtergelaten hadden uit te wissen. "U bent erin geslaagd om op één dag een zeer serieuze transformatie door te voeren, niet alleen in de VS, maar wereldwijd", zei ze. "U hebt met uw verkiezing de standing en de geloofwaardigheid van de VS gered en een duidelijke boodschap van hoop naar de rest van de wereld gezonden."

In de VS zelf kon je niet anders dan een bevrijdingsfeest zien. "De uitgelaten scènes van bevrijding die Dick Cheney zich had verbeeld voor Irak, vonden eindelijk plaats - in steden in heel Amerika", schreef columnist Frank Rich in The New York Times. Zelf dacht ik bij het zien van de overal spontaan losbarstende straatfeesten aan de oude zwartwitbeelden van de Europese hoofdsteden die in 1944 en 1945 de geallieerden inhaalden. Alleen rijdt Obama Washington niet binnen op een tank, maar op een golf van herwonnen optimisme.

High five

Na acht jaar Bush komt Amerika uit een donkere tunnel. Toen ik afgelopen vrijdag met een stel Amerikaanse vrienden op café ging, hing er op Central Square, een uitgaansbuurt in Cambridge - een bijzonder progressieve randgemeente van Boston (Obama haalde er 88 procent van de stemmen) - nog steeds elektriciteit in de lucht. Het gevoel was net zo goed blijdschap om Obama's overwinning als grote opluchting dat het tijdperk van angst, achterdocht en verdeeldheid onder de Republikeinse regering eindelijk voorbij is. Dagen na Obama's overwinning begroetten vrienden elkaar nog steeds met 'Yes we can!' (steevast beantwoord met 'Yes we did!') en wisselden wildvreemden high fives uit.

Ik hou van Amerika. Ik meen dat oprecht. Ik ben gek op de immense uitgestrektheid van dit land, zijn verticaal geobsedeerde grootsteden, zijn weidse blauwe hemelen, zijn eeuwig doorbubbelende etnische melting pot. En ook: zijn onstuimig optimisme, zijn geloof op het randje van het puberale af dat er na elke bocht in de weg iets beters ligt te wachten.

Tot een week geleden kon je dat tegen bijna geen enkele Europeaan zeggen zonder op een meewarige frons onthaald te worden. Terecht, overigens. Onder Bush kon Amerika weinig anders verwachten dan cynisme. De draagwijdte van de misdaden van de uittredende president en - ik wik mijn woorden - zijn neoconservatieve junta zal pas in de geschiedenisboeken duidelijk worden. Maar sinds dinsdag heeft de wereld weer het Amerika dat hij verdient.

Het belang van de verkiezing van Obama ligt niet zozeer in zijn eigen persoon, maar vooral in wat het zegt over dit land. Door Obama te verkiezen heeft Amerika bewezen dat het nog steeds opgewassen is tegen zijn zelfgekozen roeping. Amerika is weer het baken van hoop dat het hoort te zijn. Het was nochtans makkelijk geweest om toe te geven aan oude demonen en nogmaals te kiezen voor een Republikein die veiligheid beloofde door met angst te zwaaien. De Amerikanen stegen echter boven zichzelf uit en kozen zeven jaar na 9/11 een president met de tussennaam Hussein. Zelfs John McCain leek daar in zijn concessiespeech opgelucht over.

En ik? Ik kan nu eindelijk zonder gemengde gevoelens mijn naturalisatie aanvragen.

Ik hou van Amerika. Ik meen dat oprecht. Tot een week geleden kon je dat tegen bijna geen enkele Europeaan zeggen zonder op een meewarige frons onthaald te worden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234