Maandag 21/06/2021

Tom Sauer Verontwaardiging over clip van Greenpeace is selectief

Greenpeace deed menig wenkbrauw fronsen door een clip waarin onze eerste minister door Electrabel gegijzeld en gemarteld wordt met het oog op het verder openhouden van de oudste kerncentrales in ons land. Minister van Binnenlandse Zaken Milquet (cdH) vindt het filmpje niet kunnen, en ook Ecolo - nochtans de ideologie van Greenpeace niet ongenegen - vond het erover. Zonder me ten gronde te willen uitspreken over het al dan niet langer openhouden van deze kerncentrales, laat staan over de toekomst van kernenergie, moeten hier toch enkele kanttekeningen worden gemaakt.

Eén. Het Nucleair Forum mag Jan en alleman jaarlijks wel via een grootschalige publiciteitscampagne bestoken met sloganeske taal ten voordele van kernenergie, en dit via dagelijkse advertenties onder meer in kranten, reclameborden in de metro en op de Meir, en reclamepanelen in broodjeszaken. En dit zonder dat er een haan naar kraait.

Twee. De toekomstige elite - universiteitsstudenten - wordt op een subtielere manier aangepakt door de nucleaire lobby. Drie concrete voorbeelden.

In de jaren tachtig werden bijvoorbeeld leerstoelen aan universiteiten gefinancierd door Tractebel. Maar voor wat hoort wat. In Antwerpen werd de universiteit onder druk gezet om een professor die kritisch stond tegenover nucleaire energie buiten te zetten. De toenmalige rector Van Houtte heeft dit maffiaspel gelukkig niet willen meespelen.

Ikzelf heb in lang vervlogen tijden als assistent, verbonden aan de KU Leuven, een kritisch, maar beargumenteerd opinieartikel over MOX, geproduceerd bij Belgonucléaire, geschreven. De volgende dag kreeg ik een telefoon van de vicerector. En niet om me te feliciteren met de inhoud.

Het recentste voorbeeld is een 'Introductieavond over de Energiesector' waarvoor affiches ophingen aan de universiteit. Op het eerste gezicht ging het om een debat met vier panelleden, voor- en tegenstanders. "Reeds geruime tijd bestaan er misvattingen over de energiesector en de marktspelers. Dit energiedebat wil hierop een objectieve en transparante reactie geven", zo stelde de affiche. Bij nader toezien blijkt het om een debat te gaan met enkel voorstanders van nucleaire energie (waarvan twee op de payroll van Electrabel), en werd de avond gesponsord en georganiseerd door niemand minder dan Electrabel. Dergelijke praktijken zijn schering en inslag.

Drie. Iedereen weet dat er een grote mate van vervlechting bestaat tussen enerzijds Electrabel en anderzijds het politiek bestel. Het netwerk is van dien aard dat direct lobbywerk door Electrabel waarschijnlijk zelfs niet nodig is.

Vier. Waar zit de verontwaardiging ten aanzien van de woekerwinsten van Electrabel, voor dewelke onder meer deze grootschalige publiciteitscampagnes peanuts zijn ? Deze winsten kunnen onder andere worden gemaakt omdat deze industrie de kosten voor het nucleair afval, dat voor honderdduizenden jaren radioactief blijft, niet moet incalculeren. Voor de nucleaire industrie geldt blijkbaar een gulden regel die voor de meeste privébedrijven niet geldt: wel de lusten, niet de lasten.

Dat de elektriciteitsprijzen ondertussen de pan uit rijzen is duidelijk voor eenieder die aangesloten is op het net. Dat Electrabel 'goedkope' energie uit kerncentrales haalt, die duur verkoopt en daardoor meer dan 1 miljard euro winst per jaar maakt, terwijl duizenden meters jaarlijks worden afgesloten omdat gezinnen hun rekening niet meer kunnen betalen, is ethisch onverantwoord. Merkwaardig dat hierover zo weinig verontwaardiging bestaat. Zou het misschien kunnen dat net die gezinnen wier elektriciteitstoevoer wordt beperkt de weg naar de media niet vinden ? En zelfs al mochten ze de weg naar de media vinden, niet gehoord worden?

Vijf. De vierde wereld is niet de enige die de weg naar de vierde macht niet meer vindt. Wanneer hebt u op tv of in de krant nog een actie van de vredesbeweging, of een andere sociale beweging, (geduid) gezien? Akkoord, er worden ook geen grootschalige vredesacties meer op touw gezet, het verhaal van de kip en het ei. Maar ook vele kleinere, positieve evenementen van dergelijke ngo's halen nauwelijks de pers. Zo heeft Wereldsolidariteit (derdewereldbeweging) onlangs naar aanleiding van een creatieve actie een persconferentie georganiseerd. Geen enkele reporter kwam opdagen. Omgekeerd: om de pers te halen, moeten ngo's meer en meer heel gekke toeren uithalen. Het is net die strategie die Greenpeace met de clip succesvol heeft gevolgd. Ligt dat aan Greenpeace, aan de media, of aan hoe onze hele maatschappij geëvolueerd is?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234