Zaterdag 03/12/2022

TOERISME: gedroomd doelwit

Na een aanslag zoals die op het vliegveld van Istanbul blijven zon- en zeezoekers massaal weg. Dat effect is funest, en sterker naarmate toeristen een land als minder stabiel beschouwen. 'Als je de overheid van een bepaald land wilt raken, is de toeristensector een strategische keuze.'

Het zand is er hagelwit en de luchten smetteloos blauw. Toch zijn de stranden van Tunesië en de Egyptische badplaats Sharm-el-Sheikh deze zomer spookstranden. Ook in veel Turkse badplaatsen is het dit jaar een stuk rustiger dan andere jaren. Na de aanslag op het internationale vliegveld in Istanbul zal het aantal vakantiegangers dat het land aandoet alleen maar verder dalen, verwachten reisbureaus.

Het is een van de vele desastreuze gevolgen van terrorisme: de toeristenstroom droogt op. Na de aanslag op de Tunesische badplaats Sousse, vorig jaar in juni, bleven vakantiegangers massaal weg. Het aantal vliegreizen dat tot juni 2016 naar Tunesië werd geboekt, viel zelfs bijna terug naar nul: de afname bedraagt 98 procent af ten opzichte vorig jaar, blijkt uit cijfers van Nederlandse reisbrancheorganisatie ANVR. Ook de boekingen voor Egypte en Turkije kelderden als gevolg van aanslagen en onrust in de regio.

Westelijke belangen

"Voor de lokale toeristische industrie is dit dramatisch", zegt Mirjam Dresmé van de ANVR. "Turkije is nog altijd een populair vakantieland, maar als het zo doorgaat ziet het er niet goed uit." Door de onrust aan de oostkant van de Middellandse zee verplaatst de toeristenstroom zich westwaarts. Dresmé: "Mensen zoeken de zon en zee nu in landen als Spanje, Portugal en Italië."

Een aanslag op een toeristische trekpleister kan de lokale economie en werkgelegenheid platleggen, zegt terrorismedeskundige Peter Knoope, verbonden aan het International Centre for Counter-Terrorism (ICCT) en buitenlandinstituut Clingendael. "Dat is precies waarom terroristen op dit soort plekken mikken. Als je de overheid van een bepaald land wilt raken, is de toeristensector een strategische keuze."

Hart van Istanbul

Een ander belangrijk motief voor de recente reeks aanslagen op vakantieplekken is volgens de terrorismekenner het verkleinen van westerse invloed. "IS en Al Qaida willen westelijke belangen raken. Massatoerisme betekent in een land als Tunesië ook de import van de westerse manier van leven, en kleden. Met een aanslag val je die invloed aan."

Daarbij heeft een aanslag op een plek waar veel verschillende nationaliteiten samenkomen, zoals een vliegveld, nu eenmaal wereldwijd meer impact dan een aanslag waarbij alleen Turken omkomen.

Voor reisorganisaties zijn de aanslagen een tegenvaller waar ze zich liever niet te veel uit over uitlaten. "De kustplaatsen van Turkije zijn relatief veilig", zegt Danja Lekkerkerk van D-Reizen. "Maar door alle aandacht voor Istanbul ontstaat de indruk dat heel Turkije gevaarlijk is."

Hoe snel het toerisme in een land weer opleeft na een terroristische aanslag, verschilt van plek tot plek. "Bij aanslagen in westerse landen zie je dat het toerisme na vier of vijf maanden alweer aantrekt", zegt Jos van der Sterren, directeur van de Academie voor Toerisme NHTV in Breda. "Terwijl een aanslag in een structureel instabiel land als Egypte of Tunesië toeristen voor veel langere tijd wegjaagt."

Ook in Turkije, waar het afgelopen jaar een reeks aanslagen heeft plaatsgevonden, verwacht Van der Sterren geen vlot herstel van de toeristenstroom. "Veel mensen linken de aanslagen aan IS en aan de politieke situatie van het land en dat schrikt ze af. Het waren ook toeristische plekken die geraakt werden, zoals het vliegveld en het hart van Istanbul."

Heel anders was dat na de aanslagen op Bali (Indonesië) in 2002. "Dat is dan even heel verdrietig, maar voor de toeristische sector geen klap die jarenlang duurt. Bali is niet structureel instabiel." Ook de opstelling van de regering kan verschil maken. Van der Sterren: "Hoe actief proberen ze het imago van hun land te herstellen? Hoe zorgen ze ervoor dat toeristen zich weer welkom voelen? Dat telt."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234