Zaterdag 20/07/2019

'Toen ik twaalf was, wilde ik al minister worden'

Is Groen-fractieleider Kristof Calvo (28) het grootste politieke talent van zijn generatie? Of is hij een hyperkineet met machtshonger? Na lezing van zijn boek F*ck de zijlijn zouden we zeggen: misschien wel allebei.

Kristof Calvo is gene gewone. De voorstelling van zijn eerste boekje, F*ck de zijlijn donderdagochtend in Brussel, draait uiteraard om hem, maar ook anders zou hij opvallen tussen zijn partijgenoten. Met zijn modieuze grijze pak en zalmroze hemd lijkt hij in dit gezelschap van H&M-hemdjes en slobbertruien eerder een verdwaalde Open Vld'er. Calvo is overtuigd groen, maar wie zijn boek leest, kan niet anders dan concluderen dat de liberale associatie niet alleen een vestimentaire kwestie is.

"Kristof is een lefgozer. In een partij waar beleefdheid en bescheidenheid bijna een geloofsprincipe zijn, valt hij op", zegt Luc Barbé, fractiemedewerker van Ecolo. "De ophef die hij nu veroorzaakt met zijn voorstel om een referendum over de toekomst van België te houden, is een doelbewuste provocatie tegen de N-VA. Electrabel, De Wever... Kristof gaat voor de grootste jongen van de klas staan en roept dan 'kom maar op'. En warempel, hij krijgt ze toch maar weer de gordijnen in, hé"

Oudstrijder Barbé, oud-kabinetschef van staatssecretaris Olivier Deleuze onder Verhofstadt-I, is zowat de mentor van Calvo in de Kamer. "Toen hij in 2010 binnenkwam, wou hij meteen in de sociale zekerheid en werk vliegen - de grote brokken, typisch Kristof, quoi. Ik heb hem toen naar de energiedossiers geleid. Daar heeft de partij een sterk netwerk, wat het makkelijker maakt voor een debutant. Na een paar weken had hij de materie al volledig onder de knie."

Publiciteitsdrang

Calvo valt op en laat zich graag opvallen. Aan deze krant wou hij graag het enige weekendinterview over zijn boek gunnen, maar intussen versjacherde hij wel het België-hoofdstuk aan De Standaard, gaf hij een interview aan De Tijd, en was hij te gast bij Van Gils & gasten en De keien van de Wetstraat. Zoveel publiciteitsdrang levert niet alleen vrienden op.

Toch moet gezegd worden dat de rookie binnen zijn partij erg geliefd is, ondanks en ook wel een beetje dankzij zijn onbesuisdheid. "Kristof jaagt nooit zijn allerindividueelste ambities na. Hij denkt altijd in functie wat is goed voor de partij", weet oud-voorzitter Mieke Vogels, die hem destijds als jongerenvoorzitter ontdekte. "Dat hij talent had, wisten we meteen. Maar hij was ook iemand die meteen autoriteit uitstraalde."

Zelfs bij de concurrentie is het respect groot. Met burgemeester Bart Somers (Open Vld) - met wie Calvo in Mechelen mee een stadslijst en een coalitie vormde - is de verhouding kameraadschappelijk. "Ik kwam hem tegen in lokale debatten, toen hij nog in Willebroek woonde", herinnert Somers zich. "Ik was meteen onder de indruk: dit is een toptalent. Er zit een embryonale politieke leider in hem. Je ziet zulke figuren nu en dan opduiken in alle politieke partijen. Bij ons was dat Verhofstadt, de socialisten hadden Van Miert. Ze kijken over het muurtje heen, weten te begeesteren en willen de vestarring doorbreken."

Open Vld'ers en CD&V'ers komen naar zijn boekenfeestje in Mechelen, voor de N-VA-parlementsvoorzitters Siegfried Bracke en Jan Peumans mag hij een boek signeren. "Er is meer kameraadschap in de politiek dan je van buitenaf zou vermoeden", zegt Calvo, terwijl hij bij de lunch een grote hap pizza met spek en geitenkaas naar binnen werkt.

Weinig liefde voor rood

Alleen met socialisten is er weinig wederzijdse liefde. Samenwerken? Graag, maar in F*ck de zijlijnkrijgen socialisten toch weer meer stampen dan aaien. "Als veertienjarige schreef ik brieven naar tal van politici. Van Steve Stevaert kreeg ik een gesigneerde foto terug, van Mieke Vogels het partijprogramma van Agalev. De keuze was snel gemaakt." De PS in de oppositie noemt hij een "vakbond van de Franstaligen"; de vakbonden moeten leren dat "niet elke hervorming of verandering meteen een vorm van sociale afbraak" is. "Wij zijn geen socialisten", zegt Calvo. "Hun soms conservatieve, collectivistische, etatistische kantje wringt voor ons, groenen. In de starre, vermolmde sp.a die ik als jongere in mijn geboorteplek Willebroek heb leren kennen, zou ik me nooit thuisvoelen."

De kille houding tegenover rood heeft ook deels met de Mechelse ervaring te maken, waar de relatie met lokaal boegbeeld Caroline Gennez erg slecht is. Volgens Gennez, die niet aan dit artikel wou meewerken, is Calvo enkel geïnteresseerd in macht, niet in inhoud. Open Vld en Groen wisselden sp.a in 2012 als partner in voor N-VA. Gennez claimt dat Calvo dat maar te slikken had en niks te vertellen heeft in het Mechelse bestuur. Niets van, reageert Calvo. "Dit is een mensenkwestie."

'Kunnen de groenen Europees links redden?', vroeg The Economist zich in mei nog af. Het liberale blad keek naar de snelle opkomst van de Calvo-achtige Jesse Klaver in Nederland, en zag ook groene winstkansen in Frankrijk, Duitsland of Zweden, tegenover de algehele neergang van de sociaaldemocratie. Over Vlaanderen werd met geen woord gerept. Anderzijds: kan je een Calvo zomaar bij links indelen? Moeilijk.

'Possibilisme' is het bindmiddel dat de politicus in zijn boek aangebracht heeft, naar zijn idool-generatiegenoot Rutger Bregman. "Ik ben een ecologist. Onze ideeën liggen binnen handbereik. In plaats van te zeuren over het grote gelijk, wil ik me concentreren op wat ik nu meteen kan veranderen." Ten bewijze lanceert Calvo '75 concrete voorstellen'. "Dit zijn allemaal ideeën die de regering-Michel en -Bourgeois nu kan uitvoeren."

Losse ideetjes - 'maak van Uplace een maakplaats' - wisselen af met prikkelende, fundamentele voorstellen, zoals een eengemaakte progressieve vermogensbelasting, die alle bestaande vermogensbelastinkjes (erfenisbelasting, roerende voorheffing...) zou vervangen. "Een breekpunt", zegt Calvo over dat laatste punt. "Als de groenen ooit in de regering komen, zal het met een ernstige, diepe belastinghervorming zijn, niet met zo'n miezerige tax shift."

De onophoudelijke ideeënstroom is tegelijk ook het grootste manco van het boek en zijn auteur: de ideologische fond durft er weleens bij inschieten. En dat juist op een moment van scherpe, boeiende meningsverschillen. Wordt Kristof Calvo de nieuwe Verhofstadt, of blijft het bij de nieuwe Pascal Smet? De jury is er nog niet uit. Calvo zelf: "Ik roep niet zomaar wat. Ook mijn idee over de nieuwe belgitude is geen persoonlijk sentiment. Alle studies wijzen erop dat juist de twee democratieën van de N-VA een verzinsel zijn. Franstaligen en Vlamingen verschillen heus niet zoveel van elkaar."

Hij heeft dan ook geen pleidooi tegen ideologie geschreven, vindt Calvo. "Ik zet me wel af tegen de mode van de radicalisering. Wij moeten niet de nieuwe Syriza worden, en klassiek links ook niet. Hun probleem is niet dat ze niet radicaal genoeg zijn, wel dat ze te archaïsch zijn en alle heil van de staat verwachten."

De opmerking dat dat een typisch liberale stellingname is, maakt Calvo furieus. "Wij hebben meer gemeen met socialisten dan met liberalen. Het possibilisme is juist een grote aanklacht tegen dat treurige, verplichte optimisme van de liberalen. Tegenover hun individualisering en privatisering plaats ik empathie voor wie niet zomaar zijn eigen kansen kan grijpen.

"Ik word zo moe van die links-rechtstegenstelling. Als ik empathie vraag voor arbeiders die van deze regering langer moeten blijven werken, ben ik een FGTB'er. En als ik een hoofdstuk in mijn boek aan ondernemen wijd, word ik plots een cryptoliberaal. Groen is meer dan links. Wij nemen het beste van de liberalen - de drang naar vrijheid -, combineren dat met het beste van de socialisten - de roep om rechtvaardigheid - en voegen daar de ecologische dimensie van zorg om de planeet aan toe."

Gastarbeider

Dat klinkt paars-groen, de kleur van de coalitie die zijn partij in 2003 ei zo na over de kling joeg. "Ik heb daar geen trauma's over. Een nieuwe paars-groene regering? Bring it on! De eerste regering-Verhofstadt was de laatste met ambitie voor dit land." Zelf ziet hij geen plafond aan de groene groeikansen. "In 2003 zat Geert Bourgeois als enige N-VA'er in de Kamer, vandaag is hij minister-president. Als er voor nationalisten geen limiet staat op het aantal kiezers, dan voor ons ook niet." En dan hoopt Calvo ooit een keer een uitvoerend mandaat te bekleden. "Ik vind het geen schande om te bekennen dat ik er als twaalfjarige al van droomde om minister te worden. Ik doe doodgraag aan politiek. Mag het?"

Voortdurend wipt Calvo op zijn stoel. Stilzitten is voor deze politieke ADHD'er een onmogelijke opdracht. "Ik luister hoor", zegt hij terwijl hij zijn mail checkt, een koffie bestelt en alweer een nieuwe media-afspraak op zijn hand noteert.

Waar eindigt het voor deze kleinzoon van een Catalaanse gastarbeider? "Zijn grote droom? Voorzitter worden", weet Mieke Vogels. "Hij zou graag de partij verder hervormen en naar zijn hand zetten. Er is een soort gentlemen's agreement tussen hem en Meyrem om de rollen te verdelen: zij voorzitter en hij fractieleider. Hij is ook nog jong hé. Nog tijd genoeg om voorzitter te worden."

Kristof Calvo, F*ck de zijlijn, Borgerhoff & Lamberigts, 183 pag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden