Maandag 28/11/2022

Toekomstige Navo-lidstaten zijn de euforie nabij

Baltische republieken spreken over 'begin van een nieuw tijdperk'

Met de grootste uitbreiding sinds haar ontstaan heeft de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (Navo) zichzelf weer even in de kijker geplaatst. Zowat elke spreker op de Praagse top gebruikte het woord 'historisch' en de toekomstige lidstaten zijn de euforie nabij. Met de oprichting van de Navo en het Warschaupact begon de Koude Oorlog, met de val van het IJzeren Gordijn en de Berlijnse Muur liep hij naar zijn einde toe en in Praag 2002 zouden de laatste resten ervan moeten zijn opgeruimd.

Bij de uitbreidingsoperatie - de gegadigden zullen in de lente van 2004 volwaardig lid kunnen worden - zijn drie voormalige sovjetrepublieken (Estland, Letland, Litouwen), twee oude satellietstaten van de Sovjets (Slowakije, Bulgarije), het enfant terrible van Zuidoost-Europa (Roemenië) en een voormalige Joegoslavische deelstaat (Slovenië) betrokken.

Alleen maar gelukkige gezichten in Praag. De Tsjechische hoofdstad was tevreden omdat ze als gastheer eraan kon herinneren dat het Warschaupact hier een van de donkerste bladzijden uit zijn geschiedenis schreef. In augustus 1968 onderdrukten tanks van het Warschaupact de Praagse Lente en gaven het 'socialisme met een menselijk gelaat' de doodsteek. Boegbeeld Alexander Dubcek kon het niet meer meemaken, maar gastheer Vaclav Havel, de beroemde dissident in de post-'68-periode, kon nu optreden als staatshoofd.

Bulgarije, dat ooit 'de 16de deelrepubliek van de Sovjet-Unie' werd genoemd, zag in zijn lidmaatschap van de Navo "het einde van de kunstmatige opsplitsing van Europa". Roemenië, dat wel eens dwarslag binnen het Warschaupact, had het over de "ultieme realisatie van de idealen van de revolutie in 1989", toen dictator Ceausescu werd verjaagd.

De Slowaakse minister van Buitenlandse Zaken, Eduard Kukan, had het over "een fantastisch gevoel" en dacht wellicht even terug aan de gemiste kans van 1999 toen zijn land geweigerd werd omdat de rechtse populist Vladimir Meciar aan de macht was.

Zijn collega van het kleine Slovenië, Dimitrij Rupel, vond "het bewijs dat mijn land tot het Westen behoort" en verheugde zich wellicht stilletjes dat Slovenië zijn grote buur Kroatië is kunnen voorbijsteken. Tot ontgoocheling van de regering in Zagreb zal Kroatië namelijk nog een tijd in de Navo-wachtkamer mogen blijven.

Onvrede ook in Albanië en Macedonië, die ook graag lid van de club waren geworden, maar niet goed genoeg werden bevonden. Vooral in Skopje is de ontevredenheid groot omdat Macedonië de Navo in het Kosovo-conflict enorme veel faciliteiten heeft verleend en nog verleent en daar zo goed als niets voor in ruil krijgt.

Ten slotte dan weer wel grote vreugde bij de drie Baltische republieken, die met hun Navo-lidmaatschap de kans schoon zien om definitief los te geraken uit de klauwen van de Russische beer. De drie hadden het in koor over "het begin van een nieuw tijdperk" voor hun Baltische regio.

Rusland heeft officieel geen probleem meer met de uitbreiding van de Navo naar het oosten toe, al heeft Moskou wel gevraagd dat die niet zou worden gebruikt om anti-Russische gevoelens aan te wakkeren. Die opmerking gold meer bepaald voor de Baltische republieken, waar een belangrijke Russische minderheid leeft.

Toch zijn niet alle Russen echt gelukkig met de grotere Navo. Voorzitter Gennadi Zjoeganov van de Communistische Partij (CPR) noemde de toetreding van Estland, Letland en Litouwen "de grootste militaire bedreiging van Rusland sinds de overval door het fascistische Duitsland in 1940". Nu de uitbreidingstop achter de rug is, is de Navo een grote familie van 26 leden, die zichzelf ook nieuwe taken heeft opgelegd. De nieuwe leden zullen hun plaats daarin nog moeten zoeken en om aan de normen van de Navo te kunnen voldoen, zullen ze in de eerste plaats veel geld mogen uitgeven. De burgers van de nieuwe lidstaten zullen zich straks onwillekeurig afvragen of hun land dat geld niet beter kon besteden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234