Zaterdag 08/08/2020

Toekomst(film)muziek

Brussels Philharmonic rondt haar eerste seizoen na de Oscartriomf van The Artist in glans af, met ambitieuze producties rond 2001: A Space Odyssey en componist Gabriel Yared. Maar, zo zegt intendant Gunter Broucke: 'Soms voel ik mij als een renner die aan de kop van de Ronde van Frankrijk rijdt, maar helemaal geen ProTour-ploeg achter zich heeft.' Lander Deweer

Het is een haast iconische lijst: Atmosphères, Lux Aeterna & Requiem van György Ligeti, Also sprach Zarathustra van Richard Strauss, Gayaneh Suite van Aram Katchaturian, en An der schönen blauen Donau van Johann Strauss Jr. Klassieke composities, door de Amerikaanse regisseur Stanley Kubrick gebruikt in zijn siencefictionparel 2001: A Space Odyssey, en daarvoor ingespeeld door het Wiener Philharmoniker onder leiding van Herbert von Karajan.

Nu, meer dan veertig jaar na de release van 2001: A Space Odyssey, neemt ook het Brussels Philharmonic de soundtrack onder handen. Samen met het Vlaams Radio Koor en het Octopus Symfonisch Koor begeleiden ze Kubricks meesterwerk vanavond live, terwijl de film integraal geprojecteerd wordt. De opvoering in de Brusselse Bozar is tevens de Belgische première, na voorstellingen in het Londense Southbank Centre en de Philharmonie van Keulen.

Wagneriaans

"Dit is een droom die uitkomt", zegt dirigent Frank Strobel, "want ik speel al jaren met het idee om de muziek van 2001 live te brengen. Ik was vier toen ik de film voor het eerst zag en ik was compleet omvergeblazen. Niet alleen omdat het een zeer sterke sciencefictionfilm is, maar vooral door de slimme manier waarop Kubrick met muziek is omgegaan. 2001 is een van de zeldzame voorbeelden waarin film en klassieke muziek met succes aan elkaar zijn gekoppeld. Eigenlijk is er niet zo veel muziek te horen, amper 55 minuten in een film van meer dan twee uur, maar waar Kubrick muziek gebruikt, doet hij het bijzonder precies en krachtig."

Juist daarom, zegt Strobel, moet in de Bozar de originele geest van Kubrick zo dicht mogelijk benaderd worden, "vooral wat het tempo betreft". Zonder aandringen neemt de Duitse dirigent even later het woord Gesamtkunstwerk in de mond, "in de wagneriaanse zin van het woord". Strobel: "Ik heb al heel veel stille films begeleid en heb onlangs ook de soundtrack van The Matrix live gebracht, maar dit is nog van een ander niveau. We moeten de synchroniciteit van geluid en beeld respecteren, de muzikanten en het koor moeten zorgen dat ze warm blijven tijdens de vele pauzes en ze moeten ook continu switchen tussen heel uiteenlopende stijlen."

Maar, zo benadrukt hij nogmaals, het is een droom die uitkomt. "Eindelijk is er meer openheid om film en klassieke muziek met elkaar te verenigen. Vroeger was er veel scepsis, maar de laatste tijd wordt de waarde en de kwaliteit van dit soort projecten gelukkig steeds meer erkend."

Het is niet moeilijk om nu een brugje naar de recente bloei van het Brussels Philharmonic te maken. De voorbije jaren acteert het symfonieorkest, gevestigd in de Brusselse Flageygebouwen, steeds nadrukkelijker op het snijpunt van film en klassieke muziek. Meest in het oog springende voorbeeld hierbij is natuurlijk de Oscar voor beste soundtrack van de stille film The Artist, ingespeeld door het Belgische orkest.

2001: A Space Odyssey bevestigt die zwenking naar filmmuziek. Net als de avond rond de filmmuziek van Gabriel Yared, op 15 juni in Studio 4 van Flagey. Het concert brengt een selectie uit het rijke repertoire van Gabriel Yared, met het Brussels Philharmonic onder leiding van dirigent Dirk Brossé. Ook Yared zelf neemt achter de piano plaats, terwijl op groot scherm fragmenten uit zijn films geprojecteerd zullen worden.

Yared, een Franse componist van Libanese afkomst, componeert sinds 1975 aan de lopende band succesvolle filmsoundtracks. Voor The English Patient won hij een Oscar, een Golden Globe en een Grammy Award. Voor anderen, zoals Das Leben der Anderen, Betty Blue of The Talented Mr. Ripley, kreeg hij bakken internationale erkenning.

Bart Van der Roost, productieverantwoordelijke van Brussels Philharmonic: "Gabriel Yared die een week in Brussel vertoeft, omdat hij dit concert speciaal met ons wou doen: formidabel gewoon."

2001: A Space Odyssey, op maandag 10 juni in Bozar (uitverkocht). Het cinéconcert rond en met Gabriel Yared: 15 juni in Studio 4 van Flagey. www.brusselsphilharmonic.be

'Wereldberoemd zijn in Waregem is niet voldoende'

Gunter Broucke, intendant van Brussels Philharmonic: "Intussen is het filmtraject uitgegroeid tot een aparte vennootschap binnen ons huis. We houden ons artistiek traject strikt gescheiden van het filmtraject, om alle contaminatie te vermijden. En in alle stilte, dus zonder marktonderzoek of marketing, hebben we het voorbije jaar zeker vijftien filmproducties opgenomen."

Parade's End en The White Queen, onder meer. Producties van BBC, HBO en VRT. De cd For the Record van Martin Scorsese voor het Filmfestival van Gent. Broucke: "We streven ernaar om in Vlaanderen een centre of excellence te worden dat de opname van filmmuziek internationaal op de kaart kan zetten." Maar, zo volgt meteen een dwingende vraag: "Wil Vlaanderen wel dat wij op dergelijk niveau een rol van betekenis spelen?"

Broucke: "Soms voel ik mij als een renner die aan de kop van de Ronde van Frankrijk rijdt, maar helemaal geen ProTour-ploeg achter zich heeft. Op adrenaline en spektakel lukt het voorlopig om de gevechten te winnen, maar je kunt dat geen jaren volhouden. Vroeg of laat moet er een structureel antwoord komen.

"In Vlaanderen zijn we sterk in het niet nemen van beslissingen die gelinkt zijn aan onze keuzes. We kiezen voor een internationale carrière, maar we weigeren daar de consequenties van te dragen. De cultuurinstellingen hebben een grote verantwoordelijkheid, zeker en vast, maar om voort te groeien is er overleg tussen alle verschillende partijen nodig. We moeten een stap verder durven denken om credibiliteit op te bouwen in een internationale omgeving. Wereldberoemd in Waregem is niet voldoende."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234