Maandag 05/12/2022

Toch drie mensen geloven in goede afloop

Al 20 jaar voeren Israëli's en Palestijnen vredesgesprekken die steeds weer stokken. VS-minister van Buitenlandse Zaken John Kerry doet een nieuwe poging. Onder zijn hoede, in Washington, hebben beide kampen een nieuwe reeks onderhandelingen aangevat, de eerste sinds 2010. Lode Delputte

Met de deur in huis vallen doen onderhandelingsteams haast nooit, ook die in Washington niet. Het werkdiner op het State Department, gisteren, en de aansluitende ontmoetingen, vandaag, zijn vooral een setting voor praktische afspraken.

De Israëlische delegatie, geleid door minister van Justitie en politiek zwaargewicht Tzipi Livni, en de Palestijnse, getrokken door aartsonderhandelaar Saeb Erekat, willen in de eerste plaats bepalen waar ze elkaar de volgende maanden zullen ontmoeten, wanneer precies en onder welke vorm.

Omdat het straks nog moeilijk genoeg belooft te worden, tonen de hoofdrolspelers zich alvast in deze fase optimistisch. "Er komt een eind aan vier jaar van diplomatieke impasse", zei Livni. Erekat maakte zich dan weer sterk dat de hervatting "een nieuw tijdperk van gerechtigheid, vrijheid en vrede" opent "voor Israël, Palestina en de rest van de regio".

Gastheer en initiatiefnemer John Kerry bedankte de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Palestijnse president Mahmoed Abbas "voor hun leiderschap". "Beiden hebben bereidheid aan de dag gelegd om pijnlijke beslissingen te nemen", aldus de VS-minister.

Gisteren stelde Kerry ook formeel Martin Indyk, de voormalige ambassadeur van de VS in Jeruzalem, tot Amerikaanse bemiddelaar aan. "Martin, ik ben verheugd dat je bereid bent om je positie bij Brookings Institution (bekende denktank, LD) te verlaten en deze taak op jou te nemen", zei hij.

Dat Israëli's en Palestijnen opnieuw om de tafel zouden gaan zitten, raakte op 19 juli bekend. Toen kondigde Kerry aan dat hij met beide partijen een - volgens critici uiterst vaag - akkoord had beklonken. Als startdatum werd toen, voorzichtigheidshalve, "de volgende weken" aangekondigd.

De doorbraak kwam er zondag, toen Israël de vrijlating in het vooruitzicht stelde van 104 Palestijnse gevangenen. Hoewel 80 procent van de Israëli's daar tegen is (het betreft individuen die voor terreur werden veroordeeld ) en ook Netanyahu's kabinet diep verdeeld is, maakte hun vrijlating al deel uit van de akkoorden van Sharm-el-Sheik, in 1999.

Ervaren rotten

"Maar zelfs 14 jaar later verwelkomen we deze beslissing," zei Erekat - hoezeer ook de Palestijnse opinie en politici zich sceptisch tonen en de dialoog verwerpen. "Eerst moet de Joodse staat een bouwstop afkondigen in Oost-Jeruzalem en de bezette Westelijke Jordaanoever", betogen ze. Het islamistische Hamas, dat in Gaza de plak zwaait, ontzegt Erekat zelfs elke legitimiteit om in naam van de Palestijnen met "de zionistische entiteit" te praten.

Onder dat penibele gesternte moeten de onderhandelaars, stuk voor stuk ervaren rotten, aan het werk. Insiders zeggen dat Kerry op de lange termijn mikt, negen maanden tot een jaar, in de hoop de scherpste hoeken van de respectieve posities af te vijlen. Ook wil hij de gesprekken in opperste discretie laten verlopen, ver van politieke leiders en gekrakeel.

Einddoel is, zoals in alle pogingen die Israël en de Palestijnen de voorbije decennia ondernamen, een overeenkomst die tot de oprichting van een Palestijnse staat leidt, met veiligheid voor Israël en een sociaal-economisch werkbaar grondgebied voor de Palestijnen.

Nobelprijs

Ook de hinderpalen zijn tot afmattens toe bekend: de grenskwestie en de vraag of de Groene Lijn (na de Zesdaagse Oorlog van 1967) als dusdanig dienst kan doen; de finale status van Jeruzalem, dat ook de Palestijnen als hoofdstad opeisen; de terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen die al generaties lang in kampen in Libanon en Jordanië wonen; de Israëlische claim dat de Palestijnse staat gedemilitariseerd zou worden; de verdere vrijlating van Palestijnse gevangenen in Israël; de positie van de Joodse nederzetters op de Westoever, enzovoorts.

Om maar te zeggen dat Tzipi Livni en Saeb Erekat voor een titanenklus staan. Ooit, in 1993, zag het er al een keer goed uit, waarna wijlen Yitzhak Rabin en Yasser Arafat, net als Israëls huidige staatshoofd Shimon Peres, de Nobelprijs voor de Vrede kregen. Helaas, vandaag herinneren Israëli's en Palestijnen zich vooral het nevenproduct van de Oslo-akkoorden: de aanslagen door (en opmars van) Hamas, en de jarenlange verzanding van elke poging tot akkoord.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234