Dinsdag 09/08/2022

Tobintaks invoeren makkelijker gezegd dan gedaan

De elf landen die de Tobintaks - een belasting op financiële transacties - willen invoeren, zitten niet op dezelfde golflengte. Volgens minister van Financiën Geens (CD&V) zou 'de impact van de maatregel op de reële economie in ons land groter kunnen zijn dan in andere EU-lidstaten'.

"Een belangrijke mijlpaal voor het Europees fiscaal beleid." Met die woorden omschreef Europees commissaris voor Fiscaliteit Algirdas Semeta eind januari de beslissing waardoor een belasting op financiële transacties mogelijk werd. Elf eurolanden (Frankrijk, Duitsland, België, Oostenrijk, Slovenië, Griekenland, Portugal, Italië, Spanje, Slowakije en Estland) steunen het initiatief voor een Tobintaks.

Van de lidstaten Nederland, Luxemburg en Ierland - die niet meedoen - stelde niemand een veto. Het Verenigd Koninkrijk stapte onder druk van de Londense City onlangs wel naar het Europees Hof van Justitie.

De Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar James Tobin lanceerde het idee voor een transactieheffing al in 1972 tijdens een lezing. Zijn voorstel was om alle verrichtingen op de wisselmarkten te onderwerpen aan een belasting. Op die manier hoopte hij dat de grote volatiliteit in de wisselmarkten zou dalen.

Het voorstel van de Europese Commissie gaat verder. Het wil een heffing invoeren van 0,1 procent op transacties met aandelen en obligaties en van 0,01 procent op derivatencontracten. De belasting zou gelden voor transacties tussen financiële instellingen waarvan er minstens één in de Europese Unie is gevestigd. Burgers en bedrijven worden niet geviseerd.

Realisme

De heffing zoals ze nu op tafel ligt, zou volgens de Europese Commissie 30 tot 35 miljard euro kunnen opbrengen. Los van die opbrengst zelf verwachten voorstanders dat door de invoering de speculatie wordt afgeremd.

Gewezen minister van Financiën Steven Vanackere (CD&V) benadrukte eind januari nog de voortrekkersrol die ons land speelt. "Als iedereen op de anderen wacht, gebeurt er niets", klonk het. EU-commissaris Semeta maakte zich sterk dat de heffing die op tafel ligt "ontegensprekelijk fair, technisch solide en wettelijk robuust" is.

Maar ondertussen is het enthousiasme flink bekoeld. Ook in België. Koen Geens, die Vanackere opvolgde, blijft achter het idee staan, maar pleit voor realisme (zie kader). "We moeten rekening houden met het feit dat financiële diensten een belangrijke activiteit zijn in ons land", benadrukte de CD&V'er vorige week nog in het parlement. "De impact van de maatregel op de reële economie zou in ons land groter kunnen zijn dan in andere lidstaten. Zeker als enkele van onze buurlanden niet meedoen."

Geens verwijst onder meer naar berekeningen door de Nationale Bank en Febelfin waaruit moet blijken dat de taks de Belgische grootbanken tot 8,4 miljard kan kosten. Als ze hun gedrag aanpassen, wat de bedoeling is, zou dat nog altijd 800 miljoen tot 1,5 miljard zijn. Febelfin-topman Michel Vermaerke stelt dat het voorstel dat nu op tafel ligt een slecht voorstel is. "Het tijdschrift The Economist omschreef het niet toevallig als een masterwork of bad design."

Verschillen

De gespecialiseerde website eurobserver.com berichtte vorige week over een intern EU-werkdocument waaruit blijkt dat de elf eurolanden die de Tobintaks willen invoeren lang niet op dezelfde lijn zitten. De Financial Times merkte dan weer op dat Frankrijk voorstander is van een eigen, afgezwakte Tobintaks, dat Italië de belasting niet van toepassing wil laten worden op overheidsobligaties en verschillende landen uitzonderingen vragen voor pensioenfondsen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234