Maandag 25/10/2021

To Levi's or to Lee, that's the question

Aantrekken voor het eten, na een warm zitbad, met een schoenlepel desnoods... alles was goed als het resultaat maar was dat de Levi's verstikkend knelde, dat geen ribbeltje over je benen liep

Het logo was meer begeerd dan de broek. Sommigen gaven er geld voor. een paar handige meisjes zetten een handeltje op. Afgeknipte logo's voor wat kleutergeld, om bij Madellon zure hosties te kopen

Het rode vlagje met witte letters aan één kant vastgenaaid overlangs de linker achterzak... het was bijna belangrijker dan de broek die het 'merkte'. Het Levi's-logo gaf je een status op school, samen met je Kickers, de zeemanspullover en ach, ook een beetje, de K-Way. Levi's was brandmerk. Het scheidde het waarachtige textiel - en dus de mens die er zich in wurmde - van wat Levi's vond dat hen inspiratieloos imiteerde. Levi's, Kickers en K-Way waren meer symbool dan pantalon, schoen of regenjas - vooral dan voor de jeugd die het met Lee, Buggy en Salik moest stellen.

Strak zaten de hemdjes in de broek, de pulls werden boven het middel getrokken, want je mocht het niet uit het oog verliezen, het fladderende vlaggetje langszij én het grijsbruine stuk perkament dat hoog op de boord van je jeansbroek was gestikt. Twee menners-met-paard stonden op het perkament getekend; tussen hen in hing de Levi's-broek waaraan de twee trekdieren vruchteloos tornden. De broek week niet. Het logo was meer begeerd dan de broek. Wij hadden er meer dan twintig jaar geleden geld voor gegeven. Sommigen gáven er geld voor. Bij de jeugdbeweging hadden een paar handige meisjes een handeltje opgezet. Afgeknipte logo's voor wat kleutergeld, om bij Madellon zure hosties te kopen. Moeders stikten die merken dan feilloos op de jeans zonder merk. Mijn moeder vertikte dat. Jij hebt ook een merk, zei ze. Lee. Het was ook best een degelijke broek, niet meteen goedkoop en voor wie het onbevooroordeeld beschouwde, misschien even mooi zelfs, maar... geen Levi's.

Levi's startte ruim 140 jaar geleden met de fabricatie van de werkbroeken uit tentdoek. Bedenker was de naar de Verenigde Staten geëmigreerde Duitser Levi Strauss. Wat eerst werkkledij voor bonken was, evolueerde in de loop van de modegeschiedenis tot vrijetijdskledij. Aanvankelijk was het vooral 'worn in the US', pas in de jaren vijftig stuurde Levi's zijn eerste partijen blauw denim naar Europa. De spijkerbroek vond er snel en genadeloos toegang tot de jeugd. Een Levi's gekocht krijgen was al een gevecht op zich binnen de familiekring, maar eens aangeschaft - en na een jaar gericht hongerstaken kwam het er ook van - begon het echte lijden, in de kamer, alleen, languit op bed. De spijkerbroeken van mijnheer Strauss, daar kroop je niet in, je moest en zou je erin kronkelen. Aantrekken voor het eten, na een warm zitbad, met een schoenlepel desnoods... alles was goed als het resultaat maar was dat de Levi's verstikkend knelde, dat geen ribbeltje over je benen liep. Geen minuscuul luchtgat gunde je jezelf in de heupstreek. Je koos vrijwillig voor de buis en hoopte stil op constipatie.

Levi's kreeg, eens op het Europese vasteland, meteen een paar concurrenten. Wie als kind toen de strijd voor Levi's iets langer streed en aanvankelijk het échte jeansmerk ontbeerde, kent ze, helaas: Lee dus of Wrangler en Lois. Levi's bleef echter de ware en onvervalste, de grote droom, stille begeerte.

Levi's was geen outfit op zich. Er werden schoenen onder gedragen. Kickers. Sportieve stappers met stijl, meestal in twee kleuren, steeds met gaatjes in de zool onderin. Echte Kickers onder échte Levi's. Echt trots waren de klasgenoten toen onder hun lessenaar na twee uur wiskunde de door de gaatjes opgeraapte aarde er droogjes uitviel. Ze schoven die twee ronde aardetaartjes zelfs van onder hun studiebank weg naar de gang om te tonen: dat is uit mijn Kickers gevallen, mijn échte. Bij jou viel de aarde er zelden uit. Keihard bleef de modderdrets vasthaken in de gaten onderin de weliswaar leuke stappers. Het waren 'Buggy's'. Even mooi, ook twee kleuren, misschien nog degelijker dan de Kickers maar hoe dan ook nep. Afkijkers. Alweer.

Stel je het kind van elf voor dat met de blik van Kevin Arnold in De Wonderjaren de speelplaats van de zesde klas opstapt. Meisjes springen in danskoorden 'au claire de la lune', hun zeemanspull (blauw-witte strepen, zelfde gestreepte muts) in de broek. Daaronder zitten die blauw met gele kickers met soepele zooltjes opvallend gemakkelijk en trendy. Tussen dansen en zweven deden de vriendinnetjes in het koord dat nochtans vervaarlijk rond hen zwiepte. Plots verstrikten ze in hun speeltuig bij het zicht op je nieuwe voeten. Natuurlijk vroegen ze het meteen: "Zijn het échte?" Het feit dat je niet meteen ja zei, deed het ergste vermoeden. Je zei dus niets. Tweede vraag kende je ook. "Hef eens je voeten op" en dan keken ze of er gaten in zaten. Je hád gaten. Dus misschien toch... Maar ongenadig was hun verdict. "Geen echte", zeiden ze, staken de neus in de lucht en hernamen hun dans. "Prète moi ta plume pour écrire un mot"... Buggy's ontbeerden het plastic bodempje in het gat, links groen, rechts rood gekleurd. Vandaar ook dat bij Kickers de klonters modder er zo welgevormd uitvielen. Bij jou was het rubber binnen ruw, het trok het vuil meer aan dan dat het losliet. Dus ging je na je keuring stom en uitdrukkingsloos in de rij staan, voor de koorddans. Het huppen en springen ging even goed, de rubberen zolen deden je even hoog zweven als de rest, maar niemand die er van opkeek. "Het zijn geen echte", herhaalde je aan tafel 's avonds toen ma je vroeg naar de appreciatie voor je nieuwe trappers op school. "Belachelijk" zei ma en schepte nog een lepel bloemkool op je bord. Nog nooit zijn schoenen zo snel afgedragen als de Buggy's, geen trottoirboord, geen berm, geen plavei op de speelplaats lieten ze onberoerd. Gecombineerd met een nieuwe gerichte hongerstaking liep het een half jaar later ook op Kickers.

En dan waren er nog de regenjassen van toen. K-Way, donkerblauw of donkergroen, opvouwbaar en zo zwierig op de rug bij de wekelijkse trektochten met de scouts. Hoe heerlijk ritste dat ijzeren logo van boven naar beneden, die grote K met Way eronder. Maar jij had Salik, ook donkerblauw of donkergroen - heel goed weet je het niet omdat herinneringen steeds in zwart-wit zijn. Nieuw gevecht. Een jaap van een scheur bij het bosspel deed wonderen. En de Salik was geschiedenis.

De term Levi's, annex toenmalige trendy schoenen en jassen, is wellicht voor menig dertiger gebaad in deze nostalgie. Levi's bleef intussen bestaan, de hype errond verminderde. Ook het impact van het jeansmerk en de afzet verbrokkelde. Dat heeft dezer dagen zijn sociale gevolgen, meer dan duizend ontslagen en een op termijn definitief exit naar lage loonlanden.

Levi's werd qua trend vervangen door de Amerikaanse Diesel en de Nederlandse G-Star. Niet knellen moeten de broeken, maar wijd over de heup hangen en amorf neervallen onder je daardoor even vormloze middel. Dichtritsen maakte plaats voor dichtknopen. De schoenen eronder heten Combat, Doc Martens, Caterpillar. De jassen zijn van ene Tommy Hilfiger. De jeugd voert voor dit alles een even bikkelharde strijd, de afkijkers komen even ongenadig om de hoek kijken. Zo verandert alles en niets tegelijk.

Marijke Libert

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234