Vrijdag 27/11/2020

In memoriam

Timothy Brown, de eerste mens die van hiv genas, gaf anderen hoop op genezing

Timothy Brown, 'de Berlijnse patiënt'.Beeld AP

Hij was de eerste mens ter wereld die van hiv genas. Dat gebeurde, bizar genoeg, omdat hij kanker kreeg. De behandeling tegen leukemie bleek in één klap effectief tegen de twee dodelijke ziektes. Maar de kanker die twaalf jaar geleden een zegen was, keerde terug. Dinsdag overleed Timothy Brown. Hij werd 54 jaar.

Brown werkte in Berlijn toen hij in 2008, dertien jaar na zijn hiv-diagnose, leukemie kreeg en zijn hematoloog een list bedacht die van Brown een medisch wonder zou maken: de arts vond een stamceldonor met immuuncellen die resistent zijn tegen hiv. Het afweersysteem van Brown werd vervangen door een volledig nieuwe versie die niet alleen de kanker bestreed maar  ook het hiv-virus buiten de deur hield.

Jarenlang heette Brown in de wetenschappelijke literatuur ‘de Berlijnse patiënt’. In 2010 besloot hij zichzelf bekend te maken. Gemakkelijk vond hij dat niet, hij was een verlegen, fragiele man die moest wennen aan de schijnwerpers en aan de vele verzoeken voor interviews en spreekbeurten overal ter wereld. Hij deed het, vertelde hij negen jaar geleden in een interview met de Volkskrant, omdat hij zich schuldig voelde. Hij had vrienden verloren aan aids, met zijn optredens wilde hij aandacht vragen voor onderzoek.

Hoop

Niet dat een stamceltransplantatie voor alle 38 miljoen hiv-patiënten een optie is. Zo’n behandeling is zwaar en duur. Maar Brown bracht artsen én patiënten de hoop dat genezing mogelijk was, vertellen arts-viroloog Anne Wensing en moleculair bioloog Monique Nijhuis, die Brown goed kenden. De twee wetenschappers raakten door hem geïnspireerd, gingen door op het pad dat hij als eerste was gegaan en zetten vanuit het UMC Utrecht een Europees onderzoek op. Vorig jaar maakten ze bekend dat twee nieuwe hiv-patiënten op vergelijkbare wijze als Brown waren genezen. Die zijn nu, twee jaar en drie jaar na hun behandeling, nog steeds vrij van hiv. Dankzij die kennis kan nu worden gezocht naar een minder ingrijpende behandeling, voor een veel grotere groep patiënten.

“Wij brachten hem dat nieuws en hij vond het geweldig”, herinnert Nijhuis zich. “Hij was zo blij dat hij niet langer de enige was.” Brown genoot van de tweede kans die hem was geboden, zegt ze. Hij was geïnteresseerd in de wetenschap achter zijn genezing, maar hij kon ook feesten en vertellen over de beste nachtclubs in Berlijn.

Wensing en Nijhuis noemen zijn dood “een persoonlijk verlies”. Tot het laatst toe, zeggen ze, heeft hij benadrukt dat hij ging overlijden aan kanker maar dat hij genezen was van hiv, zó belangrijk vond hij die boodschap. Vorige week stuurde hij ze vanaf zijn sterfbed een afscheidsvideo. “Hij moet zoveel pijn hebben gehad, hij moet bang zijn geweest, maar hij wou weten hoe het met ons was”, vertelt Wensing. “En hij vroeg of we alsjeblieft willen doorgaan met ons onderzoek. Ik beschouw dat als een ultieme daad van altruïsme.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234