Woensdag 24/07/2019

Smartphones

Tieners en hun smartphone: "Via chat deel je dingen over jezelf die je niet snel face to face zegt"

Laetitia. Beeld Wouter Van Vooren

De Vlaming is verkleefd met zijn smartphone, waarschuwt onderzoek. Moeten scholen de slimme mobieltjes bannen, om zo de ‘digibesitas’ te stoppen? Wij belden drie tieners op hun gsm. "Stress door een smartphone? Hebben ze niet daarom de knop ‘beltoon uit’ gemaakt?"

LAETITIA (13): ‘Soms kom ik meer tot rust op mijn gsm dan bij vriendinnen’

‘Papa, de koekjes zijn op. Breng jij er nog mee?’ Een smartphone is handig, weet Laetitia, ook voor last­minute­bestellingen. Maar ze gebruikt haar toestel voor zoveel meer dan dat: bellen, sms’en, op Instagram piepen, YouTube checken. Alles samen zo’n twee uur per dag. “Ik ben toch graag mee met de laatste posts van mijn favoriete bands, zoals Thirty Seconds to Mars. En ja, ik ben gewoon graag bereikbaar.”

Op haar elfde kocht ze een eerste gsm, ook al een smartphone – “een Nokia-baksteentje heb ik nooit gehad”.
(lacht) “Mijn ouders hadden eerst hun twijfels: moeten we niet wachten tot je plechtige communie? Maar de meeste van mijn vrienden hadden er al een. Ik heb toen wat op hen ingepraat, heb beloofd om er voorzichtig mee te zijn, en ik kon hen overtuigen.”

Ooit, na een ongelukkige val, moest ze het drie dagen zonder doen. “Er zat een gigantische barst in het scherm, hij moest naar de hersteldienst. Dat waren drie lange dagen. Toen begon het toch te borrelen. ‘Zou er mij nu niemand proberen te bereiken, terwijl ik niet kan antwoorden?’ Ik was daar wel mee bezig.”

Beeld Illias Teirlinck

Haar Samsung moeten missen op school, zou zonde zijn, zegt ze. “In de pauze zit ik graag in mijn eigen wereldje. Om wat rust te vinden, het is best druk in de klas. Ook op de speelplaats gaat het er luidruchtig aan toe. Soms kom ik meer tot rust op mijn gsm dan bij vriendinnen. Met die gsm kan ik even ontspannen en ontsnappen. Zo kan ik me nadien beter concentreren in de les. Of, aan het eind van de dag, op mijn huiswerk.”

Haar smartphone, ze staat ermee op en gaat ermee slapen. Want het is ook haar wekker. “Mijn ouders hebben daar alle vertrouwen in. Ze weten dat ik niet tot 3 uur ’s nachts berichtjes zit te sturen. In het weekend wordt het weleens middernacht, maar anders nooit langer dan een kwartiertje voor bedtijd. Word ik wakker, dan kijk ik of ik meldingen heb. Maar ik voel geen aandrang om daar direct op te reageren. Die berichten check ik later wel.”

Moet het toestel soms aan de kant? “Aan tafel gaat de gsm nooit mee. Dat is geen verbod, maar een gewoonte. Dan babbelen we. En soms zet ik hem helemaal uit. Als ik denk: nu moeten ze mij allemaal met rust laten.”

LEON (14): ‘Facebook, Instagram... het interesseert mij niet’

“Stress van een smartphone? Nee, dat kan ik mij echt nog niet inbeelden. Het moet wel irriterend zijn om voortdurend berichtjes binnen te krijgen. Maar precies daarom heb je die knop ‘beltoon uit’, niet?”

Iedereen in zijn klas heeft er een, en dus Leon ook. Zijn aller­eerste smartphone, een Nokia Lumia, kreeg hij voor zijn lentefeest. “Nadat ik die kwijt was geraakt, ben ik over­geschakeld naar iPhone. Omdat dat ‘in’ was, denk ik dan. Eerst gebruikte ik het oude toestel van mijn mama, een 4S. Maar ik wilde een nieuwe, een iPhone SE. Die heb ik dan wel zelf moeten betalen, zo’n 450 euro. De allernieuwste mocht ik niet kiezen, mijn ouders vonden dat te duur om zomaar mee rond te lopen. Maar ik ben hier blij mee, meer heb ik niet nodig.”

Leon. Beeld Eva Beeusaert

Alles samen tokkelt hij elke dag zo’n anderhalf uur op zijn gsm, “want ik zit meer op mijn computer”. Hij checkt er zijn mails, chat, hangt rond op YouTube en houdt de WhatsApp van zijn klas in de gaten – “handig om af te spreken voor groepsopdrachten”.
Op sociale media vind je Leon niet. “Daar ben ik een uitzondering op. Face­book, Instagram, het interesseert mij niet.
(blaast) Ik heb dat niet nodig.”

In de grote vakantie, op Chiro-kamp, is hij “tien dagen zonder”. “En dat lukt. Maar tijdens het schooljaar kan ik mijn gsm niet zolang missen. Als ik studeer, leg ik hem wel ver weg. Anders is het te verleidelijk om eraan te komen. Soms, als ik naar boven ga, zit hij nog in mijn broekzak. Mijn ouders hebben me al een paar keer terug­geroepen: ‘Laat die gsm maar hier.’

“Ze hebben een punt: als ik met YouTube begin, kan dat al snel uitlopen. ‘Lees eens iets in de plaats’, zeggen ze dan soms. Dan merk ik dat ik inderdaad een uur lang niks heb gedaan.”

Een schoolverbod? “Goh, vroeger deden we in de pauze niks anders dan spelletjes spelen op onze gsm. Nu, in het derde, is dat er een beetje uit. Nu willen we gewoon praten. Het is ook zo asociaal om in dat kringetje je smartphone boven te halen en daarop te staan kijken. Alleen, zo’n verbod is wel vervelend als je eens iets vergeten bent. Je turnzak, bijvoorbeeld. Nu kan ik nog snel een berichtje sturen naar huis.” (lacht)

LIEN (17): ‘Tijdens de pauze zit iedereen met zijn gsm op zijn eilandje’

Ook voor Lien gaat er geen dag voorbij zonder smartphone. “Maar het blijft wel binnen de perken, denk ik. Tweeënhalf uur per dag. Of is dat al veel?”

Of scholen de smartphone moeten bannen, daar heeft ze gemengde gevoelens bij. “Aan de ene kant: ja. Want nu is zowat iedereen tijdens de pauze met zijn gsm bezig, op zíjn eilandje. Dat valt echt op. Ik heb anderen daar ook al weleens op gewezen: ‘Hé, ik probeer je hier iets te vertellen, maar ik zie enkel je gsm.’ Al krijg ik dat zelf ook soms te horen.
(lacht)

“Aan de andere kant: zo’n verbod heeft ook een nadeel. De communicatie met thuis valt weg. Wat als de avond­regeling plots verandert en ik toch de bus moet nemen? Dan weet ik van niks. Of wat als er thuis iets aan de hand is? Stel dat er een sterf­geval is, dan wil je dat toch weten.”

Lien. Beeld Wouter Van Vooren

Op haar twaalfde kreeg Lien haar eerste gsm, een uitklapbare Nokia. “Meer had ik toen niet nodig. Ik was nog niet bezig met Facebook en Instagram. Op mijn veertiende veranderde dat. Toen wilde ik een smartphone. Daar heb ik zelf voor gespaard en ik betaal ook mijn abonnement. Dat vind ik prima. Ik heb vrienden die hun toestel cadeau kregen én van wie de ouders het abonnement betalen. Maar je moet er toch een idee van hebben hoeveel zoiets kost?”

De smartphone is haar vrijheid. “Ook om via de chat dingen over jezelf te delen die je niet makkelijk face to face zegt. Soms haal ik er wel een beter gevoel uit.” Maar Lien is op haar hoede. “Ik wil niet die nood voelen om er constant naar te grijpen. Als ik thuis kom na school, speel ik altijd eerst met mijn zusje van drie. Pure ontspanning. Daar past die gsm niet bij. Ik wil niet dat ze mij constant ziet scrollen. Bij ouders lijkt het wel alsof ze allemaal aan die smartphone vastkleven, in plaats van in het moment te zijn met hun kind. Nee, ik zou dat later nooit zo sterk toelaten in mijn gezin.”

Dus legt ze haar gsm nu al geregeld buiten handbereik. Ook ’s nachts: ver weg, op haar make-up­tafel. “Toch miste ik ooit een mooi moment door erop te zitten kijken. Mijn mama en zusje waren volop aan het schaterlachen. Ongetwijfeld een fantastisch zicht, maar ik zag enkel mijn scherm.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden