Zaterdag 08/08/2020

Tien jaar Arte: moeilijk kan ook

Wie Arte zegt, zegt Cultuur met grote c. Het Frans-Duitse televisiestation zag het levenslicht op 30 april 1991 en kwam in mei '92 voor het eerst in de ether. Tien jaar na de oprichting is Arte een gevestigde zender met een budget van dik 12 miljard frank achter zich. De 350 medewerkers zitten nu nog verdeeld over zes locaties in Straatsburg, maar vanaf 2003 krijgt Arte een nieuwe hoofdzetel, op een boogscheut van het Europees Parlement. De Duitse architect Hans Struhk tekende voor het ontwerp. Prijskaartje: zo'n 900 miljoen frank.

Straatsburg / Eigen berichtgeving

Benedikte Van Eeghem

Het verhaal van Arte gaat terug tot 27 februari 1986. Dan wordt in Parijs Sept (le Société d'Edition de Télévision) in het leven geroepen. Ruim twee jaar later beraadt een werkgroep in Duitsland zich over de mogelijkheid om een Frans-Duits cultureel televisiestation op te richten. Met de steun van François Mitterand en Helmut Kohl worden de overlevingskansen van het project onderzocht.

Frankrijk en Duitsland ondertekenen op 2 oktober 1990 een interstatenverdrag, dat de basis voor het nieuwe station vormt. Op 13 maart '91 ziet Arte Deutschland tv GmbH het licht. De zender krijgt, net als Sept, een aandeel van 50 procent in het Frans-Duitse cultuurstation. In april '91 is de internationale cultuurzender Arte een feit.

Hoewel de tiende verjaardag van de eerste Arte-uitzending pas in mei volgend jaar gevierd wordt, kan de zender nu al met trots terugkijken op het tienjarige bestaan. Arte streefde er aanvankelijk naar om in Duitsland één procent en in Frankrijk vier à vijf procent marktaandeel naar zich toe te halen. In 1999 waren primetime-uitzendingen goed voor respectievelijk 0,7 en 3,5 procent marktaandeel in beide landen. De cijfers liggen lager dan verwacht, maar toch blijft het marktaandeel langzaam groeien.

Arte valt op in het huidige televisielandschap door een vrij eigenzinnige programmastructuur, die het succes van de uitzendingen niet in de weg staat. Jérôme Clément is vice-voorzitter en gelooft in het potentieel van de zender: "De politieke steun die we van meet af aan kregen, heeft ervoor gezorgd dat we zonder al te veel kleerscheuren uit de moeilijke beginfase zijn gekomen. En daar plukken we vandaag nog steeds de vruchten van. Het vertrouwen van de beleidsmensen stelt ons bovendien in staat om de kwaliteit van de uitzendingen hoog te houden. In de toekomst willen we onze geloofwaardigheid nog vergroten. Daarom moeten Arte zich nu vooral als 'herkenbaar merk' vestigen."

Naar eigen zeggen telt het Arte-publiek vandaag meer dan 35 miljoen Europeanen. De Frans-Duitse zender mag dan wel een forum zijn waarop intellectuele uitzendingen hoogtij vieren, toch willen ze in Straatsburg de lat niet te hoog leggen. In '99 bleek dat de kijkers vooral in de vooravond afhaakten. Om die reden pasten de makers de programmering lichtjes aan. Tussen zeven en halfnegen kregen de kijkers 'licht verteerbare' documentaires aangeboden. Die keuze deed het marktaandeel van Arte in de vooravond met een half tot ruim één procent stijgen. Ook documentaires in feuilletonvorm kregen, één keer per maand, een plaatsje op hetzelfde uur. Resultaat: gemiddeld 900.000 kijkers.

De openheid van het beleid zorgt ervoor dat Arte op regelmatige basis samenwerkt met andere Europese stations. TVE (Spanje), TVP (Polen) en YLE (Finland) zijn enkele voorbeelden. De VRT staat niet op de lijst, maar volgens Canvas-productiemanager Regine Clauwaert zijn daar goede redenen voor. "Arte werkt al samen met RTBF", zegt ze. "En voor de buitenwereld zijn RTBF en VRT samen een beetje dezelfde Belgische omroep. We hebben via RTBF al heel wat participatie in projecten die Arte doet. Voor hen is het niet meteen nodig om een tweede partnerschap aan te gaan met ons land."

Clauwaert wijst ook op het verschil tussen de aanpak van Arte en die van de openbare omroep in ons land. "Ze hebben bij Arte nooit onder stoelen of banken gestoken dat ze zich tot bepaalde doelgroepen richten. Veel Arte-kijkers zijn echte kunst- en wetenschapsliefhebbers. Wij moeten, als openbare omroep, een zo breed mogelijk publiek bespelen. Onze opdracht is dus anders."

'Het vertrouwen van de beleidsmensen stelt ons in staat om de kwaliteit van de uitzendingen hoog te houden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234