Maandag 26/10/2020

'Thuis is: over de haag pissen met mijn pa'

De naam van je vader dragen, kan zwaar wegen. Vraag maar aan Adam Cohen, zoon van levende legende Leonard. Maar voor zijn laatste plaat keerde hij bewust terug naar zijn ouderlijk huis. Naar aanleiding van de expo 'Buurtjongens' legt hij uit wat thuis voor hem betekent.

Voor de shoot van 'Buurtjongens' trok Adam Cohen (42) opmerkelijk genoeg naar... Leuven. Niet dat de Canadese songschrijver zo'n hechte band heeft met die studentenstad. Alleen: diezelfde avond moet hij spelen in Het Depot, en voor Cohen geldt: "Waar ik mijn rafelige hoed neerleg, daar is mijn huis. Gisteravond speelde ik bijvoorbeeld in Brussel, en ook daar voelde ik me oprecht thuis. Hopelijk klink ik nu niet als een glibberige showbizzpaling, maar ik word altijd verrast door de generositeit van het Belgische publiek. De ontvangst en het applaus waren ongelooflijk. En de afterparty... die was waanzinnig."

Hij lacht, en grijpt in éénzelfde beweging naar zijn houten kop. "Mijn kater zweet ik straks uit in die zwarte nightliner daar. Eigenlijk beschouw ik die tourbus vandaag nog het meest als mijn natuurlijke habitat. Het is mijn Rijdend Huis voor Zwervende Zielen. Het voordeel van zo'n wherever I lay my hat-filosofie is: op die manier krijgt een mens nooit heimwee."

Sowieso blijkt Adam Cohen er niet de man naar om te zwelgen in knusse huiselijkheid. Als kind hield hij reeds een druk bestempeld paspoort op zak. De Canadese songschrijver werd geboren in Montréal, maar groeide op in Griekenland, en pendelde in zijn jonge jaren tussen Parijs en New York City. "Mijn kindertijd was een circus met twee tenten: mijn ouders waren druk bezet en gescheiden. Daardoor verhuisde ik zo vaak, dat ik de reflex aankweekte om snel te veranderen in een van de buurtjongens. Ik was behoorlijk sociaal, maar nam ook gauw de stijl van elke stad in me op. Al die verschillende landen en steden belichaam ik ook vandaag nog, en zelfs op een vrij natuurlijke manier. Zo sta ik in het leven met een zeker zelfvertrouwen en een kledingsmaak die ik veeleer met Europa zou associëren: sober, un petit peu bohémien, maar stijlvol. De New Yorker in mij zweert dan weer bij het leven in de nacht, bij slemppartijen in schamel verlichte bars en bij intieme gesprekken die je in de late uurtjes voert met wildvreemden."

De weg kwijt

Maar als hij slechts één keuze zou mogen maken, dan sluit het Griekse eilandje Hydra toch nog het dichtst aan bij zijn concept van 'thuis'. Hier meerde zijn vader Leonard Cohen in de sixties aan met een jonge vrouw, die hem zou inspireren tot de classic 'So Long, Marianne'. Ook het onverslijtbare 'Bird on the Wire' schreef de Master of Gloom daar, terwijl hij uitkeek op de vogels die levend roosterden onder de Griekse zomerzon.

Op zijn beurt week Adam onlangs uit naar dit Griekse buitenverblijf, voor de opnames van zijn nieuwste plaat. Die kreeg de toepasselijke titel We Go Home mee. De gedachte dat de muze zo gul was voor Leonard Cohen op dit eiland, legde vanzelfsprekend enige druk op Adams schouders. Maar in het huis waar hij opgroeide, voelde hij meer dan ooit de ziel van zijn vader. Her en der wisselt hij in de songs dan ook van gedachten met zijn 80-jarige vader. "Op Hydra lijken we onze mooiste geschiedenis samen te hebben. In een van mijn vroegste herinneringen zie ik mijn pa nog liedjes schrijven aan de ontbijttafel. In zijn onderbroek. Zo zal géén van zijn fans hem ooit voorgesteld hebben, geloof ik. (lacht) Als kleine uk kon ik mijn ogen niet van zijn vingers afhouden, terwijl een song gestalte kreeg. Toen, daar aan die keukentafel, is de liefde voor muziek ongetwijfeld overgeslagen op mij.

"Grappig detail: onlangs betrapte mijn zoontje me, terwijl ik in boxershort op een gitaar aan het tokkelen was. De cirkel is rond, dacht ik toen vertederd. (lacht) Te weten dat ik op hem lijk, is een mooie gedachte. Zoals ik zing in 'Fall Apart': 'His breath inside my lungs, his words upon my tongue'. Zijn stem en liefde voor het woord is de mooiste erfenis die een zoon zich kon wensen."

Al zag Adam dat niet altijd zo. "Als twintiger en dertiger verkwanselde ik veel tijd met krampachtig zoeken naar een ander pad, naar een ander geluid. Op een bepaald ogenblik raakte ik daardoor hopeloos de weg kwijt. Zo erg zelfs dat ik om den brode een soundtrack maakte voor een pornofilm. Wélke skin flick dat was? Dat hang ik heus niet aan je neus. Maar inderdaad, het was zo'n clichématige seventiesfunk, met wah-wahpedaal. (lacht) Kortom, ik stelde werkelijk alles in mijn werk om niet afgeserveerd te worden als een slippendrager van mijn pa. Maar net door die muzikale keuzes werd ik steeds méér tot zijn schaduw veroordeeld. Nu ja, ik verprutste ook heel wat jaren met feesten. Ik gedroeg me als een rockster, terwijl ik niéts te bieden had."

Het ouderlijk huis in Hydra speelde om die reden ook een moraliserende rol, legt Cohen uit. "Het eiland was als een extra groepslid, dat over me moest waken. Het verblijf dwong me tot eerlijkheid tijdens de opnames, en drukte me met mijn neus op de dromen die ik ooit had als kind. De omgeving katapulteerde me ook terug naar mijn eerste kus, mijn eerste sigaret, mijn eerste meisje."

Hij grinnikt even. "Ik moet nu ook plots terugdenken aan een vader-zoontraditie. Samen met mijn pa sprong ik vaak op een muurtje in de tuin, om dan over de haag te pissen. Dat klinkt waarschijnlijk verschrikkelijk onnozel, maar zulke herinneringen betekenen nog steeds veel voor mij. Het huis wees me verder ook op een belofte aan mezelf. De verbroken belofte om altijd mezelf te blijven. No smoke and mirrors. Geen uitgezette dwaalsporen. Ik heb nu eenmaal hetzelfde timbre als mijn vader, een donkere bariton. Daar moet ik me niet houterig voor blijven excuseren. Het is een zegen en een vloek, maar dat erfelijke talent móét ik koesteren. Ik heb altijd zijn innerlijk kompas in een borstzakje meegedragen, maar pas sinds ik er ook aandacht aan schenk, maak ik muziek die ik zelf wil horen. Wist je dat ik alleen mijn laatste twee platen echt kan beluisteren? Pas toen ik een paar jaar geleden het noorden kwijtraakte na een handvol artistieke flops en een mislukt huwelijk, zag ik de erfenis van mijn vader niet langer als gesel, maar als richtingwijzer."

'Zonen van'

Dat was in 2009. Op de benefietplaat War Child Presents Heroes coverde Adam 'Take this Waltz' van zijn vader. Indirect leidde dit eerbetoon en besef tot de emotionele doorbraakplaat Like a Man uit 2012. Dat die titel zinspeelde op Leonard Cohens song 'I'm Your Man' kon natuurlijk niemand ontgaan.

Die hommage zet Adam Cohen vandaag voort op zijn vierde langspeler. In het cd-boekje van We Go Home prijkt een jonge Adam bijvoorbeeld trots naast zijn vader. "Het heeft geen zin om mijn thuis af te zweren. Om mijn roots te ontkennen. Ik heb de afgelopen jaren heel wat 'zonen van' leren kennen. Jakob Dylan, Sean Lennon, Chris Stills, Rufus Wainwright (die drie jaar geleden een kind had met zijn zus Lorca; gva). We staan allemaal in de schaduw van een bekende vader. Maar ook zij kunnen je verzekeren dat die schaduw niet hun grootste bekommernis is. Weet je: wanneer je de muze haar werk wilt laten doen, is het écht niet je achternaam die de pen vasthoudt voor je."

Vandaag staat Adam Cohen dan ook gewillig in de schaduw van zijn verwekker. In de schemering kun je namelijk evengoed schitteren.

"Het mooiste compliment gaf mijn vader me onlangs. 'Je bent echt geslaagd, omdat je nu de mens bent die je altijd wilde zijn', drukte hij me op het hart, toen hij de songs van We Go Home voor het eerst hoorde. Toen ik zijn zegen kreeg, besefte ik: nu ben ik éindelijk thuis."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234