Zondag 20/09/2020

"'Thuis' heeft me gered"

Met de Thuisdag is Leuven vandaag nog iets meer dan gewoonlijk het decor van Vlaanderens geliefde soap. Simonneke aka Marleen Merckx (57) zal ook hier met zwier haar rol opnemen. Ooit nog op de planken bij Fabre, verpandde de actrice haar hart voorgoed aan 'de rosse bleitsmoel'.

Als ze fris, monter en stipt op tijd in het restaurant van het Antwerpse Centraal Station verschijnt, draaien alle hoofden als op commando haar richting uit en wordt er oorverdovend "Zij is het echt" gefluisterd. Een roedel bakvissen, smartphones in de aanslag, begint spontaan te giechelen en het bejaarde koppel dat al een kwartier woordeloos en verveeld in elkaars bord zit te staren, komt op spectaculaire wijze tot leven.

Het vrolijke meisje van 57 knikt en lacht naar iedereen en niemand. 'Simonneke' is in the house en de actrice die het soapfenomeen al ruim twee decennia tot leven wekt, doet niet de minste moeite om zich anders voor te doen dan haar immens populaire alter ego. Waarom zou ze? Marleen Merckx en Simonne Backx zijn vriendinnen voor het leven. Een ondeelbare twee-eenheid waarin de een niet zonder de ander kan.

Zodra ze naast mij komt zitten, waan ik me een beetje op de set van Thuis en speur ik onbewust de perrons af op zoek naar 'ons Make', Frank Bomans of 'de Luc'. Ik zie ze niet, maar ver kunnen ze niet zijn. Zelfs ik word - "wie zou die vent toch zijn?" - argwanend gemonsterd en als we samen het station verlaten om naar de foyer van de Bourla te wandelen, voel ik de priemende blikken van nieuwsgierige soapfans in mijn rug.

"Misschien nemen we toch best een minder drukke straat", suggereert ze na enkele 'noodstops' voor handtekening en/of foto. Minzaam, met engelengeduld en zonder een zweem van sterallures, kwijt ze zich van haar taak als super-BV. Geroutineerd - "Ik probeer nooit in de ogen van de mensen te kijken" - als ze geworden is in het trotseren van aandacht.

Nu begrijp ik pas wat 'wereldberoemd zijn in Vlaanderen' betekent. Een status die Marleen Merckx te danken heeft aan de door allerlei rampspoed, onheil en een onbetrouwbare vent geteisterde 'rosse' huisvrouw in het onverwoestbare Thuis. Soms een beklagenswaardige sloor, steeds vaker een sterke vrouw en met voorsprong het meest geliefde personage uit de ultieme guilty pleasure waar niemand naar kijkt, maar die iedereen gezien heeft.

Vandaag worden zowel 'Simonneke' als Marleen in Leuven op de Thuisdag verwacht, de jaarlijkse soapjamboree waar duizenden diehardfans hopen om de archetypes die dagelijks over de vloer komen in levenden lijve te ontmoeten. Aan de vooravond stonden beide dames ons dus eenstemmig een lange audiëntie toe, zodat u nu al mag binnentreden in de wondere schijnwereld van Vlaanderens populairste soap.

"Zo'n Thuisdag is keihard werken", begint Marleen Merckx. "Slopender dan een opnamedag met twintig scènes. Maar ik klaag niet. Het hoort erbij en de fans zijn heilig. Weet je dat ik soms echt compassie heb met al die mensen die bereid zijn om in weer en wind uren aan te schuiven in ruil voor een praatje, foto of handtekening? En dan heb ik nog het voordeel dat Simonneke een 'goeike' is dat door iedereen graag gezien wordt.

"Voor collega's die in de huid van een 'smeerlap' moeten kruipen, is het vaak minder plezant. Hans De Munter bijvoorbeeld, die destijds gestalte gaf aan serieverkrachter Robert Swerts, wilde op den duur niet meer komen omdat hij de hele dag uitgescholden werd."

Simonneke beleeft momenteel hectische tijden. Ze is net moeder geworden van een volwassen dochter die ooit haar beste vriendin was en die 'de Frank' in de werkloosheid heeft geduwd. Van een onwaarschijnlijk toeval ge-sproken. Het nieuws is ingeslagen als een bom. Je zult het mogen uitleggen, straks in Leuven.

Marleen Merckx: "En dat zal ik met veel plezier doen. Het voordeel van een soap is immers dat alles kan en mag. Die nieuwe moeder-dochterhistorie komt trouwens van mij. Toen 'onze Frankie' naar Amerika vertrok, zat ik ineens zonder kind en stelde ik voor om hem ooit door een dochter te vervangen. De scenarioschrijvers hebben dat onthouden en nu is het zover. Met alle gevolgen van dien. (lacht)

"Ik heb nu veel meer werk, maar dat hindert niet. Het is toffer om het middelpunt te zijn dan om dag in, dag uit aan de 'dispatching' te zitten bij Taxi Leo."

Thuis zit vol rare kronkels die op zijn zachtst gezegd niet altijd even geloofwaardig zijn. Hebben jullie eigenlijk inspraak in het verhaal?

"Af en toe doen we suggesties die al dan niet worden gevolgd. Voor de rest krijgen we ons boekske en dat studeren we in. Alles wat geschreven en gedrukt staat, moet ook worden gedraaid. Hoe bizar die kronkels vaak ook zijn. Zoals toen er ineens een Duitse dubbelganger van 'de Frank' opdook en zelfs de trouwste fans enigszins het spoor bijster dreigden te raken. Maar het passeert allemaal zonder problemen.

"Zelf ben ik trouwens ook niet slecht bedeeld. Bedrogen en belogen door 'mijne vent', verkracht door mijn schoonbroer, gevallen voor de charmes van Mo en van de sokken gereden door Femke. Na een dramatische Bomans-broedertwist heb ik zelfs een tijdje in coma gelegen met geheugenverlies als gevolg. Maan-den liep ik met een onnozel potske rond omdat ze vergeten waren dat eruit te schrijven. Een mens maakt wat mee, maar wees gerust: Simonneke Backx overleeft alles."

Je lijkt helemaal vergroeid met je personage, maar wie was Marleen Merckx eigenlijk voor ze zich als Simonneke ontpopte?

"Een bescheiden actriceke dat constant moest krabben om rond te komen. Op een vaste job bij een gezelschap hoefde ik niet te rekenen, en de dingskes die ik voor televisie deed, betaalden evenmin de rekeningen. Twee jaar heb ik bij het jeugdtheater gespeeld, tot ik er werd 'weggesaneerd'.

"Tijdens de stille periodes kluste ik bij in het café met de toepasselijke naam De Arme Duivel. Ik heb zelfs nog even parttime les gegeven aan de kunsthumaniora in Hasselt. Tussen de voorstellingen van het jeugdtheater door moest ik elke dag met het openbaar vervoer van Antwerpen naar Limburg. Ik werd er tureluurs van, en toen ik opgetrommeld werd voor enkel een halfuurtje toezicht op de speelplaats, vond ik dat zo absurd dat ik 'spijbelde'.

"Natuurlijk liep uitgerekend die dag een leerling door de glazen deur van de turnzaal. Dat is nog een heel gedoe geweest en betekende meteen het einde van mijn 'carrière' in het onderwijs. Maar ik zat wel weer zonder werk, begon te twijfelen aan mijn artistieke toekomst en zag me weer pintjes tappen in De Arme Duivel."

Toch ben je geen cafébazin geworden maar actrice gebleven.

"Mijn 'roeping' zal te sterk geweest zijn, zeker. Al heb ik eerst met mijn lief in een Lada-jeepke een jaar lang door Afrika gereisd. Een louterende ervaring, waar ik nog steeds met plezier en nostalgie aan terugdenk. Eindelijk de kans om te herademen. Ver weg van de dagelijkse hectiek en onzekerheid. Ik leerde er alles en vooral mezelf relativeren en begreep op den duur niet eens meer waarover ik me hier zo druk had gemaakt. In Afrika gaat alles traag en word je verplicht haast en stress te vergeten. Daar vertrekt de bus immers pas als hij vol zit."

En toen je terugkwam, was iedereen je vergeten?

"Jammer genoeg wel. Uit het oog is uit het hart, en ik kon helemaal opnieuw beginnen. Audities aflopen, overal je uiterste best doen om uiteindelijk toch naast de rol te grijpen. Niemand zat op mij te wachten en een Franse komedie bij het Gezelschap Yvonne Lex daargelaten, had ik niets te doen. Tot ik via via bij Jan Fabre en De macht der theaterlijke dwaasheden terechtkwam. Een van zijn actrices had op het laatste moment afgehaakt en ik mocht als vervangster mee op wereldtournee. We hebben overal gespeeld. Japan, Australië, Londen, New York...

"Maar Fabres theater lag me niet. En dat gold blijkbaar ook voor veel toeschouwers. Zo moest ik op het einde van de vijf uur durende voorstelling 'What would Shakespeare think about this?' scanderen. Het antwoord uit de bijna leeggelopen Royal Albert Hall kwam snel: 'Much ado about nothing!' En eerlijk gezegd: dat vond ik ook. Iedereen in een deuk natuurlijk, en uit de zaal klonk steeds luider 'I want my fucking money back'. Van een 'succes' gesproken. Je zult begrijpen dat ik niet echt met heimwee terugkijk op mijn freelanceperiode."

De aanhouder wint en als de nood het hoogst is, vind je op een dag de rol van je leven. Hoe ben je eigenlijk in Thuis beland?

"Familie scoorde uitstekend op VTM en de VRT wou ook een dagelijkse soap. Ik had horen waaien dat ze nog acteurs zochten en deed auditie voor de rol van Rosa. Enkele dagen later kreeg ik bericht dat ik het niet geworden was, maar ook de vraag of ik misschien geïnteresseerd was in een gastrolletje als 'losse scharrel' van de chronisch overspelige Frank Bomans. "Die was toen nog met Jenny getrouwd, en het was niet de bedoeling dat ik lang zou blijven.

"Gelukkig vonden de bazen dat de chemie werkte en kreeg Simonneke respijt. De rest is geschiedenis. Er werd snel een echtscheiding geregeld, in aflevering 500 ben ik met mijn 'baby' getrouwd en was de trein definitief vertrokken. Je kunt gerust stellen dat Thuis me heeft gered. Zonder die soap was ik nu wellicht geen actrice meer."

Je speelt al meer dan twintig jaar dezelfde rol. Het lijkt wel televisioneel bandwerk. Ben je dat Simonneke intussen niet spuugzat?

"Integendeel. Ik ga nog altijd met ongelooflijk veel plezier werken. Vergeet niet dat ze mij een fantastische job heeft bezorgd die ook nog eens werkzekerheid biedt. Wie kan dat tegenwoordig nog zeggen? Daar zal ik haar eeuwig dankbaar voor blijven, en ik wil er gerust voor tekenen om als Simonne Backx met pensioen te gaan. Het klinkt misschien bizar, maar ik ben blij dat ik 'levenslang' gekregen heb. Ik zie dat 'menske' doodgraag en zou haar niet meer kunnen missen. Ze is een stuk van mezelf geworden.

"Zo is het mijn schuld dat ze in Tegen de sterren op opgevoerd wordt als 'bleitsmoel'. Ook mijn gemoed schiet snel vol. Toen Thuis begon, was mijn moeder zwaar ziek. Een jaar lang pendelde ik elke dag naar Gasthuisberg. Ik was toen doodmoe en emotioneel, en het kostte me dan ook geen enkele moeite om op simpel verzoek 'de kraan open te zetten'. Intussen is Simonne uitgegroeid tot een sterke(re) vrouw, maar dat eeuwige gejank blijft haar achtervolgen. Niet erg, want telkens ik Ella Leyers bezig zie, kom ik niet meer bij. Heerlijke persiflage en bovendien een hele eer om op die manier 'vereeuwigd' te worden."

Jij bent sinds mensenheugenis 'getrouwd' met Frank. De Nicole & Hugo van soapland zeg maar. Het kan dus haast niet anders of er moet ook in het 'echte' leven een hechte band zijn ontstaan met tv-echtgenoot Pol Goossen.

"Toch niet. Pol is nogal een einzelgänger, maar ik ken intussen zijn gebruiksaanwijzing vanbuiten. (lacht) Laten we het erop houden dat we gewoon collega's zijn die professioneel met elkaar omgaan. Meer moet dat trouwens niet zijn. We doen elk zo goed mogelijk onze job en niemand hoeft zijn werk mee naar huis te nemen."

Kortom: nergens beter dan Thuis?

"Het is er goed en gezellig. Als ik tussendoor af en toe eens op de planken mag staan, ben ik al lang content. Iedereen zoekt toch afwisseling en erkenning? Ik wil graag alles proberen. Zo lang ze me maar niet vragen om een 'zatte' te spelen of te zingen. Dat lukt me niet. Elk talent heeft zijn limieten...

"Het doet me plezier als mensen na een voorstelling komen vertellen dat ze Simonneke niet hebben gezien en ik was dolgelukkig toen de grote Jan Eelen me vroeg om Chris Marconi te spelen in De ronde. Niet slecht toch voor een soapactriceke... Ineens werd ik door iedereen serieus genomen. Belachelijk! Want wie neerkijkt op soaps, kent er niets van. Het is een veeleisende en dikwijls slopende job, waarin je in staat moet zijn om snel, geloofwaardig en 'op commando' een breed scala aan emoties te vertolken.

"Natuurlijk heeft iedereen recht op een eigen mening. Maar ik hoef me niet te verantwoorden. Ik ben blij met wat ik heb bereikt, en weet wel zeker dat ik veel liever een gelukkige soapactrice ben dan een gefrustreerde diva."

Als we de schouwburg verlaten, lijkt het plots ook Thuisdag in Antwerpen en gaan de fans tot actie over. De soapster signeert, poseert, lacht en staat iedereen vriendelijk te woord. Enkel bij vragen over de grote finale van 26 juni houdt ze de lippen stijf op elkaar. "Ik mag niets zeggen, behalve misschien dat het de spectaculairste ontknoping aller tijden wordt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234