Zondag 20/09/2020

InterviewDan Brown

Thrillerschrijver Dan Brown verrast met prentenboek vol muziek

Dan Brown over zijn prentenboek: 'De kinderen kunnen verborgen bijtjes zoeken en ik heb een paasei verstopt: een extra muziekstuk.'Beeld San Batori

Na zeven thrillers op rij vond hij het tijd voor iets anders. Dus schreef Dan – Da Vinci Code – Brown een bijzonder prentenboek, en componeerde er ook meteen de muziek bij.

Het is niet wat we van de meester der samenzweringsthrillers gewend zijn. Geen religieuze sektes, koelbloedige moordenaars en races tegen de klok. Het wilde dierenorkest is een kinderboek, een prentenboek nog wel, één waar muziek in zit. Letterlijk. Want bij het boek hoort een soundtrack van klassieke muziek, geschreven door Dan Brown zelf. Die man kan ook alles. Hij is afgestudeerd in Engelse taal- en letterkunde, kunstgeschiedenis en klassieke-muziekcompositie en als auteur is hij goed voor 200 miljoen verkochte boeken in 56 talen. Graag was hij naar onze contreien gekomen voor de promotie, maar ook Dan Brown moet buigen voor het virus. Dat wordt zoomen.

Hij zit in zijn fraaie bibliotheek, perfect uitgelijnd (Natuurlijk! Professioneel! Géén te laat ontdekte doorgelopen eyeliner zoals aan onze kant van dit digitale-snelweginterview). Opgewekt zwiept geregeld een geelblonde staart door het beeld. Dat moet Winston zijn, de labrador die na de scheiding van zijn vrouw in 2019 bij Brown is blijven wonen in New England, VS. De man – keurig overhemd, wijkende haargrens, vriendelijke blik – ziet er voor zijn 56 jaren opvallend jeugdig uit. Niets wijst op dat duistere breinsegment dat gecompliceerde complotten en gruwelijk geweld bedenkt.

In het oosten van de Verenigde Staten is het 9 uur in de ochtend, maar de schrijver heeft er al een halve werkdag op zitten. “Ik was net aan de lunch toe. Ik sta meestal om half 4 op, om 4 uur zit ik achter mijn bureau. Dit zijn mijn productiefste uren.”

Naast vroeg opstaan heeft Dan Brown nog meer werkrituelen, zoals elk uur pauzeren om een paar push-ups of sit-ups te doen. Niet alleen het bloed gaat ervan stromen, zegt hij, maar ook de ideeën. Stokt het verhaal toch, dan stapt hij in zijn ‘zwaartekrachtlaarzen’ om even aan het plafond te hangen. “Als je de wereld ondersteboven bekijkt, verschuift ook het perspectief in je gedachtegang.” Misschien ontstond zo het idee een kinderboek op muziek te maken?

Dan Brown: ‘Ik speelde vroeger softrock, maar toen mijn album uitkwam, was iedereen in de ban van rap.’Beeld AP

“Daar ben ik dertig jaar geleden al mee begonnen. Ik schreef muziek en een paar versjes, fotokopieerde die en maakte kleine boekjes met muziekcassettes. Die verkocht ik via een buurtboekwinkel. Ik vergat dat hele project, tot een paar jaar geleden.”

Hij vertelt dat hij tijdens een tournee door China te gast was in een tv-show. De presentator wilde over Musica Animalia praten (de titel van Browns muziekproject). “Ik had er in geen twintig jaar aan gedacht. Ze hadden op eBay een cassette bemachtigd en lieten die horen. Mijn Chinese uitgever wilde die versjes direct uitbrengen, met de muziek erbij. Mijn Amerikaanse uitgever zag er ook wel brood in. Toen dacht ik: oké, maar dan pak ik het wel serieus aan. Ik schreef tien nieuwe versjes, tien nieuwe muziekstukken en ik herschreef de oude. Een welkome afleiding, na zeven thrillers achter elkaar.”

Geen tv in huis

In Het wilde dierenorkest stelt dirigent Maestro Muis een orkest samen van vrienden uit het dierenrijk. Op veelkleurige pagina’s vol visuele grapjes belanden we in het bos bij ‘toeterhard tjilpende’ vogels, op de steppe tussen ‘springsprongende’ kangoeroes en onder water, waar de majestueuze mantelrog door zee zweeft. Al deze dieren hebben een levenslesje voor de lezers, en hun eigen muziekjes – uitgevoerd door het Zagreb Festival Orchestra – die via een app zijn te beluisteren: van de opgewonden geluidjes der klussende kevers tot de schattig-valse poging van het olifantenkalfje dat met de groten mee trompettert.

De vertaling is van het illustere duo Robbert-Jan Henkes en Erik Bindervoet (die ook tekenden voor onder meer de vertaling van Ulysses en de songteksten van The Beatles en Bob Dylan in het Nederlands). “Ik hoorde dat de vertaling van mijn boek fenomenaal is, maar mijn Nederlands is erg beperkt.” (Later blijkt dat hij ‘graag gedaan’ en ‘tot ziens’ foutloos kan uitspreken.)

Had hij ook de ambitie om de illustraties te maken? “Ha, nee! Daar heb ik echt nul talent voor.” Toch iets dat hij niet kan. “Van mijn Amerikaanse uitgever kreeg ik honderd voorbeelden van topillustratoren. Uiteindelijk koos ik de onbekende Susan Batori uit Hongarije.”

Een ‘Dan Brown-boek’ is geen echt Dan Brown-boek zonder raadsels en geheime boodschappen. Het wilde dierenorkest zit er ook vol mee. In de tekeningen zijn letters verstopt die door elkaar gehusseld instrumentnamen vormen, en het is een hele toer ze te vinden. Kleine kinderen kunnen bijtjes zoeken die in de illustraties zijn verborgen. Maar er is meer. “Ergens zie je de letters DVC, van Da Vinci Code. Het notenbalkje op de colofonpagina toont de initialen van mijn moeder Conny Gerhard Brown en ik heb een paasei verstopt: een extra muziekstuk dat je via de app kunt vinden.”

Dat Dan Brown ook muziek componeert is niet verwonderlijk. Zijn moeder was pianolerares en kerkorganist en zelf speelt hij sinds zijn 3de piano. “Ik speel nog elke dag. Als kind hield ik van Béla Bartók en Bach, maar ik speelde ook de moderne muziek van toen, zoals The Beach Boys. Ik was dol op De notenkraker van Tsjaikovski en Peter en de wolf van Prokofjev. Het idee instrumenten te koppelen aan dieren heb ik daar vandaan.”

Beeld San Batori

Brown begon zijn werkzame leven zelfs als muzikant. “Ik zat in de hoek van Elton John, Billy Joel. Ik speelde softrock, maar had de pech dat toen mijn album uitkwam, de Amerikaanse muziekscene net helemaal in de ban was van rapmuziek.”

Hij besloot zijn energie te stoppen in het schrijven van boeken, en met succes. Zijn wereldwijde doorbraak De Da Vinci Code en alle andere boeken over Robert Langdon – numeroloog en ‘symboloog’ (een zelfverzonnen discipline) – werden bestsellers. Een aantal ervan is verfilmd en wie componeerde mee aan de soundtrack? Tuurlijk, veelkunner Dan Brown. Hij is zelfs te horen als zanger.

Dat andere waarin hij uitblinkt – raadsels, puzzels, geheime codes – heeft Brown van zijn vader, die wiskundeleraar was op een prestigieuze privéschool. Het kerstcadeau voor de kleine Dan lag niet gewoon onder de boom: eerst moest hij een paar raadsels en anagrammen oplossen.

Er was geen tv in huis, dus hij moest zichzelf vermaken. “Als kind was ik veel buiten, dol op natuur en dieren: vogels, kikkers en natuurlijk katten en honden. Ik zwom veel, ik snorkelde en bekeek vissen onderwater.” Boeken waren er wel ten huize Brown; een van z’n lievelingsboeken was De kat met de hoed van Dr. Seuss. Het gezin Brown bestond verder uit zijn twee jaar jongere zus Valerie (nu kunstschilder) en zijn tien jaar jongere broer, Gregory (nu componist en dirigent). “Met mijn broer heb ik veel gespard over Het wilde dierenorkest.”

Tegendraads

Als kind zou Dan Brown zo’n boek met de terloopse introductie in de klassieke muziek graag hebben gehad. Hij hoopt dat hij – zelf kinderloos – de jeugd enthousiast kan maken. “Kinderen zitten tegenwoordig vastgekoekt aan hun telefoonschermpjes.” Brown maakt het bijbehorende gebaar. “Hopelijk brengt Het wilde dierenorkest ze weer in contact met de echte wereld. Sure, er zit een app bij, maar ik stond erop dat die alleen muziek weergeeft. Geen filmpjes, geen games.”

De behoorlijk geavanceerde app was niet het goedkoopste onderdeel van het project. “Ik hoop dat kinderen klassieke muziek leren waarderen. De app is gratis. Je hoeft het boek niet te hebben om naar de muziek te luisteren. It’s my donation to the world.”

Doneren doet hij wel vaker. Zo ontving de Amsterdamse Ritmanbiblio­theek een fors bedrag om oude documenten te digitaliseren. Vast ook een beetje eigenbelang? “Ik ben een grote fan van Nederland. Ik wilde dit voorjaar naar de tulpen komen kijken, maar toen kwam corona. Nederland heeft een rijke geschiedenis van tegendraads denken. Ik heb zelfs al een paar scènes geschreven die in Nederland spelen en Amsterdam zou weleens een rol kunnen krijgen in een van mijn volgende boeken.”’

Nu we het er toch over hebben, komt er nog een nieuw Robert Langdon-avontuur? “Daarom ben ik om half 4 opgestaan. Voorts kan ik er nog niets over zeggen, behalve dat professor Langdon sinds een jaar of drie een relatie heeft met een van de dames uit een vorig boek.”

Oké, hartelijk dank voor dit gesprek dan. Brown antwoordt zoals gezegd in foutloos Nederlands: “Graag gedaan, en tot ziens!”

Dan Brown, 'Het wilde dierenorkest', Luitingh-Sijthoff, 44 p., 17,99 euro. Vertaling: Robbert-Jan Henkes en Erik Bindervoet. Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234