Zondag 07/08/2022

InterviewThomas Goorden

Thomas (43) is polyamoreus: ‘Ik heb het als een persoonlijke geaardheid aanvaard’

Thomas Goorden en zijn donorkind. Beeld Wouter Maeckelberghe
Thomas Goorden en zijn donorkind.Beeld Wouter Maeckelberghe

Als activist bracht Thomas Goorden (43) de PFOS-affaire aan het oppervlak, maar ook privé is hij een baanbreker. Hij is polyamoreus, heeft een erkend kind, en is daarnaast donorvader van een jongetje dat ook in zijn leven is. ‘Polyamorie is veel meer dan seks.’

Eline Bergmans

HET GEZIN

Het traditionele gezin bestaat niet meer. Er zijn talloze alternatieven in de plaats gekomen. Een zomer lang brengt De Morgen hun verhalen.

Om de twee maanden rijdt Thomas Goorden, natuurkundige en burgeractivist die vooral bekend is als klokkenluider in het PFOS-schandaal, naar Zeeland om er zijn donorkind te zien. Het jongetje woont bij zijn moeder, die hem twee en een half jaar geleden vroeg om donorvader te worden.

“Ik heb altijd een kinderwens gehad, maar ik had die weggedrukt omdat ik dacht dat mijn levenssituatie dit onmogelijk maakte”, vertelt Thomas Goorden. “Haar vraag was voor mij een geschenk. Ineens dacht ik: wow, in die vorm kan ik wel kinderen krijgen.”

Op zijn 42ste werd hij voor het eerst vader. Als ze elkaar zien, doen ze doodgewone dingen: ze lezen boekjes of maken een wandeling. Evelyne (34), de moeder van het kind, heeft er heel bewust voor gekozen om op deze manier moeder te worden. “Ik heb niet zo’n behoefte aan een partner, maar wel aan een kind”, vertelt ze.

Evelyne twijfelde of ze al dan niet voor een anonieme donor zou gaan. “Uiteindelijk vond ik het heel belangrijk om mijn kind de kans te geven om zijn biologische papa te leren kennen, zodat hij later ook begrijpt waar bepaalde eigenschappen vandaan komen”, zegt Evelyne. “Ik wilde een donor die niet heel intensief betrokken zou zijn bij de opvoeding, maar wel regelmatig tijd maakt, zodat er wel de optie is om een relatie op te bouwen. Via gemeenschappelijke vrienden kwam ik bij Thomas terecht.”

De geboorte van het kind zette het leven van Thomas Goorden helemaal op zijn kop. “Door in te zien dat we een kind konden grootbrengen op een minder conventionele manier, is het gesprek over kinderen in mijn eigen relaties ook veranderd. Recent ben ik een tweede keer vader geworden. Door de taboesfeer die er nog altijd bestaat rond polyamorie is het niet mogelijk om daar meer over te vertellen. Daar kan ik kwaad over worden, maar ook gemotiveerd om het taboe te doorbreken.”

MET DANK AAN DE PSYCHIATER

Hij noemt de vraag naar hoeveel partners hij heeft “behoorlijk indiscreet”. “Eigenlijk vraag je met hoeveel mensen ik seks heb. Niemand is geïnteresseerd in hoeveel mensen ik liefheb, maar wel met hoeveel ik de lakens deel. Polyamorie is veel meer dan seks: het is een geheel andere ervaring van wat liefde is of kan zijn. Met uitzondering van traditionele vriendschappen is mijn langste relatie by far een polyamoreuze relatie.”

Een van zijn geliefden heet Kelly (34). Ook zij kiest voor polyamorie. “Maar het is een coming-out in progress”, vertelt ze. “Mijn vriendinnen zijn op de hoogte, mijn familie niet helemaal. Het is ook echt niet vanzelfsprekend om buiten de lijntjes van de klassieke norm te kleuren, daarom wil ik mijn privacy een beetje beschermen.”

Soms zien ze elkaar meerdere keren in de week, soms een tijdje niet. “We wonen niet zo ver uit elkaar. Soms gaan we samen dansen, naar de opera, of impulsief een zak smoutebollen eten op de kermis. Binnenkort gaan we ook samen op citytrip. We hebben allebei een heel drukke agenda, maar eigenlijk verloopt onze relatie heel organisch. Er zijn niet bepaald verwachtingen over hoe vaak we elkaar zien. Over een heleboel andere zaken zijn er wel afspraken, al is ook dat kader ruim en flexibel”, vertelt Kelly.

Polyamorie mag voor een buitenstaander ingewikkeld lijken, volgens Thomas Goorden is zijn relationele leven vooral verbeterd. “Ik heb jaren geprobeerd om monogaam te zijn en aan de maatschappelijke verwachtingen te voldoen”, zegt de natuurkundige. “Het werd een zootje. Het maakte mij ongelukkig, en ik maakte anderen ongelukkig. Mijn monogame relaties duurden ook nooit langer dan anderhalf jaar, als een soort mentale drempel waar ik niet over raakte.”

Rond zijn negenentwintigste had hij een relatie met iemand die hij dolgraag zag. Maar die relatie liep stuk, omdat hij met iemand anders geflirt had, vertelt Goorden. “Zij heeft toen letterlijk de deur dichtgeslagen. Ik had iets verkeerd gedaan wat ik zelf niet begreep. Dat was zo’n ontredderende ervaring dat ik naar een psychiater ben gegaan om uit te zoeken wat er met mij scheelde.”

Dat bezoek – het eerste en enige – werd een soort aha-erlebnis. “‘Thomas, zou het kunnen dat jij op een andere manier mensen graag ziet?’, vroeg de psychiater nadat hij een kwartier naar mij had geluisterd. Het was alsof ineens het licht aanging”, zegt de burgeractivist die besliste om zijn monogaam leven aan de kant te schuiven. “Ik heb polyamorie ondertussen als een persoonlijke geaardheid aanvaard.”

WETTELIJK NIET ZO EVIDENT

De aanvaarding was een proces dat langer duurde. Zo’n acht jaar geleden, op een kerstfeest, kwam hij uit de kast en lichtte hij zijn familie in over de meerdere liefdes in zijn leven. “Mijn jongere broer maakte wat flauwe grappen, maar vandaag is het allemaal heel relaxed. Ook mijn moeder kan het plaatsen, ze wil eigenlijk gewoon dat haar kinderen en kleinkinderen gelukkig zijn.”

Zijn moeder heeft contact met zijn beide zoontjes. “Ik merk dat het voor grootouders allemaal niet zoveel uitmaakt welke relatie je hebt. Zij zien gewoon de kinderen en voelen liefde voor hen.”

‘Romantische jaloezie is een kleur die ik niet zie. Het is een gevoel dat ik niet ken, zelfs niet als het voor mijn ogen gebeurt.’ Beeld Wouter Maeckelberghe
‘Romantische jaloezie is een kleur die ik niet zie. Het is een gevoel dat ik niet ken, zelfs niet als het voor mijn ogen gebeurt.’Beeld Wouter Maeckelberghe

Wettelijk zijn kinderen in polyamoreuze relaties minder evident. Voor zijn donorkind stelden Thomas Goorden en Evelyne een contract op waarin ze de principes van hun overeenkomst vastlegden: de afspraken en de verwachtingen tegenover elkaar. “Ik heb geen rechten of plichten, dus geen ouderlijk gezag of financiële verantwoordelijkheid, maar een intentie en mogelijkheid om in contact te blijven. Mijn moeder heeft contact met haar kleinkind en ik zie hem verschillende keren per jaar. Daarnaast staan er ook allerlei scenario’s in over als het misloopt, als iemand overlijdt bijvoorbeeld. Of het ons in de praktijk wettelijk voldoende zal beschermen, is een open vraag.”

Voelt hij zich vader van het donorkind? “Ik probeer dat gevoel wat te temperen, voor mezelf en voor het kind. Ik heb er absoluut een speciaal gevoel bij, maar ik probeer ervoor te zorgen dat we elkaar niet knetterhard gaan missen. Dat zou alles veel te moeilijk maken.”

Noemt het kind hem papa? “Zijn moeder en ik hebben het daarover gehad. Het is nog te vroeg, maar we wachten het af. Als hij een heel sterke behoefte zou voelen om mij papa te noemen, zou dat in principe kunnen. Al blijf ik ook op dat vlak op mijn hoede om geen valse verwachtingen aan te wakkeren.”

Hoe staat Kelly tegenover het vaderschap van haar geliefde? “Ik ben geen jaloers type. Als ik zie hoe gelukkig de kinderen hem maken, maakt dat mij ook gelukkig”, vertelt Kelly. “Het is nog zoeken wat mijn betrokkenheid precies zal zijn, de kinderen zijn nog jong. Op dit moment vind ik het uitsluitend een positief verhaal.”

“Aan het einde van de rit is er maar één regel: iedereen moet zich goed voelen”, zegt Thomas Goorden. “Over elke menselijke ontwikkeling die impact heeft op je relatie moet je praten. Gelukkig ben ik het gewend om dat te doen, maar het is niet simpel. Er bestaan ook geen regels over: moet je zoiets melden, vragen, aankondigen op voorhand of achteraf?”

DE NO-BULLSHITREGEL

Binnen polyamorie bestaat er ook iets wat Thomas Goorden de no-bullshitregel noemt. “Als je te veel bullshit verkoopt, stopt het meestal snel: binnen zulke relaties ben je minder afhankelijk van elkaar. Maar een van de voordelen van polyamorie is dat aanpassingen ook makkelijker gaan zonder die baseline van alles of niets. Het is minder problematisch om tussen romantiek en een vriendschapsband te laveren.”

Is er ruimte voor nog iemand anders? “Die is er, althans in theorie”, zegt Goorden. “Mijn liefde is niet zo begrensd, maar mijn tijd en energie zijn dat natuurlijk wel, zeker nu er kinderen zijn. Elke relationele wijziging heeft een impact op meerdere betrokkenen en dan is het telkens zoeken naar een nieuw evenwicht. Toch blijft romantische jaloezie als een kleur die ik niet zie. Ik hoor mensen erover praten, en ik geloof dat het bestaat, maar het is een gevoel dat ik zelf niet ken, zelfs niet als het voor mijn ogen gebeurt.”

Maakt hij zich zorgen over hoe hij de kinderen later alles zal uitleggen? “Ik ga ervan uit dat ze emotioneel veilig zijn en dat er geen trauma op hen ligt te wachten”, zegt Goorden. “Ze weten wie hun biologische ouders zijn, maar wonen bij hun mama. Op zich is het gewoon een alternatieve aanpak, zoals co-ouderschap of pleeggezinnen dat zijn. De kinderen zouden hooguit kunnen aangeven dat ze meer nodig hebben. Dat is altijd bespreekbaar. Samen kamperen staat bijvoorbeeld hoog op mijn droomlijstje.”

Bent u ook een atypisch gezin en wil u daarover getuigen in deze rubriek? Mail naar eline.bergmans@demorgen.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234