Dinsdag 18/06/2019

Brexit

Theresa May schuilt in Downing Street, wachtend op het einde

Theresa May Beeld AFP

De positie van de Britse premier Theresa May wordt met de dag benarder. Woensdagavond stapte de prominente Conservatief Andrea Leadsom uit de Britse regering, een manoeuvre waarmee deze brexiteer hoopt bij te dragen aan Mays val.

Premier May zelf trok zich terug in haar ambts­woning en weigerde zelfs topministers te ontvangen. “Ze heeft de deur van Downing Street 10 gebarricadeerd”, zo omschreef oud-partijleider Iain Duncan Smith deze bunkermentaliteit.

Morgen gaat May, bijgenaamd ‘de Onderzeeër’, op bezoek bij de voorzitter van het Conservatieve partijbestuur Graham Brady. De partij is van plan de interne regels te veranderen om het mogelijk te maken op korte termijn een tweede vertrouwensstemming over May te organiseren. Waarschijnlijk krijgt ze te horen krijgen dat ze uit zichzelf kan opstappen of het kan laten aankomen op een stemming, die ze, anders dan in december, deze keer zal verliezen.

Referendum

Reden voor de jongste opstand is het door May op dinsdag geopenbaarde voorstel om het Lagerhuis de kans te geven, als men dat wil althans, om middels een bindend referendum te oordelen over haar zo omstreden brexitakkoord. Terwijl de oppositie dit idee niet ver genoeg vindt gaan, maakte het haar partijgenoten ziedend. Zelfs fractieleden die May tot nu toe trouw waren, hebben zich nu tegen haar gekeerd.

Opvallend leeg waren dan ook de bankjes aan Conservatieve zijde toen May gisterenmiddag het Lagerhuis nader inlichtte over de stemming die op 7 juni moet plaatsvinden. Brexiteer Jacob Rees-Mogg tartte de premier met de vraag of ‘ze zelf nog wel gelooft in haar kolderieke voorstel’. De echte gebeurtenissen vonden evenwel plaats in de wandelgangen en achterkamertjes, waar tory’s zochten naar een manier om May weg te krijgen.

De positie van May was om nog een andere reden verzwakt. In het weekeinde was bekend geworden dat ze een voorstel om bejaarde oorlogsveteranen die tijdens de Troubles in Noord-Ierland hebben gediend te beschermen tegen vervolging, had tegengehouden. Het leidde tot woedende vragen tijdens het vragenuur. Brexiteer en oud-soldaat Mark Francois haalde, zich richtend op de perstribune, zelfs theatraal zijn vinger langs zijn keel.

Tijd rekken

Iets soortgelijks, maar minder beeldend, deed een andere oud-militair, Tom Tugendhat. In The Financial Times maande deze stijgende ster binnen de partij May om zonder verder uitstel op te stappen. May had er al mee ingestemd om na de vierde presentatie van haar brexitvoorstel te vertrekken, maar binnen de partij heerst de overtuiging dat May nog voor het pinksterreces weg moet.

Maar hoe krijg je een koppige leider als May weg? Bijkomend probleem: degene die het politieke mes trekt, kan zijn of haar eigen kansen bij de strijd om de opvolging schaden.

De ministers Sajid Javid (Binnenlandse Zaken), Jeremy Hunt (Buitenlandse Zaken) en David Mundell (Schotland) wilden als aanzeggers naar Downing Street komen, maar May wilde hen niet zien. “Het is in haar natuur om elke mogelijke truc aan te wenden om tijd te rekken en zaken te verduisteren teneinde aan de macht te blijven”, oordeelde het voormalige Conservatieve Kamerlid Douglas Carswell vanaf de zijlijn.

Gisterenavond dook May op uit haar ‘bunker’ voor een bezoek aan Buckingham Palace. Niet om haar ontslag aan te bieden, maar voor de wekelijkse audiëntie met de koningin. Bij thuiskomst hoorde ze dat Leadsom weg was. Zonder deze zogeheten ‘Leader of the House’ is het voor de premier lastig op korte termijn een nieuwe stemming over haar ‘deal‘ te agenderen. Voor Leadsom is het wraak, want zij moest zich bij de leiderschapsverkiezing van 2016 terugtrekken, waardoor May premier kon worden.

Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden