Woensdag 07/12/2022

Therapie voor geradicaliseerde

Een netwerk van experten tegen radicalisering en polarisering werkt aan een nieuw begeleidingsprogramma voor geradicaliseerden in de gevangenis. 'Zo'n therapeutische aanpak ontbreekt nu.' Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) zegt open te staan voor het plan.

Als we de radicalisering in onze gevangenissen willen aanpakken, moeten we de begeleiding van gevangenen wegtrekken van het gevangenispersoneel. Dat zegt Christophe Busch, directeur van de Dossinkazerne en criminoloog. Hij richtte Ufungu op, een netwerk van specialisten uit allerlei sectoren. Samen willen ze een 'exitprogramma' uitwerken, een therapeutische aanpak om geradicaliseerden en mensen die dreigen te radicaliseren te begeleiden in de gevangenis. Bedoeling is het programma nog dit jaar klaar te hebben.

Zo'n therapeutische aanpak ontbreekt nu volledig, meent Busch. Gisteren bleek nog dat de Staatsveiligheid het aantal gedetineerden dat dweept met de jihad of de radicale islam ziet toenemen. Ze zijn ondertussen met 450. Het grote plan tegen radicalisering in de gevangenis van minister Koen Geens voorziet al in twee speciale vleugels voor 'zware gevallen', een in de gevangenis van Hasselt en een in die van Ittre.

Busch, die twaalf jaar in de forensische psychiatrie werkte en het gevangeniswezen goed kent, was betrokken bij het uitwerken van een opleiding voor het personeel van die vleugels. Daarnaast werden ook islamconsulenten in dienst genomen, die in gesprek gaan met de gedetineerden en vooral antwoorden op geloofsvragen.

Geen geoliede machine

Allemaal goedbedoeld, maar daarmee halen we het niet, vindt Busch. Het grote probleem is dat ons gevangeniswezen niet meteen een geoliede machine kan worden genoemd. De problemen zijn duidelijk: overbevolking, verouderde infrastructuur en te weinig cipiers. Busch: "Dat zorgt ervoor dat we in onze gevangenissen wel pogingen ondernemen, maar niet echt aan deradicalisering doen. Daar heeft het gevangenispersoneel de knowhow noch de middelen voor.

"De psychosociale diensten van de gevangenissen doen wat ze kunnen, maar dat is vooral risicotaxatie. Welke gedetineerden komen waar terecht en kunnen ze in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating? Die mensen kunnen heel moeilijk een therapeutische rol opnemen. Ook imams en islamconsulenten zijn belangrijk in het hele proces. Maar ook zij zijn geen therapeuten", stelt Busch.

Goede voorbeelden

Hoe je het ook draait of keert, ook geradicaliseerden komen ooit vrij. Dus is een goede begeleiding in de gevangenis erg belangrijk. "Zo'n exitprogramma is geen one size fits all-aanpak, maar een op maat. Dat kan alleen als je met mensen met heel verschillende expertises samenwerkt."

In het buitenland bestaan al zulke programma's. Busch: "Duitsland is een goed voorbeeld. Dat had voor de huidige golf van religieus geweld al te maken met andere vormen van radicalisering, door zowel extreemlinks als extreemrechts. Het land heeft dan ook een pak knowhow opgebouwd over hoe we mensen uit die circuits kunnen halen. Maar ook Noorwegen en Zweden zijn goede voorbeelden."

Zo'n exitprogramma moet ook extern worden opgesteld, buiten het ministerie van Justitie om, meent Busch. "We willen onafhankelijk kunnen werken en niet financieel afhankelijk zijn van één departement. We kiezen daarom voor een privaat-publieke samenwerking. De gesprekken daarover zijn bezig."

Op het kabinet van Geens is te horen dat de minister het idee ondersteunt. "De plannen zijn nog niet helemaal concreet, maar de minister staat zeker open voor de voorstellen", zegt zijn woordvoerster Sieghild Lacoere.

► 9

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234