Dinsdag 13/04/2021

Heldenstatus

#TheFallenMadonna: waarom we de foutjes van celebs zo hilarisch vinden

Madonna tuimelt van trap én voetstuk. Beeld AP
Madonna tuimelt van trap én voetstuk.Beeld AP

Na een onfortuinlijke val tijdens haar optreden op The Brit Awards gisteren, tuimelde Madonna ook al van haar voetstuk. In een mum van tijd groeide het ongelukje uit tot hét voorwerp van spot en ridicule op Twitter, Vine en Instagram. Maar waarom lachen wij eigenlijk zo graag met het misfortuin van de 'rich and famous'?

Terwijl Madonna, even professioneel als altijd, haar nieuwste single 'Living for Love' ten berde bracht op het podium van The Brit Awards, besloot een ongelukkig toeval haar lyrics wat kracht bij te zetten. Op de tonen van "Took me to heaven, let me fall down ... lifted me up and watched me stumble" sloeg de tocht van een windmachine onder de diva's cape. Daardoor werd de zangeres - vrij letterlijk - van haar sokken geblazen.

De beelden van de val gingen al snel viraal. Op sociaalnetwerksites als Twitter en Instagram ontstond in een mum van tijd een reeks spottende hashtags als #shefellover #Fallenmadonna en #MadonnaAtTheBrits die de diva en haar noodlottige val flink onderuit haalden. En ook in de pers was er behoorlijk wat aandacht voor Madonna's beschamende momentje. "Geen wonder", zo klinkt het bij trendwatcher en klinisch psycholoog Herman Konings, want celebrities eens loeihard op hun bek zien gaan, daar smullen wij van.

Mystiek en heldendom

Dat we de kleine foutjes van de Madonna's van deze wereld zo graag uitvergroten, heeft volgens Konings alles te maken met de fundamenteel andere manier waarop we hen bekijken. "Bekende popiconen en cultfiguren zijn niet zoals u en ik", zegt hij. "In onze verbeelding zijn ze perfect en krijgen vaak een bijna goddelijke status mee." Die heldenstatus cultiveren ze overigens vaak zelf.

"Ze gaan rond zichzelf een zweem van mystiek opbouwen en creëren rond hun persoon een soort van alter ego dat letterlijk buitenaards, niet van deze wereld, lijkt." Daardoor worden in onze ogen onaantastbaar. De kleine kantjes en banale dingen die ons allen gelijk en daarom menselijk maken, worden niet langer met hen in verband gebracht.

"Wanneer dan blijkt dat ook een ogenschijnlijk goddelijk creatuur als Madonna wel menselijke fouten maakt, vinden we dat uiteraard geweldig. Het toont aan dat ook zij maar een mens van vlees en bloed is", zegt Konings. Die gedachte zou voor ons troostend werken. "Als een menselijk iemand in staat is zo'n buitenaards grote dingen te verwezelijken, misschien kunnen we dat op een dag dan zelf ook wel."

Ook neurologisch valt onze voorliefde voor de kleine kantjes van de groten der aarde te verklaren. "Onze hersenen willen graag dat onze perceptie overeenkomt met onze verwachting. Van mensen als Lady Gaga of George Michael verwachten we niet dat ze naar het toilet gaan of van de trap vallen. Wanneer ze dat dan toch doen, krijgt dat onmiddellijk onze aandacht. Het is in onze ogen letterlijk een curiositeit."

Afgunst en jaloezie

Volgens klinisch psycholoog en eigenaar van afterPsychotherapy.com Dr. Joseph Burgo, heeft het lachen met celebrities echter ook een minder onschuldig kantje. Volgens Burgo hebben we er aan de ene kant wel nood aan beroemdheden en iconen te creëren, omdat dat ons toelaat het leven te idealiseren. "We willen erg graag geloven dat een geprivilegieerde enkeling de kans krijgt een perfect leven te leiden: een leven vol spanning en plezier, en eentje zonder de banale pietluttigheden waarvan ons eigen bestaan aan elkaar lijkt te hangen."

Wanneer echter blijkt dat een perfect leven toch niet zo haalbaar is, of toch niet voor ons, komt er al snel een iets duisterdere kant van de menselijke aard bovendrijven: we worden jaloers. "Niet de kleine alledaagse jaloezietjes, maar wel een diep gevoel van afgunst dat zeer dicht bij haat aansluit", legt Burgo uit. "Een soort jaloezie die zo diep en ondraaglijk is, dat we het object waarop onze afgunst gericht is, het liefst helemaal ten onder zouden zien gaan."

Naast onschuldige spot, lijkt het dan ook dit lichtelijk perverse, maar zeer menselijke gevoel te zijn geweest, dat Madonna - en haar onfortuinlijke val - de das heeft omgedaan.

Beschermingsmechanisme

En hoewel het beschimpende principe op het eerste gezicht misschien wat hardvochtig of brutaal mag lijken, blijkt het voor veel mensen niet meer dan een vertwijfelde poging om hun eigen imperfecte leven toch draagbaar te maken. "Wanneer we iets willen, dat we écht niet kunnen hebben, is het misschien maar beter het zo te devalueren dat het ook niet langer aantrekkelijk lijkt", zegt Burgo. "Door ons ervan bewust te worden dat ook het leven van de grote der aarden geen aaneenschakeling van plezier en perfectie is, en dat gegeven extra in de verf te zetten, kunnen we ons opnieuw tevreden stellen met ons eigen, misschien niet zo perfecte, maar toch best aangename leventje."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234