Vrijdag 03/12/2021

Theekransje in de Begijnenstraat

'Ze zaten hun dossier te bespreken in de bib.' Met de opsluiting van de Antwerpse toppleiter Pol Vandemeulebroucke in dezelfde gevangenis als kompaan-cliënt Guy D. werd plots heel erg duidelijk hoe knus het onderhand geworden is in de Antwerpse Begijnenstraat.

Anne de Graaf

Beige plunje, zwarte pantoffeltjes. In de A-vleugel van de gevangenis in de Begijnenstraat wreven ze dinsdag hun ogen uit toen ze Pol Vandemeulebroucke hemzelve zagen binnen wandelen. Nee, dit was geen grap: de 38-jarige verdediger van de fine fleur van het Antwerpse misdaadmilieu werd zelf in voorlopige hechtenis genomen. Hij zou hebben deelgenomen aan een criminele organisatie, zo deelde het parket officieel mee.

Niemand weet wat meester Vandemeulebroucke precies uitvrat, maar vast staat dat de aanhouding door de Antwerpse onderzoeksrechter Dirk Verhaegen volgde op maandenlange taps op zijn telefoons, thuis, onderweg en op zijn kabinet op de Britselei in Antwerpen. Dat mag krachtens artikel 90 Ter van het Wetboek van Strafvordering, tenminste als het vermoeden bestaat dat de beller "actief deelneemt aan een criminele organisatie".

En dat vermoeden beklijft onderzoeksrechter Dirk Verhaegen nu blijkbaar al een jaar. Want al blijft Vandemeulebroucke blijft luidkeels alles ontkennen, in gerechtelijke kringen kon De Morgen vernemen dat de recherche wel degelijk bezwarende elementen heeft tegen de Antwerpse advocaat. Zo zou hij "contacten hebben aangetrokken voor drugstrafieken in het Verenigd Koninkrijk en, daarvoor een meeting hebben belegd in een Antwerps zakenhotel". Een en ander zou te maken hebben met de invoer van partijen marihuana.

In de Begijnenstraat reageerden sommigen onthutst: wie gaat ons dan verdedigen? Dinsdag werd meteen duidelijk wat ze bedoelden: de Braziliaanse voetballer Gunther Pots, een oud-speler van Racing Mechelen, moest voor de correctionele rechter verschijnen wegens een drugszaak. Door de arrestatie van Vandemeulebroucke werd zijn zaak ineens met vier weken uitgesteld.

Op wandelafstand van Vandemeulebrouckes cel zaten nog andere klanten. Onder hen de Kosovaarse buitenwipper Victor Hoxha, tot acht jaar veroordeeld wegens een afpersing in de stationsbuurt. En nog wat cellen verder: Papa S., peetvader van de namaak-kliek van het Antwerpse Falconplein. Allemaal waren of zijn ze cliënt van de advocaat.

Vandemeulebroucke is sinds 1990 strafpleiter. Aanvankelijk maakte hij furore als verdediger van Daniël Van Hamel, de ontvoerder van Anthony De Clerck. Hij trad op voor de moordenaar van een 12-jarige Deurnese jongen en was ook even raadsman van Albert Barrez, de moordenaar van veearts-keurder Karel Van Noppen. Ook verdedigde hij Vicky R. S. die met vriendin Ankje B. vorig jaar 20 jaar cel kreeg voor de roofmoord op een hoogbejaarde uit Deurne.

"Ook al kost een consultatie handen vol geld, het minste wat je van hem kunt zeggen is dat hij tijd uittrok voor zijn cliënten", zegt een collega. "Zoveel tijd zelfs, dat er in de wandelgangen van het justitiepaleis van die grapjes werden gemaakt als: hij zou misschien beter een kantoor openen in de Begijnenstraat." Dat is bij deze dus gebeurd.

Wat nu de directe aanleiding was tot de arrestatie van Vandemeulebroucke werd donderdag door een stom toeval duidelijk in de gevangenis van Antwerpen. Op de gang kruiste de advocaat een van zijn cliënten, de 36-jarige Schotense havendief Guy D. Die is de advocaat eeuwig dankbaar. Dankzij hem bleef zijn straf, die hij kreeg opgelegd omdat hij had geschoten op een Antwerpse agent, beperkt tot twee jaar cel. "Heb jij ook dossiernummertje X?", polsten ze bij het kruisen in de gang. "Ja, ik ook", klonk het laconiek, tot groot jolijt van de bewakers. Meteen wisten ze: advocaat en cliënt zitten voor dezelfde feiten in dezelfde gevangenis.

Consternatie. In de bomvolle Begijnenstraat is men veel gewoon, maar dit soort van reünies is ongekend. Zelfs toen Antwerps topspeurder Willy Van Mechelen in opspraak kwam, besliste de directie de verdachte naar Mechelen te verkassen, uit angst voor onaangename verrassingen in het lopende onderzoek.

Niettemin vermeldde de memolijn op de verdachtenfiche nergens dat Pol Vandemeulebroucke gescheiden dient te worden van de andere gevangenen, laat staan van havendief D. Van een secreet (complete afzondering van de buitenwereld, AdG) is voor de advocaat helemaal geen sprake. Hij geniet hetzelfde regime als de andere gedetineerden.

De Antwerpse onderzoeksrechter Verhaegen moest wel erg zeker van zijn stuk zijn om de twee onder één dak te willen huisvesten, opperen de cipiers. Te meer daar ook de getapte telefoongesprekken te maken hadden met drugstrafieken uit Engeland. Want, zo was duidelijk, de advocaat belde vaak met Guy D.

D. kende de Antwerpse haven als zijn broekzak. De havendief wordt er nog van verdacht jarenlang op grote schaal drugscontainers uit de haven "te hebben getrokken". De ex-dokwerker deed dat naar verluidt met medewerking van havenarbeiders van wie hij voorkennis verwierf. D. kreeg op voorhand containernummers toegespeeld, zodat hij precies wist waar de door te sluizen smokkelwaar zat.

Als de onderzoeksrechter zijn arrestant een beetje kent, dan weet hij dat Vandemeulebroucke dezelfde cliënt vroeger al vrijpleitte van een smokkel van een lading drugs ter waarde van 2,5 miljoen euro naar het Engelse Canterbury. Nochtans had het parket vier jaar cel gevorderd.

Jammer, maar in de Begijnenstraat is er helaas weinig tijd om er bij stil te staan. Het arresthuis barst uit zijn voegen, met zijn zeshonderd gevangenen. Het bewakend personeel heeft duidelijk andere dingen aan het hoofd dan het onderonsje van een advocaat met zijn vermeende trawant.

Er is immers maar één cipier om vijftig gevangenen te bewaken en er werkt maar één openbare telefoon per verdieping. Die alle gevangenen dan ook nog eens ná zeven uur willen gebruiken, vanwege de daluurprijs. "Erg wat hier gebeurt, maar het leven gaat ook hier verder", zegt een cipier. "Ze staan hier allemaal aan te schuiven, we moeten het in de gaten houden."

Dezelfde bewaker herinnert zich wel dat tijdens een eerdere gevangenschap bij de havendief D. in de cel een gsm gevonden werd. "Hij had het ding in de holte van zijn bedpoot verstopt. Niks bijzonders, anderen rollen de gsm in een washandje en stoppen dat weg in de gordijnkast die ze op een kier trekken. De meeste telefoons komen 's nachts tevoorschijn, na de laatste ronde. Men belt onder de dekens; geen gedetineerde die het in zijn hoofd haalt om de ander te verlinken. Er geldt immers een erecode."

"Ik schat dat er op dit moment tien in circulatie zijn. De dingen worden tijdens een omhelzing doorgegeven bij 'bewaakt bezoek': de cipier ziet niks. Daarna wordt de gsm tussen de billen naarbinnen gesmokkeld. Sommigen zijn daar zeer handig in, als u begrijpt wat ik bedoel. Ze slagen erin ongemerkt door de naaktfouille te raken. De oplader komt meestal wat later, in de vorm van een gsm-fiche die ze aan de draad van een tondeuse-lader hechten. 't Is erg, maar ik ik vind dat ze de gsm's hier moesten toelaten. We konden ooit dankzij een onderschept gsm-gesprek een moord verijdelen Hadden ze toen niet gebeld, dan hadden we het niet geweten."

Merkwaardig, sinds D. in augustus opnieuw in de Begijnenstraat werd binnengebracht, werd er geen gsm meer in zijn cel gevonden. Waren er dan geen contacten meer met Vandemeulebroucke? Of hadden beiden door dat er getapt werd? De cipier: "Drie toevoerlijnen van gsm's werden afgesloten. Dat was een gevolg van de schorsing van corrupte cipiers die voor een paar honderd euro die dingen naar binnen smokkelden. Maar de gsm's die binnen waren, bleven natuurlijk binnen in de Begijnenstraat. De gevangenen geven die gewoon aan elkaar door. En het nummer wordt buiten doorgespeeld aan de nieuwe gebruiker."

Raar, maar ook bij Vandemeulebroucke zijn nog geen gsm's aangetroffen. En hij is al evenmin een opgemerkt beller bij de openbare telefoon in blok A. Wil men hem misschien in het openbaar laten praten? Is dat de reden van de "toevallige" hereniging van advocaat en cliënt? Zette Verhaegen de kat even bij de melk?

Het is mogelijk. Vandemeulebroucke zou allang hebben rond gebazuind dat hij wel degelijk wist dat hij getapt, en zelfs geschaduwd werd. Bovendien was de ontmoeting in de gevangenisbibliotheek niet de laatste gelegenheid dat de twee samen werden gezien. Ze hadden zopas nog contact.

De cipier: "Ik herinner me dat Guy D. in de bibliotheek vroeg om zijn advocaat uit zijn cel te laten halen en naar de leeszaal te brengen. Ze waren elkaar al een paar keer tegengekomen op weg naar de gevangenisdirecteur, een beetje hypocriet dus om niet op die vraag in te gaan."

"Maar wij kregen in elk geval niet het bevel om zaken af te luisteren, evenmin werden we gehoord over deze contacten." De fout ligt bij de onderzoeksrechter: die had hen van in het begin gescheiden moeten houden. In principe was er zelfs niets op tegen geweest als ze in dezelfde gevangenenwagen naar het Justitiepaleis waren gereden. Ach, als cipier kweek je een vertrouwensrelatie met je gevangene. Als die correct blijft, waarom zou jij dat niet met hem zijn? Helaas gaan sommigen te ver. Ik vrees dat dat ook gebeurd is met de advocaat."

"Het hele gedoe begon met een container(tje), heel onopvallend, maar waar is het gestopt?", besluit de cipier. "Voor D. is het niet zo erg. Dat is een geroutineerde, eigenlijk eerlijke crimineel, die op het ergste is voorbereid: hij heeft een florerend waterscooterbedrijf in Zuid-Amerika. Voor Vandemeulebroucke houd ik mijn hart vast. Toen ze gisteren naar de raadkamer moesten, beiden, liet de havendief zich verontschuldigen. Hij kon niet meer aan een advocaat geraken, nu Vandemeulebroucke zijn trawant was geworden."

Harry Van Oers, adviseur-generaal van het Bestuur van Strafinrichtingen, laat ons in een reactie op hoger vermelde feiten weten dat het strafregime van elke gevangene bepaald wordt door de onderzoeksrechter. "Ik weet niet of ze samen zaten, maar de bibliotheek is gemeenschappelijk terrein. Als ons niet expliciet gevraagd is hen te scheiden, moeten wij niet verder gaan dan wat er op het papier staat."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234