Donderdag 08/12/2022

theaterfestival u gentse theaterhuizen schrijven geschiedenis met 'onder de torens'

Ellen Stynen: ''Onder de Torens' staat onder meer voor openheid, koppigheid, emotionaliteit, gebricoleer, jongerencultuur en feest'

Wriemelend theater onder Gentse torens

Gent

Van onze medewerkster

Els Van Steenberghe

Men kan de straat plaveien met theaterwetenschappers. Om de straat te plaveien met degelijke historische naslagwerken van hun hand moet men vaak te lang wachten. En ja, we steken de hand ook in eigen boezem. Daarom wagen de gezelschappen zich zelf aan de nodige geschiedschrijving. Met alle voor- en nadelen van dien: zeer goed geïnformeerd maar weinig scherp kritisch voor zichzelf. Dat kan ook niet.

Het recentste werk is De Gentse school. Beschrijving van een theaterlandschap, dat verleden zondag in Vooruit werd gepresenteerd. In opdracht van 'Onder de Torens', een samenwerkingsverband tussen DASTHEATER, Het muziek Lod, Kopergietery, Les Ballets C. de la B., Nieuwpoorttheater, Toneelgroep Ceremonia en Victoria, beschrijft Ellen Stynen, dramaturge van Muziek Lod en Toneelgroep Ceremonia, de geboorte en zalenzoektocht van de theaters 'Onder de Torens'. Dit knap geschreven verhaal begint en eindigt bij het ene theater onder de torens dat niet in het samenwerkingsverband is opgenomen maar wel de reden tot de oprichting ervan is: het NTG (vanaf nu NTGent). Als de voormalige artistiek leider Jean-Pierre De Decker in 1999 voorstelt om alle kleintjes onder zijn grote vleugels te nemen, troepen die kleintjes defensief samen 'Onder de Torens'. Maar alles begint in 1945, wanneer Gent zijn stadstheater verliest. De achtergebleven Gentse theatermakers schieten in actie. Van Toneelstudio '50 via Arca komen Proka, Vertikaal en NTG. In 1978 sticht Eva Bal het Speelteater en geeft ze samen met Stekelbees een vernieuwingsimpuls aan het Vlaamse jeugdtheater. Ondertussen maken onder meer Eric De Volder, Arne Sierens en Johan Dehollander het Gentse theaterveld onveilig. In 1984 verkopen ze allemaal samen Irish coffees in een tot theaterzaal omgebouwde loods: Het Nieuwpoorttheater. Die zaal is sindsdien, met Dirk Pauwels als drijfkracht, een ontmoetingsplek voor Gentse en andere ontluikende, experimenterende kunstenaars. Dat is de zaal nu nog, onder de artistieke leiding van Geert Opsomer, die het accent legt op de relatie met de stedelijkheid en steedse context.

Stedelijkheid is een belangrijke term in dit verhaal. Hoewel Gent sinds 1965 met het NTG weer een eigen stadstheater krijgt, slaagt dat gezelschap er niet in om aansluiting te vinden met de stad, noch op artistiek noch op maatschappelijk vlak. Ondertussen gingen de kleine huizen gearmd door het leven en werden ze moeder van jong talent zoals Johan De Smet of Alain Platel en - recenter - Ben Benaouisse, Wayn Traub, Benjamin Van Tourhout en Pieterjan Vervondel. Bovendien vervult dit netwerk van kleine huizen de functies die het stadstheater zou moeten/kunnen vervullen.

Stynen stelt terecht de vraag naar de functie en positie van een stadstheater vandaag. Ze eindigt haar verhaal met een uitgestoken hand naar NTGent. Want 'Onder de Torens' staat, aldus Stynen, onder meer voor openheid, koppigheid, emotionaliteit, gebricoleer, jongerencultuur en feest. Of, met de woorden van Geert Opsomer: "Gent zou ik eerder vergelijken met het Afrikaanse stammensysteem: de kraal. Er wordt veel gewriemeld, iedereen heeft de vrijheid om alles op verschillende manieren uit te proberen." Met de komst van Johan Simons als artistiek leider van NTGent kan dat gewriemel heviger worden. Er staat wat te gebeuren onder die Gentse torens.

Stynen, Ellen, De Gentse School. Beschrijving van een theaterlandschap, Gent, juni 2004. Het boekje is gratis te verkrijgen bij de gezelschappen van 'Onder de Torens'.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234