Dinsdag 11/05/2021

Theater van Fabre vol littekens en kunst

Jan Fabre heeft het voormalige Ringtheater in Antwerpen laten verbouwen tot Troubleyn/Laboratorium, een hoofdkwartier met repetitieruimtes en kantoren voor het eigen gezelschap en een werkplaats waar jonge kunstenaars in alle rust kunnen creëren.

door Eric Rinckhout

ANTWERPEN l 'Een soevereine plek voor het artistieke denkproces, voor lang en diepgaand onderzoek naar lichaam en taal', noemt Jan Fabre het. Luc Tuymans, Guillaume Bijl, Jan Van Imschoot en dertig andere gerenommeerde kunstenaars hebben speciaal voor deze plek een werk gemaakt.

Het oorspronkelijke variététheater uit 1913 kreeg een industrieel dak, terwijl de kapotte toneelomlijsting afgebroken werd. Daardoor is een breed, ruim en hoog podium ontstaan. Van het theater konden alleen een deel van het balkon en enkele typische zuilen gered worden. Architect Jan Dekeyser laat bewust de littekens van het verleden zichtbaar.

In het aanpalende schoolgebouw werden de klaslokalen gerenoveerd. Ze kregen een stalen tussenverdieping, waardoor polyvalente kantoren en vergaderruimtes ontstonden voor Troubleyn en Angelos, die respectievelijk de theater- en beeldende kunstprojecten van Fabre coördineren.

Tussen school en theater schoof de architect een nieuwe betonnen 'wig' met artiestenloges, douches en een loket, een constructie met veel glas en doorkijkjes. "De eerste keer dat ik mijn acteurs echte douches kan aanbieden", lacht Fabre. Globaal is Troubleyn/Laboratorium een ruw en robuust, glashelder en uitnodigend labyrint. "De onaffe architectuur past bij het werkproces", zegt Dekeyser. "Het is geen design, geen clean afgewerkt gebouw."

Jan Fabre gebruikt het theater als repetitie- en creatieruimte voor Troubleyn. Momenteel wordt Angel of Death er hernomen, binnenkort wordt gerepeteerd voor Requiem für eine Metamorphose, dat in Salzburg in première gaat.

"Maar het is niet de bedoeling een echte programmering op te zetten", zegt Fabre, die artist in residence in deSingel blijft. "We willen aan kunstenaars, wetenschappers en filosofen een plek bieden om ernstig en lang onderzoek te doen." Liefst rond taal en lichaam, twee basiselementen van Fabres oeuvre, en grensoverschrijdend tussen beeldende kunst en theater. "Er zullen uiteraard toonmomenten uit voortvloeien. Maar we willen vooral tegenwicht bieden voor de internationale productiedwang. Een artistiek denkproces mag bij ons gerust vier of vijf maanden duren en moet niet noodzakelijk iets opleveren."

Tegelijk wil Fabre zijn theater integreren in de wijk - nabij de Antwerpse Seefhoek - en stelt hij het open voor buurtactiviteiten. De feestelijke opening was vorige week trouwens uitsluitend voor de buurtbewoners.

Fabre vroeg een dertigtal beeldend kunstenaars of ze werken wilden bijdragen. Verspreid over het hele gebouw is veel kunst te zien, ter plekke gemaakt en voortreffelijk geïntegreerd. Zo schilderde performancekunstenares Marina Abramovic op de muren van de keuken enkele zinnen in varkensbloed. Guillaume Bijl installeerde een werkende prikklok aan de ingang van het theater. "Helemaal tegengesteld aan wat wij hier doen", repliceert Fabre. "Wij werken in de romantische tijd." Voorts is er een knappe muurschildering van Jan Van Imschoot over travestieten, een indrukwekkende blauwe glazen tafel van Fabre zelf (met het woord 'Verzet' uitgespaard in het tafelblad), ironische stutbalken van Luc Deleu en een plafondschildering van Luc Tuymans. Auteurs als Hugo Claus, Peter Verhelst en Stefan Hertmans dragen al dan niet talig werk bij. In de bakstenen muren van de foyer bracht de Nederlandse kunstenaar Hans van Houwelingen prachtige azuurblauwe steentjes (lapis lazuli) in, "een ode aan de meester van het blauw", Fabre zelf dus. Wim Delvoye verwerkte zijn eigen beeltenis in een deurklopper.

Fabre benadrukt dat de kunstenaars belangeloos hebben meegewerkt. "Het zijn kunstenaars met wie ik een band heb, die ik persoonlijk ken en hoog inschat." Ze hebben van Troubleyn/Laboratorium een artistiek pareltje gemaakt.

Troubleyn/Laboratorium, Pastorijstraat 23, Antwerpen. Info: 03/201.13.00, www.troubleyn.be

Een artistiek denkproces mag hier gerust vijf maanden duren

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234