Vrijdag 15/11/2019

Theater u TG STAN TWEE MAANDEN TE GAST IN PARIJS

Damiaan De Schrijver. 'Het publiek dat we hier hebben, verdiende een breder palet. Noem het een verhevigde liefde, op alle niveaus'

'Het doet deugd om eens geknuffeld te worden'

'Theater à volonté', 'een mirakel à la flamande', 'de meest stimulerende voorstelling van deze herfst'. De Franse krantencommentaren op My Dinner with André van Tg Stan en De Koe liegen er niet om. Stan is hot in Parijs. Het Antwerpse collectief bezet er de volle twee maanden het Théâtre de la Bastille, met twee vertaalde voorstellingen, twee nieuwe producties en een paar avonden met Vlaamse vrienden.

Parijs

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

Het is niet de eerste keer dat Tg Stan in Parijs passeert. Dat gebeurde ook al met de Franstalige versies van onder meer Alles is rustig, Vandeneedevandeschrijvervandekoningendiderot en Vraagzucht. Maar nooit was er zoveel prestige aan verbonden als nu. Het hele verblijf van Stan in de Bastille, in totaal goed voor 35 voorstellingen, is mee opgenomen in het programma van Festival d'Automne, na Avignon het belangrijkste theaterfestival in Frankrijk. "Na Diderot vonden ze dat we niet nog eens zomaar konden passeren met één voorstelling", vertelt Damiaan De Schrijver van Stan. "Het vaste publiek dat we hier in de loop der jaren hebben opgebouwd, verdiende een breder palet. Noem het een verhevigde liefde, op alle niveaus. Toeschouwers komen kijken met een heel open geest en van de pers heb ik zelden zulke unaniem lovende reacties gekregen."

Maar Stan vertrouwt in Parijs niet enkel op zijn successen My Dinner with André en voir et voir. Het gebruikt zijn platform ook om een paar nieuwe experimenten in gang te steken. Zo is er L'Avantage du doute, dat Stanlid Frank Vercruyssen creëerde met negen spelers die hij ooit leerde kennen in internationale workshops. Hij liet ze vier weken met elkaar werken zonder zelf één woord te zeggen, om dan vanuit zijn observaties een scenario voor te stellen. Dat werd dan een maand bewerkt aan de repetitietafel. Zo gaat dat bij Stan: de première is vaak de eerste keer op scène. In L'Avantage du doute werkt die spontaniteit eerst erg goed. De negen spelers staan losjes verdeeld voor het publiek en zoeken ongedwongen elk het juiste moment voor hun eigen, licht absurde zeg. Een somt menu's op, een ander heeft het over haar grote achterwerk. Het wordt allemaal droog geconstateerd, en dat geeft juist een erg montere sfeer.

Een andere nieuwe Stanproductie voor Parijs is Anathema, gespeeld door Jolente De Keersmaeker en Tiago Rodrigues. Voor de voorstelling werd samengewerkt met de succesvolle Portugese auteur José Luís Peixoto, die tot nog toe enkel romans schreef. Dat voel je: zijn tekst is dicht en suggestief. Maar net daarom blijkt het een van de interessantste dialogen die de laatste tijd over geweld gespeeld zijn. Twee mensen staan samen op een theaterscène, met achter zich een duistere oorlogservaring. De man vertelt hoe hij zijn grootmoeder verkracht en vermoord zag worden, de vrouw (zijn vriendin?) denkt terug aan de tijd dat de woorden nog een simpele betekenis hadden. "Toen we nog gewoon naar het theater gingen." Vanuit gedachten over Tsjetsjenië probeert Peixoto de ver-van-ons-bed-show 'oorlog' rechtstreeks voelbaar te maken in de zaal.

Zo legt De Keersmaeker plots een mitrailleur op scène, naast een dynamietgordel. Rodrigues spreekt het publiek direct aan. 'U bent binnengekomen, hebt uw plaats gezocht, hebt gehoest en gezwegen toen men stilte vroeg. Nu gaat u sterven.' Buiten staan er soldaten, zegt hij. Gaat het hier om een reconstructie van traumatische herinneringen? Een poging om de theatrale illusie te doorbreken? Het stuk houdt alles open, maar de insinuatie is sterk: uw veiligheid kan zo aan flarden gaan.

Begin november werd het plots allemaal vervaarlijk concreet met de rellen in Parijs. Stan hield rond die tijd zijn eerste avond in de reeks Impromptus, spontane ontmoetingen op scène met verwante spelers als Natali Broods, Tine Embrechts, Matthias de Koning en Adriaan Van den Hoof. "Omdat we het programma ervan pas invullen op de dag zelf, konden we toen direct op de bal spelen. We kozen teksten die de brandende auto's in de banlieue in een ruimer kader plaatsten. Maar dat wisselt iedere keer. Noem het free jazz voor toneel, met fragmenten, gedichten en sketches die we in de doos hebben zitten. Dat duurt dan bijna drie uur, maar qua publieksopkomst lopen die Impromptus al net zo goed als onze andere voorstellingen. Verbazingwekkend, eigenlijk. Het doet zo'n deugd om eens geknuffeld te worden", besluit De Schrijver.

Tot 21 december spelen alle voorstellingen nog minstens één keer in Théâtre de la Bastille, Rue de la Roquette, Parijs. www.theatre-bastille.com

Anathema, voir et voir en My Dinner with André zijn in januari te zien in Brussel, in KVS en Théâtre National. Info: www.stan.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234