Donderdag 19/05/2022

Theater u Festival begint met grimmige drugstrip en bruut geweld (op de planken)

Woelige openingsweek in Avignon

Avignon

Van onze medewerker ter plaatse

Ludo Dosogne

Donderdagavond halftien. De acteurs van de Berlijnse Schaubühne maken zich klaar voor de langverwachte première van Büchners Woyzeck in het Palais des Papes. Op de eerste voorstelling in de Cour d'Honneur worden niet enkel theaterfreaks, maar ook politici en bedrijfsbonzen verwacht. Maar alweer hangt er elektriciteit in de lucht. De mistral voorspelt onheil. Het festival in Avignon is begonnen.

De oproerpolitie, die ook in de aanpalende straten nadrukkelijk aanwezig is, vergrendelt voorzichtigheidshalve de artiesteningang. Tientallen intermittents ontrollen spandoeken boven de officiële inkomhal. Ze scanderen in koor "abrogation". Daarmee doelen ze op de intrekking van het gewraakte protocolakkoord dat de regering een jaar geleden met de minderheidsvakbonden afsloot. De misnoegde actievoerders dwingen van de festivalorganisatoren een kwartier openbare spreektijd af. Als op hun eis niet wordt ingegaan, dreigen ze de voorstelling te verstoren. Laurent Poitreraud, die zijn reputatie te danken heeft aan zijn rol in de Franse cultfilm Le colonel des Zouaves, neemt het woord. De recente noodmaatregelen en de oprichting van een tijdelijk steunfonds worden 'pervers' genoemd omdat niet alle noodlijdende culturele werkers er voordeel uit puren.

Overleven op de planken

Ook in Ostermeiers Woyzeck woedt een onverbiddelijke overlevingsstrijd. Bruno Cathomas belichaamt de titelfiguur als een marginale zielepoot, die door meedogenloze vechtersbenden geregeld wordt neergeknuppeld. De gebeurtenissen spelen zich af in een akelige kuil aan de rand van de grootstad, waar gigantische metalen reclameborden modieuze bokshandschoenen en trefzekere tennisballen aanprijzen.

In die troosteloze omgeving toont enkel de uitbater van een eetkraam nog een beetje menselijkheid. Hij doet Woyzeck de achtergelaten restjes cadeau. Die worden dankbaar opgelepeld. Tenminste als de narcistische kapitein en de gestoorde dokter hem de tijd gunnen. Pas nadat hij zich op zijn overspelige vrouw heeft gewroken, is hij genezen van zijn schuchterheid.

Hoewel de gesproken tekst tot een minimum wordt beperkt, pleegt Ostermeier een aanslag op de zintuigen. De getoonde brutaliteiten en vernederingen leveren helaas geen stof tot nadenken. De heavy muzieksongs van Niclas Ramdohr doen daar nog een schepje bovenop. Ook de striptease van de legeroverste, die een string tussen zijn billen perst en die zwabberige lichaamsdelen door de dienstvaardige Woyzeck laat optutten, getuigen van een weinig geraffineerde verbeelding. De vettige buikdans waarmee Marie de bloedgeile tamboer-majoor (Ruud Gielens) ophitst en het necrofiele ligstandje van de moordenaar op zijn slachtoffer worden in deze context haast banaal. Deze taferelen zouden Woyzecks of Büchners opvattingen over de afwezigheid van deugd en moraal bij de achtergestelde sociale klassen moeten illustreren.

Roes op de planken

Frank Castorf en de Volksbühne am Rosa Luxemburg Platz schuwen evenmin geweld, maar de multimediale bewerking van Kokain, Pitigrilli's roman over cocaïneverslaafden uit de jaren twintig, dompelt door de overrompelende muziek en de mobiele podiuminstallatie de toeschouwer onder in een theatrale roes. De dandy in het stuk doet in de Parijse salons journalistiek onderzoek naar het gedrag van drugsverslaafden. Maar ook hij raakt in de ban van het gevaarlijke pepmiddel.

Een videocamera registreert de hallucinerende piekmomenten in een vulkaankrater, waarvan meestal slechts de buitenkant wordt getoond. De vrolijk copulerende mannen en vrouwen, die elkaar ook bijten en slaan, missen als in Big Brother elke privacy. In de heilige toevluchtsruimtes van een trash-klooster maar ook in het politbureau en in Geilnazigold, waar zielsverwanten van Dr. Mabuse en Ilsa, de wolvin van de SS, de plak zwaaien, komen ze uithuilen. De psychoses van de meeste personages zijn zo destructief dat sommigen alleen nog aan zelfdoding denken. Maar omdat Castorf een inventieve optimist is wordt het mystiek-narcotische experiment gerelativeerd en komen de personages gelouterd uit het vagevuur. In Ostermeiers Woyzeck zijn de profiteurs en de havelozen daarentegen opgebrand.

Woyzeck is morgenavond nog te zien in het Cour d'Honneur du Palais des Papes. Het festival loopt nog tot en met 27 juli. Info: www.festival-avignon.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234