Zondag 26/01/2020

theater u braakland/zhebilding ensceneert schietdrama op school als antwoord op 'bowling for columbine'

'De vier leerlingen die wij in beeld brengen, zijn slachtoffers. Maar de grens is dun. Wat we willen tonen, is hoe elk van hen evengoed een dader had k�nnen zijn'

'Jongens, waar zijn we mee bezig?'

Met Immaculata maakt het Leuvense toneelgezelschap Braakland/ZheBilding een theatraal antwoord op films als Elephant en Bowling for Columbine, over een paar ontaarde pubers die plots het vuur openen op hun medeleerlingen. Immaculata is ook de naam van de school waar alles zich afspeelt. 'Onbevlekt ontvangen' is daarbij vrij ironisch en zelfs tragisch te begrijpen. Niet alleen gieren de hormonen over de speelplaats en drupt er zelfs zaad in zakdoeken, ook ontaardt het hele gebeuren in een waar bloedbad.

Leuven

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

Regisseurs Stijn Devillé en Adriaan Van Aken van Braakland/ZheBilding werkten zich voor Immaculata door een hoop documentatie en getuigenissen over shootouts of schietpartijen op scholen. Toch was dat thema niet het eerste uitgangspunt. Stijn Devillé: "In onze gesprekken met Sara Vertongen over mogelijke onderwerpen voor een nieuwe samenwerking kwamen we snel uit bij het verontrustende zelfmoordcijfer onder Vlaamse jongeren, hoger dan waar ook ter wereld. Dat fascineerde ons: dat in zo'n welvarende regio blijkbaar toch een bijzondere bewustzijnscrisis leeft. Bovendien kenden we allemaal wel iemand die er voor zijn 25ste bewust uit was gestapt."

Dat zelfmoordthema hebben jullie dan uitgewerkt tot schietdrama's in scholen?

Stijn Devillé: "Zelfmoordenaars richten hun innerlijke geweld tegen zichzelf, maar we vonden het even zinvol om na te gaan wat er gebeurt als dat geweld zich tegen de onmiddellijke omgeving keert. Die klik kwam er mee door een uitspraak van ex-minister Vanderpoorten na de shootout in het Duitse Erfurt in 2002. Zij verklaarde toen dat 'we in Vlaamse scholen niet snel een soortgelijk drama moesten verwachten, omdat we hier een strengere wapenwet hebben en het welbevinden van leerlingen bij ons een van de voornaamste bekommernissen is'. Dat is natuurlijk je reinste bullshit. Je hebt voor zo'n drama maar één zot nodig. En even later sloeg die zelfs toe in Den Haag, terwijl de Nederlandse wapenwet nauwelijks verschilt van de onze. Als je wapens wilt, raak je er wel aan."

Maar in de voorstelling richten jullie zich niet echt op de daders?

"De vier leerlingen die wij in beeld brengen, zijn slachtoffers. Maar de grens is dun. Wat we willen tonen, is hoe elk van hen evengoed een dader had kunnen zijn. Zo vind je ook in de dagboekfragmenten van Eric Harris, de schutter van Columbine, hele lijsten van kleine dagelijkse ergernissen waar je perfect in mee kunt gaan. Van reclameblokken op tv tot mensen die voorsteken in de rij. Dat loopt bij Harris uiteindelijk over in natuurlijke selectie en gewapende aanslagen, maar tot dan herken je zijn frustraties heel goed. In onze voorstelling komt Sara's personage in haar slotmonoloog bijna net even ver, met haar 'fuck you, hou allemaal uw bakkes en sterf!' tegen de prestatiemaatschappij. Dat is juist dezelfde ontgoocheling."

Vanwaar komt die ontgoocheling, denkt u?

"Volgens een van de teksten die we lazen, kunnen jongeren vandaag minder goed om met verlies. Zowel met bijvoorbeeld verlies in het spel als met het verlies van een dierbaar iemand. Dat zou een van de voornaamste redenen voor zelfmoord zijn. Het perverse aan de zaak is dat de toegenomen luxe waarin jongeren nu leven hen meer ruimte geeft om zich te bekommeren om filosofische en psychologische vragen. Zelfmoord is dan een appèl dat iemand doet aan de maatschappij, maar als achterblijvers is het moeilijk je daartoe te verhouden."

Wat beogen jullie dan met deze jongerenschets?

"Zonder morele oordelen te vellen, proberen we toeschouwers te confronteren met de vraag: 'jongens, waar zijn we mee bezig?'. Zoals veel ander theater, natuurlijk. Mensen tot en met de 30 herinneren zich met Immaculata hun eigen schooltijd, vanaf de veertig zien ze hun kinderen. 'Herkenbaar' is een reactie die vaak terugkomt, en soms 'clichématig'. Er is natuurlijk niets zo cliché als een tiener. Daar hebben we ons allemaal aan bezondigd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234