Zondag 08/12/2019

Theater dat het oor graag ziet

Muziektheater Braakland/ZheBilding viert zijn tienjarige bestaan met een volle feestagenda. De start is vandaag in Leuven met de première van Trust, naar de film van Hal Hartley. Regisseurs Stijn Devillé en Adriaan Van Aken gingen daarvoor aan de slag met Rudy Trouvé en Mauro Pawlowski.

door Liv Laveyne

Toen Braakland/ZheBilding in 2001 met slechts enkele producties op het palmares toch een structurele subsidie in de wacht sleepte, stootte dat op heel wat verzet in de theaterwereld. Inmiddels heeft het gezelschap zijn bestaansrecht bewezen. Zo zette hun La dissection d'un homme armé uit 2002, over de moord op de republikein Julien Lahaut begin jaren vijftig, politicus Vincent Van Quickenborne aan tot een onderzoek naar de zaak en ontving Braaklandacteur en schrijver Kris Cuppens onlangs de Taalunie Toneelschrijfprijs voor zijn stuk Lied. Sinds 2005 heeft Braakland/ZheBilding resoluut het pad van het muziektheater gekozen, zonder daarbij de tekstgevoeligheid uit het oog te verliezen. "Muziek en vertelling lopen naast elkaar als de twee richels van één spoor. Anders dan andere muziektheatergezelschappen werken wij vooral met popmuzikanten. Het gaat ons ook niet om zo juist mogelijk noten op een blad na te spelen, maar om de werelden die muzikanten kunnen oproepen", zegt Van Aken. Met Trust waagt Braakland/ZheBilding zich aan een nieuwe uitdaging: "Deze enscenering van een filmscenario wordt onze eerste echte dialogenvoorstelling, wat behoorlijk straf is aangezien we al tien jaar theatermaken."

De film Trust (1990) ligt al enige tijd op de bovenste plank bij Braakland/ZheBilding, mede door Rudy Trouvé, in een vroeger leven gitarist bij dEUS en sindsdien bezig met tal van muziekprojecten. Voor Braakland componeerde Trouvé de afgelopen jaren muziek voor de producties LEV en Dansen, drinken, betalen. "Een song schrijven voor een groep of voor een toneelstuk maakt in wezen niet zoveel verschil", vindt Trouvé.

Hoe moeilijk was het voor Trouvé om de soundtrack van Hartley, die zelf muzikant is, uit zijn hoofd te bannen? "Hartleys film bevat vooral gitaarmuziek, en aangezien ik zelf gitarist ben, was het logisch geweest om op die leest verder te gaan. Te logisch misschien." Op het podium staan een dozijn versterkers en een gebricoleerde mengtafel waarop een stuk of tien oude cassetterecorders zijn vastgetapet die zijn verbonden met oude luidsprekers op de scène en in de zaal. Trouvé noemt het zijn Dolby Surround for the poor. "Ik kan mij enorm ergeren aan muziektheatervoorstellingen waarbij de stemmen en de muziek uit dezelfde speakers komen, of concerten waarbij je de muzikanten voor jou bezig ziet, maar waar het geluid van achter je komt. Met deze Dolby Surround for the poor zit elk geluid apart, wat een zeer ruimtelijk gevoel geeft." Trouvé werkte voor de compositie van Trust samen met Mauro Pawlowski, de huidige dEUS-gitarist. "We kennen elkaar al jaren en vullen elkaar bovendien muzikaal goed aan", vindt Trouvé. "Ik heb dan wel inzicht in structuur, maar ben een bedroevende muzikant. Mauro daarentegen is een virtuoos."

In de film wordt schoolmeisje Maria ongewenst zwanger en ontmoet ze op straat de oudere computerweirdo Matthew. Ondanks hun verschillen vormen de twee zowat een perfect koppel, al blijft hun toekomst het hele verhaal lang even onbeslist als hun liefde voor elkaar.

"We houden van stukken over mensen die een beetje vreemd in de wereld staan", lacht Devillé. "Trust zou nooit geschreven zijn zonder Albert Camus' De vreemdeling, de roman die we enkele jaren geleden op toneel brachten en nu hernemen als een soort tweeluik met Trust. Alleen is Hal Hartley optimistischer dan Camus. Hij stelt de liefde wel in vraag, maar blijft er niettemin in geloven."

Eigenzinnig Leuven

"Tien jaar geleden hingen we nog briefjes uit in conservatoria en muziekscholen overal te lande: 'Spelers gezocht voor productie van jong gezelschap'", lacht regisseur Devillé, die samen met Els Theunis en Geert Bové (inmiddels beter bekend als Wayn Traub, LiLa) Braakland/ZheBilding oprichtte. "Braakland alludeerde op het culturele braakland dat Leuven toen nog was", aldus Devillé, "en Geert maakte toen net een videoproject in een oud modernistisch pand dat we - op zijn Inspector Clouseaus - zhebilding waren gaan noemen."

"Met de Molens van Orshoven, het tot kunstsite omgebouwde industriële pand waar Braakland/Zhebilding samen met fABULEUS en TPAKT sinds 2000 onderdak heeft gevonden, heeft Leuven de afgelopen jaren een eigen culturele dynamiek ontwikkeld", vindt Devillé. "In Leuven sta je buiten alle trends."

Waar Braakland/Zhebilding over tien jaar zal staan? "Dat wil of kan ik niet voorspellen", zegt Devillé, die volgend seizoen Chris Lomme en echtgenoot Nand Buyl regisseert in Spoon River. "Ik ben tevreden met de weg die we hebben afgelegd, al zou het leuk zijn meer volle zalen te trekken en bepaalde stukken in het repertoire te houden. We blijven nog te veel dat onbekende gezelschapje met de onuitspreekbare naam."

Trust, vandaag en morgen in Stadsschouwburg, Leuven. De volledige festivalkalender van tien jaar Braakland/Zhebilding is te vinden op www.inbreek.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234