Zondag 29/01/2023

Theater aan zee u Ondermaatse comedy zonder ballen

Wie deze selectie te zien kreeg, denkt dat het Nederlandstalige comedy- en cabaretlandschap op sterven na dood is

Wachten op een pointe

Theater aan Zee heeft vanaf het prille begin humor een plaats gegeven op het festivalprogramma. Dit jaar werd het aanbod meer dan gehalveerd en verdween de vertrouwde Spiegeltent uit het straatbeeld. Less is more, zo wordt beweerd, maar in dit geval was minder nog minder dan niets. Stond vorig jaar het gekende talent te blinken, dan was dit de matste editie. Met premature try-outs waarvoor het publiek 8 euro diende te dokken en tweederangs comedians die al lang maar vruchteloos in het circuit meedraaien.

Oostende

Van onze medewerkster

Liv Laveyne

Cartoonist Zaza doet het alleen met vrouwen. Zijn research over vrouwen en humor is immers oestrogeen only. Niet verwonderlijk dat de sfeer in het Oostendse Variététheater bijna iets heimelijks kreeg, een gesmede band tussen XX-chromosomen. Na de afgelopen maanden vooral op koffiekransjes van de vrouwenbond te hebben vertoefd, trad Zaza, het alter ego van Klaas Storme, nu voor het eerst aan in een echte theaterzaal.

Hij tekent een wolkje op een transparant. Wat is dit? Een schaap? Een permanent? Het kapsel wordt zijn typische cartoon van een stofzuigende vrouw. Zo tast Zaza de grenzen af van wat vrouwen grappig vinden: cartoons over gehandicapten, joden, de dood, pedofilie, vrouwen en uiteraard ook mannen. Vervolgens krijgt het publiek tien tips om een grappige vrouw te worden. Om te kunnen spreken van een geslaagde comedyavond is Zaza's optreden echter lang niet flitsend genoeg en van interactie met het publiek heeft hij weinig kaas gegeten. Conclusie: schoenmaker, blijf bij uw leest. Het samenbrengen van twee verschillende referentiekaders zoals die van cartoonist en komiek staat niet altijd garant voor een geslaagde grap.

De Nederlandse (en enige vrouw) Karin Bruers, stond op het podium met een try-out van haar eerste soloshow Bruers III, die komend seizoen in première gaat. Bekend van het stand-up circuit Comedytrain en het gelijkaardige Vlaamse initiatief Bonjour micro, maakte ze sketches voor het tv-programma Ook dat nog. Het is wat met Hollanders in Vlaanderen: steevast beginnen ze hun show met een kennismaking met ons grappige taaltje. Bij Bruers is het niet anders: zij maakt een toespeling op het woord 'aftrekker'. Later zal haar landgenoot Roué Verveer zich meer dan een kwartier onledig houden met het uitspreken van 'geirnazen' ofwel Oostendse garnalen.

Bruers komt uit Brabant, waar kinderen gefokt worden als konijnen en vergrijzing voorlopig enkel nog op het woord humor slaat. Ze vertelt over haar grootje die op unieke wijze verdronk (in het vruchtwater van een van de koebeesten) om daarna over te gaan tot de enige humor die vrouwen lijken te kennen. Een comédienne die het niet uitsluitend over haar vrouw-zijn heeft, is immers als een café zonder mannen aan de toog. Hoewel het een onewomanshow betreft, roept Bruers algauw de hulp in van assistente Anja, met wie ze enkele leuke sketches brengt zoals die van de vrouw die pas de stekker bij haar comateuze man wil uittrekken als de begrafenis en haar kapsel piekfijn geregeld zijn. Een sketch over klaar-overs (verkeersbrigadiers in het Vlaams) gaat volledig de mist in, net als de grappen over het moederschapsboek van Daphne Deckers, vrouw van tennisser Richard Krajicek. In Vlaanderen zijn haar ontboezemingen namelijk onbekend en dus maar half zo grappig. Bruers heeft moeite om het bos door de zelf geplante bomen te zien, kan missers moeilijk opvangen en leest soms teksten af, wat storend werkt. Deze try-out komt te vroeg. Slechts één keer spitsen we de oren, wanneer ze het publiek doodgemoedereerd choqueert met de uitspraak: "Ik vind het niet erg om een tik krijgen van mijn man. Dan zie je 's morgens die blauwe plekken en dan onthoud je ook beter wat je nu weer vergeten was. Dat werkt als een knoop in je zakdoek."

Ook de Nederlander Roué Verveer is die mening toegedaan. "Volgens de islam mag je vrouwen slaan zolang het niet te zien is, vandaar de boerka." Dit 'cultuurverschil' is de aanzet tot zijn persoonlijke geschiedenis: opgegroeid in Suriname, alwaar zijn vader hem strafte met woorden en moeder het klappen van de zweep kende. Daarna duikt hij in andere cultuurverschillen van frietjes met mayonaise tot een bezoek aan McDonald's met zijn zoontje. En het is lekker weer aan zee, dus terwijl Bruers zanikte over de bh-loze zondagen aan de Belgische kust, verlekkert Verveer zich op strings die verdwijnen tussen goed gevulde billen. Verveer, die in het verleden nog voorprogramma's verzorgde voor Jörgen Raymann (bekend van het tv-programma Raymann is laat), rijgt zijn vertelsels losjes aan elkaar en communiceert - als enige op Theater aan Zee - vlot met het publiek. Tegelijk blijft zijn materiaal te anekdotisch en triviaal in vergelijking met andere cabaretiers die het kleinmenselijke wel naar een hoger plan tillen.

Misschien had Piv Huvluv daar iets aan kunnen veranderen met Trouble in Mind. Samen met Rohal De Ridder, drummer bij El Fish en Durango, brengt hij een try-out van zijn nieuwe programma dat hij omschrijft als 'bluescomedy'. Piv schuimt al vele jaren het circuit af in zijn Tarzan-pakje en met toeter in de broek. De blues kwam dan ook niets te vroeg. Ditmaal is hij getooid in een gestreept gevangenispak en hanteert hij een ander 'blaasinstrument': een urinefles met piccolofluitje. Kompaan Rohald zit er meestal bij voor spek en bonen en glimlacht meewarig terwijl hij lijkt te denken: 'was ik maar ergens anders'. Voor het overgrote deel van deze show moeten we hem gelijk geven. De constructie van blues en galgenhumor zit goed, maar kent nog te weinig focus. De taalhumor over het blaffende Duits en zoetgevooisd Frans werkt, maar slechts voor even. Zijn dj-set op het einde is dan weer een totale anticlimax. Ligt u er wakker van dat Micha Marah op laag toerental als La Esterella klinkt?

De meest bluesy zin kwam van Frans Pelgrims: bejaardenhelper, Limburger en tot overmaat van ramp 26. "Ik wil het meisje dat eronder zit", zegt hij wanneer zijn vrouw zich opmaakt om uit te gaan. Daarna is het uit met de pret en serveert Pelgrims de relatiehumor in al zijn stadia. Van huwelijk en bevallingsprogramma tot de dertigersdrang om jong te blijven in de fitnessclub. Pelgrims' try-out voor zijn eerste avondvullende show is een opeenstapeling van niet altijd even originele humoristische opmerkingen, al getuigt zijn sketch over de Belgacom-hulplijn dat hij misschien meer in zijn mars heeft. Voorlopig blijft het wachten, zoals op de pointe van zijn slotverhaal over hondenbrokken.

Arnout Van Den Bossche, alias 'de man met drie ballen', stond met zijn jongleeract op Humo's Comedy Cup 2003 onder het motto 'Doe gezond, eet een appel'. In het Oostendse Variététheater wordt hij aangekondigd met de hoopvolle bewoordingen 'Are you ready for a new comedyshow?' 'Meer dan ooit!', had het publiek moeten schreeuwen na een ontgoochelende week. Helaas, Van Den Bossche is zo slim te spelen met zijn eigen onhandigheid door te beginnen met moppen "waarmee hij het nooit echt gemaakt heeft". Vervolgens spoelt hij zijn verleden door met enkele "nieuwe grappen" over vrouwen bij wie "alles wat je zegt tegen je zal gebruikt worden" (met 'zal' in plaats van 'kan'), over een voetbalmatch waarbij hij golfcommentaar geeft (sinds Zaza dit sec omschreef als het bijeenbrengen van twee verschillende referentiekaders opeens een stuk minder grappig), om te eindigen met zijn jongleeract waarin hij een appel op het steeltje na helemaal verorbert. De comedyweek op Theater aan Zee 2004 doet twijfels rijzen. Zo zullen de organisatoren zich de vraag moeten stellen of het wel een slimme zet is om een productiebureau de programmatie te laten samenstellen, in dit geval XL Productions dat enkel paarden uit de eigen stal haalt. En of een comedyluik op Theater aan Zee nog zin heeft indien geen grondigere en objectievere prospectie in binnen -en buitenland gebeurt, het talrijk opgekomen publiek in het knusse Variététheater ten spijt. Wie deze selectie te zien kreeg, denkt dat het Nederlandstalige comedy- en cabaretlandschap op sterven na dood is. Dat was wellicht nog de beste grap.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234