Woensdag 18/09/2019

film op tv

'The Social Network': samen eenzaam zijn

Beeld rv

Het ontstaansverhaal van Facebook zou flink wat aangedikt zijn in The Social Network. Maar of de film, vanavond te zien op VIER, nu de waarheid naar zijn hand zet of niet, hij tekent wel een veelzeggend beeld van de tijd en samenleving waarin we vandaag leven.

"Het was niet mijn bedoeling om met Facebook iets cools te maken", liet Mark Zuckerberg, het brein achter de sociaalnetwerksite, onlangs optekenen. Terwijl regisseur David Fincher in The Social Network, de film die het verhaal achter Facebook op een verrassend meeslepende manier vertelt, dat wel als uitgangspunt neemt.

In de film wordt de arrogante informaticastudent Mark Zuckerberg (Jesse Eisenberg) gedumpt door zijn vriendinnetje. "Not because you're a nerd, but because you're an asshole", voegt ze er fijntjes aan toe. Een gefrustreerde en licht aangeschoten Zuckerberg ontwerpt dezelfde nacht nog een site waarop Harvard-studenten hun vrouwelijke collega's kunnen beoordelen. De allereerste aanzet tot een sociaal netwerk dat de hele wereld zou verbinden.

Maar die hele scène is compleet uit de lucht gegrepen volgens de Facebook-CEO, die zijn portrettering in de film ook als "een pijnlijk verzinsel" omschreef. Op het moment dat hij aan Facebook begon te werken, was hij al samen met zijn grote liefde Priscilla Chan. Alleen Eisenbergs outfit - het eeuwige, grijze T-shirt en de hoody's die Zuckerberg vrijwel altijd draagt - zouden een accuraat beeld schetsen.

Onvervalst meesterwerk

Maar dat het Finchers pijnlijke portret niet helemaal bij de waarheid aansluit, doet geen enkele afbreuk aan de kwaliteit van de film - integendeel. Niet enkel omdat Finchers film alleen op visueel vlak al een onvervalst meesterwerk is (de roeiscène is in geen tijd legendarisch geworden), maar ook en vooral omdat het scenario van The West Wing-bedenker Aaron Sorkin een pijnlijk ironisch, maar erg veelzeggend tijdsbeeld schetst.

De tagline van The Social Network - "You can't get to 500 million friends without making a few enemies" - is al een sarcastische sneer naar wat vriendschap betekent in digitale tijden en de film trekt die lijn naadloos door. Eenzaamheid en verbittering zijn ironisch genoeg de centrale thema's in een film over verbondenheid. Wat blijft er uiteindelijk over, als je erin slaagt om de hele wereld te verbinden? Bitter weinig, zo blijkt. We leven in een eeuw waarin mensen vooral bezig zijn met wat ze kunnen bereiken en hoe ze dat aan de anderen kunnen tonen. En zo toont The Social Network zelfs de donkere keerzijde van de 21ste-eeuwse American Dream.

Bijtende thematiek

Om zo'n gitzwart pamflet van de digitale generatie te schetsen, hebben Fincher en Sorkin van Mark Zuckerberg inderdaad een asshole moeten maken. Geniaal maar neurotisch. Jaloers op studenten met aanzien, laatdunkend tegenover minder getalenteerde leeftijdsgenoten. Een verbitterde en arrogante eenzaat die erin slaagt om zijn weinige vrienden tegen hem te keren, zodat hij ooit kaartjes kan laten drukken met de opdruk 'I'm CEO, bitch'. Iemand die het tot jongste miljardair ooit schopt, maar met al zijn dollars geen greintje sympathie kan kopen.

Zo'n portret is natuurlijk niet leuk, maar de Facebook-CEO heeft er sportief op gereageerd en de publieke opinie naar zijn hand gezet. Nooit uithalen naar Fincher en co., maar wel fijntjes opmerken dat zich niet kon herkennen in de portrettering van Eisenberg. Om dan naast de acteur op Saturday Night Live verschijnen: daarmee kom je sympathiek over. Maar voor een oppervlakkig publiek een mooi beeld van jezelf ophangen, dat moet wel een koud kunstje zijn voor de man achter de grootste imagodatabank ooit. Een ironische illustratie van de bijtende thematiek van The Social Network.

The Social Network, 20.40 uur op VIER

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234