Donderdag 22/04/2021

DM Zapt

The Queen’s Gambit: schaken tot je erbij neervalt

The Queen's Gambit. Beeld rv
The Queen's Gambit.Beeld rv

Dirk Leyman zet in DM Zapt de blik op oneindig. Vandaag: ‘The Queen’s Gambit’.

Zit u tijdens deze voortsjokkende dagen ook plotsklaps te prakkeseren op de Siciliaanse opening, de Rossolimovariant of de Caro-Kann-verdediging, terwijl u tot voor kort geen snede kaas had gegeten van ’s werelds vernuftigste bordspel? Veel kans dat u zojuist Netflix-hit The Queen’s Gambit achter de kiezen hebt. Zelden is schaaksport zo sexy en sensueel én tegelijk destructief en monomaan in beeld gezet als in deze Amerikaanse zevendelige serie. En wees gerust, de reeks appelleert gelukkig niet alleen aan die diep verborgen bolleboos in u.

“Het is een volledige wereld van slechts 64 velden die ik kan beheersen. Het voelt veilig”, zegt Beth Harmon, het roodharige, überpientere weeskind dat zich ontpopt tot labiele kwelduivel van ’s werelds mannelijke schaakgrootmeesters. Dáár, op het bord, houdt ze de teugels in handen, terwijl in de barre realiteit alles haar door de vingers lijkt te glippen. Harmon is een fictief wezen, gebaseerd op een roman van Walter Tevis uit 1983. De enige schaakster die de mannenhegemonie bedreigde was Judit Polgar, in 2005 even achtste op de wereldranglijst.

In The Queen’s Gambit volgen we de splendeur en misère van het verslavingsgevoelige schepsel (glansrol van Anya Taylor-Joy, uit onder meer Peaky Blinders). Jazeker, dit klinkt als een klassieke getormenteerde wonderkind-saga. Maar wel één die uiterst somptueus oogt. Qua esthetisch raffinement flirt de serie uitdrukkelijk met fiftiesglamour, terwijl ze zich voornamelijk in de jaren 60 afspeelt.

En toch. Het scheelde geen haar of ik, zenuwpezerige ongeduldigaard, was voortijdig afgehaakt. The Queen’s Gambit komt schoorvoetend op gang. Plafondschaakborden tijdens hallucinaties, de bromberige conciërge Mr. Shaibel die Beth in een kostschoolkelder in de pionnen inwijdt én een licht voorspelbare klopjacht op groene pillen die alluderen op haar fatale zwak voor verdovend spul. Inzake geloofwaardigheid en opgewarmde clichés valt er eventjes te mopperen. En oefent Beth zich niet erg uitvoerig in doordringend staren vanonder een carrékapsel?

Pas vanaf aflevering drie komt er reliëf, ambiguïteit, diepgang, spektakel én vaart – al wat je wil. Dan pas raak je ingesponnen door de steeds gekwelder maar glamoureuzer ogende Beth, haar woede kanaliserend in haar intuïtieve schaakspel. Even vindt ze in haar drankzuchtige stiefmoeder Alma een partner in crime bij haar onstuitbare opmars in de toernooiwereld. Regisseurs Scott Frank en Allan Scott stoeien intussen met adembenemende schaaktaferelen in fabuleus ogende hotels in Las Vegas of Mexico City. The Queen’s Gambit smeekt om een majesteitelijk groot scherm in een retrobioscoop. Maar als u mij nu wil excuseren: ik moet me weer buigen over mijn Najdorf-opening. En alsjeblieft, kan iemand mij dringend zo’n Gibson-cocktail met tinkelende ijsblokjes brengen?

The Queen’s Gambit, nu op Netflix

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234