Woensdag 25/11/2020

The New York Monthly

Een stad kan je geen groter romantisch cadeau doen dan je staalhard te negeren en je aan je lot over te laten

Je bent van New York als... je geen tijd hebt voor zever op Facebook. Omdat de huur te hoog is en de stad je aan de deur zet als je te lang in de weg staat. Niemand houdt je bezorgd in de gaten en er is geen vangnet voor wie valt. Eigenlijk net zoals in Plopsaland, maar dan iets minder druk en gekmakend. Want alle vlotte klap in de hippe winkeltjes in the Village ten spijt: nobody cares. Sommige zotten vinden net dat een geruststelling. Ik ben Paul - hallo - en ik ben een van die zotten.

Een vriend die een tijd in New York woonde, vertelde me bij zijn terugkeer dat de stad haar magie had verloren sinds hij ze beter had leren kennen. Dat kon ik goed begrijpen. Daarom is magie ook iets dat - dat mogen we onder volwassenen in een krant voor mensen die hun school hebben afgewerkt nu wel zeggen - niet echt bestaat. Jammer, eigenlijk. Niemand kan iets wat al geen konijn was in een konijn veranderen. In dezelfde zin zal New York, of om het even welke grote stad, je niets bieden wat je niet zelf had kunnen hopen of dromen.

New York wordt wel eens verkocht als een romantische stad. Ik denk omdat 'romantisch' een van de best verkopende adjectieven is in de citytripindustrie, samen met 'opwindend' en zeker ook 'verrassend'. Westers toerisme komt neer op drie stockfoto's (onbestemd strand met palmboom - lemen huisjes onder blauwe hemel - het Vrijheidsbeeld vanuit vogelperspectief) en ongeveer evenveel woorden. Mensen die even weg willen, missen meestal maar een van twee dingen, namelijk de kans om eens uit te slapen of liefde. Romantiek belooft beide, New York biedt op zich noch het een noch het ander. De reden voor die eerste teleurstelling is gewoon de jetlag, die voor de tweede is iets ingewikkelder.

Ik geloof dat een stad je geen groter romantisch cadeau kan doen dan je staalhard te negeren en je aan je lot over te laten. Wie in die situatie warmte en geborgenheid vindt, die zal het voelen zoals stadsmensen die na een lange autorit in de bergen uitstappen, hun longen vol lucht tanken en de zuurstof plots voelen tintelen alsof ze voor het eerst echt naar binnen stroomt. Wie dat bereikt, die zal de stad - of de wereld, voor wie grootse woorden verkiest - plots anders zien, die zal niet meer verzuipen in de details. Liefde kennen is: niet verzuipen in de details. Het meest romantische bezoek aan New York is daarom ook dat waarna je "niks" kunt antwoorden op de vraag wat je er allemaal bezocht hebt. Het extra voordeel lijkt me ook dat er dan zelden nog vervelende bijvragen volgen.

Dit alles als korte inleiding tot A Sentimental Education, waarin de Times een reeks schrijvers aan het woord laat over wat de literatuur hen leerde over liefde. Iedereen die om het even welke zes woorden uit de vorige zin combineert op Google, vindt dat snel en kosteloos terug. Het resultaat is een soort beknopte bloemlezing.

Jeanette Winterson, de Britse schrijfster van onder andere Oranges Are Not the Only Fruit, The Passion en The Daylight Gate, sluit bijvoorbeeld af met:

"St. John of the Cross: 'In the evening of life, we shall be judged on love alone.' W. H. Auden: 'Let no one say I Love until aware / What huge resources it will take to nurse / One ruining speck, one tiny hair / That casts a shadow through the universe.' Freud: 'Men are not gentle creatures who want to be loved.' From 19th-century novels, that love and money are fatally bartered as interchangeable currencies. From poetry, that love is a language that has to be learned. From the Bible, that love is as strong as death. From my novel 'Written on the Body': 'Why is the measure of love loss?' But 20 years later I discovered that love could be as reliable as the sun. And that there is one other thing in a world infatuated by wealth. Love never counts the cost."

Behalve als je een boekhouder bent, is de kosten in de gaten houden een gevaarlijke rem op het leven. Er is een reden waarom cijfertjes bij de eerste dingen horen die ons worden aangeleerd, namelijk dat we er later niet te veel aandacht meer aan hoeven te besteden. Sommige mensen begrijpen dat beter dan andere, en je hebt er die het beter begrijpen dan goed voor hen is.

Naar aanleiding van de dood van Philip Seymour Hoffman vraagt Richard Brody van The New Yorker zich misschien daarom af of methodacting ervoor zorgt dat acteurs eronderdoor gaan. Hoe houdbaar is het spanningsveld tussen de eigenlijke mens, het publieke persona en de personages op het scherm? En wat onderscheidt de acteur die zijn job komt doen van de gek die gewoon zichzelf komt zijn en die zelfdestructieve trip verstopt achter een paar acteurstrucjes?

Hetzelfde onderscheid kan gemaakt worden voor schrijvers. Je hebt mensen die auteur zijn van beroep. Ze schrijven in reeksen, genres of opdrachten. Soms worden zij erg rijk en dan gaan ze plots zeuren over belastingen en de lokale politiek. Gewone schrijvers prutsen gewoon wat in hun eigen leven en gebruiken dat. Schrijven is dus haast per definitie methodschrijven.

Monica Wesolowska heeft het op de Modern Love-pagina's van NYTimes.com over het boek dat ze schreef over de wiegendood van haar eerste zoontje. Het boek heet Holding Silvan: A Brief Life (Hawthorne). Tien jaar na die dood, namelijk nu, heeft ze dat boek geschreven en intussen is ze moeder van twee zoons. Op een dag gaat ze in hun school over haar job vertellen. Ze schrijft in een aan het publiek aangepaste eenvoud: "Up at the school, I was going to tell children that to write, they just needed to pay enough attention to their lives."

Voor iedereen die nu zegt: zo, dan begin ik er maar meteen aan, merk ik bij wijze van waarschuwing graag op dat het misleidende woordje in deze zin 'just' is. Dat is niet met de bedoeling het schrijven moeilijker te laten lijken dan het eigenlijk is (schrijven is eigenlijk het enige in de meeste schrijverslevens dat vlot en probleemloos verloopt). Het is een waarschuwing omdat je vroeg of laat teleurgesteld zou worden door het idee, net zoals mensen niet uit hun citytrip halen wat ze hoopten. Dat komt omdat magie niet bestaat, maar het echte leven wel, en dat zet magie aan de kant alsof het een overbodig bijzettafeltje is. Kom mee naar New York en ik zal het je laten zien.

© Monika Aichele

Philip Seymour Hoffman.

Monica Wesolowska,Holding Silvan: A Brief Life, Hawthorne, 200 p.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234