Maandag 06/02/2023

'The Graduate', de sixtieshit

'The Graduate' werd een van de films die het gebruik van rock- en popsongs in films definitief zou lanceren

Zwarte nylonkousen, Sue Ellen,

Dustin Hoffman en Simon & Garfunkel

van de twijfelende jongeren

GIGANTISCH SUCCES

De sociale satire The Graduate van regisseur Mike Nichols was een van die films die perfect de tijdgeest van de Amerikaanse sixties wist te vatten met het verhaal van jeugdige vervreemding, seksuele exploratie en existentiële twijfel, zoals mocht blijken uit de reclameslogan: This is Benjamin. He's a little worried about his future. Toen de film in 1967 in roulatie kwam in de Amerikaanse bioscopen werd hij een reusachtige hit bij het jongerenpubliek. En hij betekende de doorbraak van Dustin Hoffman.

HET VERHAAL

De jonge Benjamin (rol van Dustin Hoffman) is de gediplomeerde uit de titel. Zijn welstellende ouders zijn bijzonder trots op hun golden boy en hopen dat hij nu snel aan een succesvolle carrière begint. Op het feestje dat zij geven voor zijn 21ste verjaardag heeft een vriend van zijn vader trouwens een nuttige tip voor de toekomst, en die laat zich - we zijn de zestiger jaren - zowaar in één woord samenvatten: "Plastics!" Toen het American Film Institute enige tijd geleden een enquête uitvoerde naar de top 100 van de meest populaire filmquotes, eindigde "Plastics!" op de 42ste plaats. Maar de schijnbaar slaapwandelende Benjamin, die de Californische lifestyle van zijn ouders doodsaai vindt, weet zelf absoluut nog niet wat hij met de rest van zijn leven wil aanvangen. Net zoals hij niet goed weet hoe te reageren als Mrs Robinson (rol van Anne Bancroft), een vriendin van zijn ouders, avances maakt. Daar komt dan ook de beroemde zin vandaan, namelijk: "Mrs Robinson! You're trying to seduce me!... Aren't you?"

Benjamin laat zich inderdaad verleiden, maar de situatie wordt pijnlijk ingewikkeld als hij naderhand verliefd wordt op Elaine (rol van Katharine Ross), de dochter van mevrouw Robinson. Wanneer Elaine de relatie ontdekt, breekt ze met Benjamin en verlooft zich met iemand anders. Maar Benjamin weigert haar zomaar op te geven en dus blijft hij Elaine achtervolgen, zelfs tot op het moment dat ze in haar trouwjurk voor het altaar staat...

OSCARREGEN

The Graduate werd geregisseerd door de gerenommeerde theatermaker Mike Nichols en het zou normaliter zijn bioscoopdebuut geworden zijn, maar toch - wellicht omdat hij niet tevreden was over het scenario en dat eerst helemaal wou laten herschrijven - draaide hij in 1966 eerst het huwelijksdrama Who's Afraid of Virginia Woolf?, de verfilming van het gelijknamige toneelstuk van Edward Albee. Dat bleek meteen een voltreffer, want Who's Afraid of Virginia Woolf? kreeg maar liefst dertien Oscarnominaties, en dat was er één in elke (toen) beschikbare categorie! Een jaar later was ook The Graduate goed voor zeven Oscarnominaties. Het beeldje voor de Beste Regie ging toen naar Mike Nichols.

SIMON & GARFUNKEL

Het was een klein maar sprekend detail dat alleen de jongeren in The Graduate een voornaam kregen, terwijl de volwassen personages het met hun familienaam moesten stellen. Voor Mrs Robinson was dat alvast geen bezwaar om wereldberoemd te worden, daarbij uiteraard geholpen door de gelijknamige song van Simon & Garfunkel, van wie trouwens nog meer liedjes gebruikt werden in de film. Tijdens de productie had regisseur Mike Nichols weliswaar het been stijf moeten houden, want de studio zag de muziek van Paul Simon en Art Garfunkel helemaal niet zitten. Maar Nichols liet zich niet van zijn stuk brengen en zo werd The Graduate een van de films die het gebruik van rock- en popsongs in (niet-muzikale) films definitief zou lanceren.

NAAKTE SUE ELLEN

Leuk om weten: het sensuele vrouwenbeen met de zwarte nylons dat de poster van The Graduate siert, is niet dat van Anne Bancroft, maar van een toen nog onbekend model, namelijk Linda Gray, die later wereldberoemd zou worden als Sue Ellen in het televisiefeuilleton Dallas. En aangezien toeval niet bestaat, is het diezelfde Linda Gray die in de jaren '90 (na onder anderen Kathleen Turner, Jerry Hall en Lorraine Bracco) de rol van Mrs Robinson zou vertolken in de theaterversie van The Graduate en daarvoor helemaal uit de kleren ging, iets wat Anne Bancroft indertijd voor de filmversie geweigerd had. De rebelse tijdgeest van de sixties die van The Graduate zo'n enorme bioscoophit maakte, uitte zich onder meer in het fenomeen van de zogenaamde cross-generational sex (rijpe vrouw doet het met onervaren jongeman), maar bijvoorbeeld ook in het precieze moment waarop Benjamin zijn geliefde Elaine bij het huwelijksaltaar vandaan haalt. Dat gebeurt namelijk niet voor, niet tijdens, maar wel degelijk NADAT zij haar trouwbelofte heeft uitgesproken! Dat was trouwens een scenario-ingreep waarover schrijver Charles Webb absoluut niet te spreken was.

AMBIGU EINDE

Wie The Graduate nu, al dan niet met een forse scheut nostalgie, (opnieuw) bekijkt, moet wel vaststellen dat regisseur Mike Nichols zijn film toch wel op een ambigue manier liet eindigen. Jawel, Benjamin heeft zijn slag thuisgehaald en de geliefden rijden inderdaad samen het verhaal uit, maar de manier waarop ze allebei, na die quasi-orgastische opwinding van de vlucht uit de kerk op de bus zo'n beetje voor zich uit zitten te staren, doet het vermoeden rijzen dat Benjamin misschien nog altijd a little worried about his future is!

SEQUEL

Jaren later vertelde acteur Dustin Hoffman in een interview (voor de dvd-release van The Graduate) dat hij ooit zijn plan voor een mogelijke sequel aan regisseur Mike Nichols voorlegde. Dat zou dan ongeveer als volgt gaan: Benjamin en Elaine zijn al een hele tijd getrouwd en Mrs Robinson komt zelfs nu en dan op bezoek. Maar hun huwelijk heeft zijn beste tijd gehad. Ze hebben inmiddels twee bijna volwassen kinderen. Hun zoon heeft een vriendin. En het is met haar dat vader Benjamin een verhouding begint! Reactie van Mike Nichols: "Ik zie het al, jij bent Mrs Robinson geworden."

Jan Temmerman

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234