Zaterdag 18/01/2020

The End

Sciencefiction, zo wordt vaak gezegd, gaat eigenlijk meer over het heden dan over de toekomst. Afgaande op de apocalyptische sf-spektakels die deze filmzomer op ons afkomen, te beginnen met de Superman-reboot Man of Steel, is er maar één conclusie mogelijk: het gaat niet goed met onze planeet.

Toen regisseur Roland Emmerich, bekend van Independence Day en The Day After Tomorrow, enkele jaren geleden uitpakte met de rampenfilm 2012, een verwijzing naar de apocalyptische voorspelling van de Maya-kalender, gebeurde dat met de omineuze reclameslogan: "We were warned".

Aan waarschuwingen geen gebrek, want apocalyptische films zijn er altijd al geweest, zelfs in de periode van de stille film. Reeds in 1916, dus middenin WO I, vertelde de Deense film Verdens undergang/The End of the World hoe een voorbijzoevende komeet op aarde allerlei rellen en andere rampen veroorzaakte, met complete destructie tot gevolg.

In de jaren '50, toen nucleaire dreiging de geesten beroerde, werd die bezorgdheid vertaald in sf-films met onheilspellende titels zoals The Day the World Ended, War of the Worlds en The Day the Earth Stood Still. Films waarin een dystopisch toekomstbeeld wordt opgehangen, zijn dus zeker niet nieuw, maar deze zomer zullen ze wel en masse aanwezig zijn in de bioscopen.

Deze week was het al van dattum met After Earth van regisseur M. Night Shyamalan. De film, met Will Smith en zoon Jaden in de hoofdrollen, speelt zich ruim 1.000 jaar in de toekomst af. De mens heeft de aarde onleefbaar gemaakt en moest daarom uitwijken naar een andere planeet, Nova Prime.

Tijdens een patrouillemissie heeft Cypher Raige (rol van Will Smith), generaal van het Ranger Corps, zijn zoon Kitai (rol van Jaden Smith) meegenomen, kwestie van de vader-zoonrelatie wat op te krikken, want ook in de verre toekomst doen zich blijkbaar nog altijd generatieconflicten voor. Maar als hun ruimteschip in een zware storm terechtkomt, is een crashlanding de enige uitweg. Waar? Op aarde natuurlijk.

Maar mensvriendelijk kan onze planeet niet echt meer genoemd worden.

Laffe celebrity's

In Elysium (release: 14/8) is de aarde wel nog steeds bewoond door mensen. Nuance: door veel te veel mensen, in een totaal geruïneerde en vervuilde omgeving. En dus hebben de rijken der aarde gekozen om voor zichzelf een even riant als reusachtig ruimtestation te bouwen, het Elysium uit de titel, waar het zonder misdaad, ziekte en slecht weer aangenaam toeven is. Niet erg verwonderlijk dus dat minder gefortuneerde medemensen daar ook proberen binnen te geraken.

Actieheld van dienst is Matt Damon. De film werd geschreven en geregisseerd door de Zuid-Afrikaanse cineast Neill Blomkamp, die in 2009 doorbrak met District 9, ook al een sf-thriller met een sociaal geweten.

In World War Z (release: 3/7) van regisseur Marc Forster, bekend van de Bondfilm Quantum of Solace, is het deze keer Brad Pitt die de wereld van de ondergang moet redden. In dit geval blijkt het om een 'global zombiepocalypse' te gaan. De VS kunnen dus op actieheld Pitt rekenen, maar andere landen blijken zo hun eigen oplossingen tegen vraatzuchtige zombies te hebben bedacht. Israël probeert de bedreiging te keren door een reusachtige muur rond het land te bouwen en in Noord-Korea gaat men preventief te werk door bij alle inwoners alle tanden uit te trekken.

Er mag bij de ondergang van de aarde dus blijkbaar ook al eens gelachen worden. Dat gebeurt trouwens zeer bewust in This is the End (release: 17/7), de apocalyptische komedie van Evan Goldberg en Seth Rogen. Daarin komen een aantal filmsterren, zoals Seth Rogen, Michael Cera, Paul Rudd en Emma Watson, die allemaal zichzelf spelen, samen in het huis van James Franco om daar een feestje te bouwen. Hun timing is niet zo gelukkig, want net op dat moment kondigen allerlei calamiteiten de ondergang van de wereld aan. En in dergelijke omstandigheden blijken beroemdheden toch ook maar mensen te zijn, met andere woorden: bang, laf, hatelijk, zelfingenomen en meer van dat fraais.

Het gaat er een stuk ernstiger aan toe in Pacific Rim (release: 17/7) van regisseur Guillermo del Toro. Onze aarde wordt nog maar eens bedreigd door aliens, maar die komen dit keer niet uit de ruimte maar uit de oceaan. Die destructieve zeemonsters worden Kaiju genoemd, een duidelijke knipoog naar de klassieke Japanse filmmonsters, zoals Godzilla die eveneens uit zee opdook om de aardbewoners te decimeren.

Die Kaiju's zijn groot, zéér groot. En dus worden in allerijl reusachtige robotten gebouwd, de zogenaamde Jaegers, met in hun hoofden, als in een soort cockpit, telkens twee menselijke piloten. Het duel tussen mens/machine en beest kan beginnen, onder het strijdvaardige motto: "Today we are cancelling the apocalypse!"

Streepje krypton

Zelfs Man of Steel (release: 19/6), de nieuwe Supermanfilm, ontsnapt niet aan het apocalyptische doemdenken. In essentie betreft het hier een reboot door regisseur Zack Snyder, op basis van een scenario waaraan werd meegeschreven door Christopher Nolan, waarmee de franchise weer opgestart wordt door uitgebreid te vertellen waar Kal-El/Clark Kent (dit keer vertolkt door Henry Cavill, bekend van de televisieserie The Tudors) oorspronkelijk vandaan komt.

Natuurlijk weten we al uit de strips en uit vorige films dat hij afkomstig is van de planeet Krypton, maar dit keer speelt zijn herkomst een essentiële rol. De bevolking van Krypton heeft de reserves van de planeet opgebruikt en moet na die totale destructie dus noodgedwongen op zoek naar een nieuwe habitat. Slechterik van dienst is Generaal Zod (opnieuw een uitstekende Michael Shannon), die zijn zinnen gezet heeft op onze planeet, waarbij het duidelijk niet zijn bedoeling is om hier in vreedzame co-existentie met de aardbewoners te komen leven.

Van zijn kant ziet Kal-El/Clark Kent zich voor een dilemma geplaatst: hij is zelf afkomstig van Krypton, maar nu wordt van hem verwacht dat hij de aarde zal redden. Als dat maar goed afloopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234