Dinsdag 28/01/2020

THE DA VINCI CODE

'The biggest cover-up in human history'

Het bekendmaken van de trailer was voldoende voor een nieuwe opstoot van belangstelling, al komt de film met Tom Hanks pas in mei in roulatie. Jan Temmerman illustreert dé blockbuster voor 2006 nu al met de nodige feiten & anekdotes. De film zal ook voor een nog grotere opstoot in het graaltoerisme zorgen dan nu al het geval is in en rond het Franse gehucht Rennes-le-Château. We trokken er op onderzoek.

De Amerikaanse bioscoopzomer van 2006 belooft heet te worden. Er komt een nieuwe Supermanfilm, er is het vervolg op Pirates of the Caribbean en er zijn de derde afleveringen van X-Men en Mission: Impossible. Maar eerst en vooral is er vanaf half mei The Da Vinci Code van regisseur Ron Howard, de lang verwachte verfilming van de gelijknamige, even succesvolle als controversiële roman van Dan Brown die in 2003 bij Doubleday werd uitgegeven. Deze religieuze thriller bleef maar liefst 87 weken in de NY Times Best-Sellers List staan en werd inmiddels reeds in meer dan 40 talen vertaald. Hollywoodstudio Sony Pictures had maar liefst 6 miljoen dollar over voor de filmrechten.

In eerste instantie wou Joel Surnow, de geestelijke vader van de succesrijke televisieserie 24, het verhaal van The Da Vinci Code gebruiken als rode draad voor het derde seizoen van 24. En dus vroeg hij zijn baas, producer Brian Grazer, of die de rechten van die roman te pakken kon krijgen. Schrijver Dan Brown was evenwel niet geïnteresseerd in het aanbod. Enkele maanden later verkocht hij de filmrechten wel aan Sony Pictures, en die huurden op hun beurt producer... Brian Grazer in om het dure filmproject (met een budget van 125 miljoen dollar) in goede banen te leiden.

De controverse die door het boek veroorzaakt werd en die uiteraard aangewakkerd werd toen het Vaticaan het nodig achtte publiekelijk van leer te trekken tegen de roman van Dan Brown, had uiteraard te maken met het feit dat in The Da Vinci Code met grote stelligheid beweerd wordt dat Jezus een verhouding heeft gehad met Maria Magdalena, dat daaruit een dochter werd geboren en dat die op haar beurt voor nageslacht heeft gezorgd. De afstammelingen daarvan zouden mettertijd in Europa terechtgekomen zijn...

* COVER-UP

Nog steeds volgens The Da Vinci Code zou de kerk alles in het werk hebben gesteld om dat geheim verborgen te houden. In de bioscooptrailer wordt dan ook gesproken over "the biggest cover-up in human history". Alle middelen zouden daarbij goed zijn geweest. Niet toevallig begint het verhaal dan ook met een mysterieuze moord in het Louvre in Parijs. En meteen komen ook de mechanismen van het roemruchte Opus Dei ter sprake.

De controverse rond het boek heeft zich uiteraard meteen ook uitgebreid tot de film. Zodra de filmplannen bekend raakten, werd Hollywoodstudio Sony Pictures benaderd door onder anderen William Donahue van de invloedrijke Amerikaanse lobby Catholic League met de dringende vraag via een soort waarschuwing op de generiek aan de ongetwijfeld talrijke toeschouwers van de film duidelijk te maken dat het hier wel degelijk om fictie gaat. Van zijn kant liet Brian Finnerty, woordvoerder van het Opus Dei, weten dat zijn organisatie liever niet bij naam genoemd zou worden. Het blijft afwachten hoe de studio zal reageren, maar van zijn kant liet regisseur Ron Howard alvast weten dat hij de roman en de miljoenen lezers trouw wil blijven. En aangezien er in het boek uitdrukkelijk sprake is van het Opus Dei, zag hij ook niet in waarom dat in de film plotseling anders zou moeten zijn...

He Opus Dei stond hoe dan ook niet alleen met zijn protest. Nog voor de opnamen van start gingen, was er in Amerika ook al verzet van de National Organization for Albinism and Hypopigmentation (NOAH). Die organisatie had problemen met het feit dat er in de roman een moord wordt gepleegd door albinomonnik Silas (rol van Paul Bettany), een protégé van het Opus Dei. NOAH maakte zich vooral druk over de stereotypering en de verkeerde informatie over albinisme die volgens hen in het verleden al te vaak door filmmakers verspreid werd. Als voorbeeld van zo'n mythe werd verwezen naar het feit dat het Silaspersonage in de roman van Dan Brown beschreven werd als een albino met rode ogen, terwijl mensen die aan albinisme lijden vaak gewoon bruine of lichtblauwe ogen hebben.

De bioscooptrailer van The Da Vinci Code eindigt met de opsomming van de voornaamste acteurs, namelijk Tom Hanks, Audrey Tautou, Ian McKellen, Alfred Molina, Paul Bettany en Jean Reno. Net voor die namen opnieuw van het scherm verdwijnen, kan men heel even enkele letters zien oplichten. De T van Tom en ook H en S van Hanks, de E van Audrey en van Bettany, de C van McKellen, de D van Alfred en de O van Reno. Enig puzzelwerk volstaat om te ontdekken dat de letters in kwestie samen 'The codes' vormen.

Als men op het internet www.sodarktheconofman.com intikt, komt men terecht op de officiële site van de film bij Sony Pictures, de Hollywoodstudio die The Da Vinci Code geproduceerd heeft. De makers van die site houden duidelijk ook van codespelletjes. Het opladen begint namelijk met de boodschap "Divine code has dealt chaos", waarvan de letters door elkaar schuiven om ten slotte uit te komen bij: "The Da Vinci Code has loaded." En daar blijft het niet bij. Terwijl de camera fragmenten van een reeks religieus geïnspireerde schilderijen aftast, verschijnen twee alarmerende uitroepen, namelijk "Oh, Draconian Devil!", en "Oh, Lame Saint!" Ook daarvan beginnen de letters van plaats te wisselen om uiteindelijk te belanden bij respectievelijk "Leonardo Da Vinci" en "The Mona Lisa".

"So dark the con of man", is, zoals de miljoenen lezers van het Dan Brownboek inmiddels weten, de mysterieuze boodschap die door de Franse cryptologe Sophie Neveu (rol van Audrey 'Amélie Poulain' Tatou) en de Amerikaanse Harvardprofessor in symbologie Robert Langdon (rol van Tom Hanks) ontdekt wordt op het wereldberoemde Mona Lisa-schilderij. Neen, de filmmakers hebben die code natuurlijk niet op het echte schilderij mogen aanbrengen, maar ze hebben wel gedurende een week en 's nachts in het echte Louvre in Parijs mogen filmen, net zoals ze voor het einde van het boek ook terechtkonden in Rosslyn Chapel in Midlothian, Schotland.

De filmmakers waren nochtans niet overal even welkom. Twee andere belangrijke locaties uit de roman, de Saint-Sulpicekerk in Parijs en Westminster Abbey in Londen, bleven gesloten voor de filmploeg. De reden die door de verantwoordelijken van Westminster Abbey werd aangehaald, was dat het boek volgens hen "theologically unsound" was. Als alternatieve locatie kozen de filmmakers dan maar voor Lincoln Cathedral in Lincolnshire, in het oosten van Engeland.

De toestemming om daar te filmen kwam er pas na een substantiële donatie. Ter plaatse werd de filmploeg toch nog geconfronteerd met het stille verzet van een kloosterzuster, die zo'n twaalf uur voor Lincoln Cathedral bleef zitten bidden uit protest tegen de verfilming van een boek dat volgens haar ketters was. Het bleek uiteindelijk niet om een echte non te gaan, maar om een zeer devote katholieke vrouw die zich als kloosterzuster vermomd had.

De opnamen van The Da Vinci Code begonnen op 30 juni vorig jaar in Parijs en werden rond 20 oktober afgerond in Engeland. Regisseur Ron Howard, producent Brian Grazer en scenariste Akiva Goldsman werkten eerder reeds samen aan A Beautiful Mind, waarvoor ze trouwens alle drie een Oscar kregen. Ook het Oscarpalmares van hoofdrolspeler Tom Hanks oogt indrukwekkend. Hij won twee jaar na elkaar een Oscar als Beste Acteur (voor Philadelphia en voor Forrest Gump) en verzamelde daarnaast ook nominaties voor Big, voor Saving Private Ryan en voor Cast Away. Hij werkte reeds eerder samen met regisseur Ron Howard voor de zeemeerminkomedie Splash en voor het ruimtevaartepos Apollo 13. Grootste droom trouwens van Hanks is ooit echt als astronaut te kunnen vliegen.

Er werkte nog meer Oscargelauwerd talent mee aan The Da Vinci Code, namelijk componist Hans Zimmer, die een Oscar kreeg voor The Lion King en die ook genomineerd werd voor onder meer Gladiator, The Thin Red Line, As Good as Its Gets en Rain Man. Ook monteurs Daniel P. Hanley en Mike Hill hebben een Oscarverleden, namelijk een (gedeelde) nominatie voor A Beautiful Mind en een (eveneens gedeelde) Oscar voor Apollo 13.

Toen regisseur Ron Howard en producent Brian Grazer in december 2004 in Parijs waren om daar de opnamen van The Da Vinci Code voor te bereiden en audities te doen, werden ze met veel egards door president Chirac ontvangen op het Elysée. De toelating om in het Louvre te filmen, was toen al geregeld, maar de Franse president liet zijn invités toch weten dat, als zich daar enig probleem mocht voordoen, zij hem meteen op de hoogte moesten brengen. Het feit dat het Louvre vorig jaar een recordaantal van meer dan 7 miljoen bezoekers liet noteren, wat onder meer aan het The Da Vinci Code-effect wordt toegeschreven, voedt inmiddels de geruchten dat de Europese première van de film wel eens in het Louvre zou kunnen gehouden worden. In diezelfde periode is er aan de Franse Azurenkust natuurlijk ook wel een festival dat wellicht in de film geïnteresseerd is...

President Chirac maakte van de gelegenheid gebruik om de filmmakers, die op dat moment nog op zoek waren naar een geschikte actrice voor de rol van het Franse personage van de cryptologe Sophie Neveu, te laten weten dat een goede vriendin van zijn dochter Claude, namelijk Sophie Marceau, zeker in aanmerking kon komen voor die rol. Actrice Sophie Marceau had zich tijdens de presidentiële campagne van 2002 opgeworpen tot een fervent verdedigster van Chirac. En half schertsend (?) liet hij zijn Amerikaanse gasten ook verstaan dat de Franse acteur Jean Reno, die al gecast was voor de rol van detective Bezu Fache, best een hoger salaris verdiende. Een Franse president heeft weliswaar geen kroon die door zijn gesprekspartners ontbloot kan worden, maar Chirac zal toch nooit verwacht hebben dat zijn discrete aanbevelingen binnen de kortste keren voor krantenkoppen zouden zorgen. Toen het zogenaamde castingschandaal losbarstte, werd alles (behalve het bezoek aan het Elysée) ontkend door een woordvoerder van president Chirac.

Voor de publiciteitscampagne zal The Da Vinci Code onder meer kunnen rekenen op de treinmaatschappij Eurostar en op VisitBritain, de toeristische dienst van Groot-Brittannië. Een gezamenlijke campagne zal namelijk de bezoekers aanzetten om Robert Langdon, de held uit het boek, te volgen. Tot de Britse en Londense locaties die door de toeristen bezocht kunnen worden, behoren onder meer Burghley House en Lincoln Cathedral in Lincolnshire, het Belvoir Castle in Leicestershire, de Temple Church in Holborn in Londen, het Caledonian Hilton Hotel in Edinburgh en natuurlijk ook Rosslyn Chapel in Midlothian. Volgens schattingen van VisitBritain haalt ongeveer één op de vijf internationale bezoekers aan Groot-Brittannië de inspiratie voor dat bezoek uit beelden in films of op televisie. Om die reden verleende VisitBritain reeds eerder zijn medewerking aan campagnes voor de Harry Potterfilms, voor King Arthur en voor Master and Commander.

De film komt dus, enkele uitzonderingen niet te na gesproken, wereldwijd in roulatie op vrijdag 19 mei. Tot die uitzonderingen behoort onder meer België, maar dat betekent echter niet dat wij hier langer dan de Amerikanen, de Brazilianen of de Canadezen op The Da Vinci Code zullen moeten wachten, integendeel. In ons land zal de film reeds vanaf woensdag 17 mei in de zalen draaien, en dat zal ook het geval zijn in onder meer Frankrijk, Zwitserland en Griekenland. Andere landen die eveneens op woensdag 17 mei met de vertoning van The Da Vinci Code mogen beginnen, zijn Egypte, Syrië, Jordanië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. n

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234