Maandag 12/04/2021

Column

Thatcher heeft Britse popmuziek politiek engagement gegeven

null Beeld alex vanhee
Beeld alex vanhee

De column van Bart Steenhaut, chef Muziek van De Morgen, verschijnt elke zaterdag in M.

Het was er de jongste paar dagen niet aan te merken, maar de wetten van de wellevendheid schrijven voor dat je over de doden - zolang ze nog warm zijn, tenminste - louter in lovende termen spreekt. Nu, ik geef toe dat Thatcher het de rest van de wereld ook op dat vlak niet gemakkelijk heeft gemaakt. Ze was tenslotte iemand die Nelson Mandela een terrorist heeft genoemd, ten oorlog trok tegen Argentinië zodat die paar kuddes schapen op de Falklands hun Britse nationaliteit konden bewaren, én halverwege de jaren tachtig een sociaal bloedbad aanrichtte toen ze besloot om meer dan twintig Britse mijnen te sluiten. De gevolgen van haar genadeloze beleid tekenen tot vandaag de Britse samenleving, maar kijk: ook ijzeren dames roesten tot ze uiteindelijk klaar zijn voor de schroothoop. Geheel volgens haar eigen vrijemarktfilosofie zouden er nu een handvol begrafenisondernemers tegen elkaar moeten worden uitgespeeld, zodat de goedkoopste uiteindelijk de klus mag uitvoeren. Alleen: kennelijk worden de kosten van haar feestelijk vertrek op een forse zeven miljoen euro geraamd. Dát had qua besparing dus alvast beter gekund.

Is er dan écht niets waar we haar - toch de meest tot de verbeelding sprekende politica van het naoorlogse Groot-Brittannië - dankbaar voor moeten zijn? Ik geef toe: het was even zoeken, maar Thatcher is wél de vrouw die met haar tergende harteloosheid Britse popmuziek een politiek engagement heeft gegeven. Dat klinkt wat raar, want de Sex Pistols waren al gesplit voor ze in '79 eerste minister werd. Maar geschoffeerd door haar anti-sociale politiek duurde het niet lang voor de punks hun No Future-slogan tastbare werkelijkheid zagen worden. Gang Of Four hield het datzelfde jaar met het misleidend getitelde 'Entertainment' nog subtiel, al zou het niet lang meer duren voor Thatcher in tientallen andere songs manwijf en paard werd genoemd. The Beat was eerst met 'Stand Down Margaret', al spatte de haat pas echt uit de groeven bij de punkband Crass, die in het bekampen van Thatcher een reden van bestaan had gevonden. Toen er 250 Britse soldaten in lijkenzakken vanuit de Falklands werden overgevlogen brachten ze 'How Does it Feel to Be the Mother of a Thousand Dead?' uit, een titel die weinig ruimte voor interpretatie open liet.

Paul Weller die in '77 nog een vurig pleitbezorger van de Tories was, kwam de jaren nadien snel op zijn stappen terug met het eveneens expliciete 'A Town Called Malice'. In '85 vervoegde hij de linkse beweging Red Wedge met onder meer Billy Bragg, die na de herverkiezing van Thatcher overigens zelf het bloedstollende 'Between the Wars' schreef. Toen ze vervolgens ook een derde ambtstermijn binnenhaalde, werd de toon van het protest nog grimmiger. Morrissey eindigde zijn eerste soloplaat met 'Margaret on the Guillotine', een wensdroom die op dat moment door miljoenen Britten gedeeld werd. Maar de twee beste anti-Thatchersongs komen wellicht uit de pen van Elvis Costello. Hield hij het begin jaren tachtig nog proper met het bloedstollende 'Shipbuilding', dan klonk het in '89 plots een stuk furieuzer. In 'Tramp the Dirt Down' fantaseert hij luidop over hoe hij de Iron Lady ten grave draagt. "And when they finally lay you in the ground / I'll stand on your grave and tramp the dirt down." Woensdag is het zover. Benieuwd of hij woord houdt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234