Zondag 29/11/2020

Opinie

Thalys is/was (schrappen wat niet past) het Europa waar we van houden

De politie onderzoekt de Thalys-trein na de schietpartij van vrijdag.Beeld AFP

Alain Gerlache is media-watcher bij RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

Zoals veel Belgen neem ik al jaren regelmatig de Thalys naar Parijs. Om deel te nemen aan vergaderingen of om uitzendingen bij te wonen, of gewoon om een weekend te genieten van het beste dat de stad te bieden heeft: de boulevards, de theaters, de grote tentoonstellingen.

Al die redenen worden ook weerspiegeld door de diversiteit van het treinpubliek. Zakenmensen, 's ochtends keurig in pak en das, 's avonds meer relaxed. Zodra ze hun plaats hebben gevonden, klappen ze hun laptop open - vloekend op de stopcontacten die vaak stuk zijn - en duiken ze in het werk, ook al is de snelheid van de wifi omgekeerd evenredig met die van de trein.

Afhankelijk van de dag en van het uur krijgen ze gezelschap van verschillende groepen die duidelijk sociologisch identificeerbaar zijn: ernstige topambtenaren, ambitieuze studenten, jongeren op uitstap, verrukte verliefden, opgewonden gezinnen, uitgelaten gepensioneerden. Alleen de rijke Franse belastingvluchtelingen doen hun best om zich onzichtbaar te maken. De diversiteit wordt aangevuld door een mengelmoes van nationaliteiten en van talen. Met een bijzondere vermelding voor 'Nederlandse' aankondigingen van het Franse treinpersoneel, die regelmatig op de lachspieren werken.

Want er mag gelachen worden op de Thalys. Collega's en vrienden kletsen met elkaar, soms wat te luid, zeker voor wie wil slapen. De bellers zijn erger, zeker als hun verbinding uitvalt en ze beginnen te roepen. Je herkent vaste klanten of vergeten vrienden. En bekende mensen, kunstenaars, politici: ofwel doe je alsof je ze niet herkent, ofwel groet je beleefd.

Alain Gerlache.Beeld BELGA

Er zit altijd wel een Bekende Vlaming, een Bekende Franstalige, Fransman of whatever op de Thalys. Alex Vizorek, een Franstalige Belgische humorist, even beroemd in Parijs als in Brussel, heeft onlangs een verzameling teksten onder de titel 'Chroniques en Thalys' gepubliceerd, als bevestiging van de grensoverschrijdende symboliek van het merk. Niet alleen de grenzen tussen landen maar ook die tussen sociale groepen en individuen worden overschreden.

De Thalys is in feite het Europa waar we van houden, dat van de mensen: divers, hardwerkend, reislustig, cultureel of feestelijk. Het Europa dat de naam Schengen zijn dagelijkse en gastvrije betekenis geeft. Een ontspannen Europa. Volgens het reglement kunnen de reizigers tot twee minuten voor het vertrek instappen, met een reserveringsmail of een ticket op het scherm van een smartphone. Twee minuten, vergeleken met steeds vaker twee uur in een luchthaven. Je neemt de Thalys even vlotjes als een trein Luik-Oostende.

Is die zorgeloze tijd voorbij? In het Brusselse Zuidstation grenzen de gastvrije perrons van de Thalys aan de beveiligde terminal van de Eurostar. Een wereld van verschil. We zouden kunnen dromen dat naar Londen treinen op een mooie dag even eenvoudig zal zijn als naar Parijs. Maar waarschijnlijk zal het omgekeerde gebeuren. Dat is natuurlijk veel minder erg dan doden, gewonden en getraumatiseerde slachtoffers van een aanslag. Maar het betekent weer een beetje minder vrijheid in het dagelijkse leven van een heleboel mensen. Samen met minder openheid en meer angst voor de toekomst.

Op zondag 11 januari 2015, enkele dagen na de aanslagen op onder meer Charlie Hebdo, namen heel veel Belgen van alle slag in Parijs deel aan de grote demonstratie tegen het terrorisme. Wie kon toen vermoeden dat de trein die hen naar de Lichtstad bracht een van de volgende doelwitten zou worden van wat zij aanklaagden?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234