Woensdag 25/11/2020

Thaise plattelandsbewoners woedend op hun vroegere held

Een week van bestormingen en een maand van protesten liepen gisteren uit op een kleine zege voor de Thaise premier Yingluck Shinawatra. Zij overleefde een motie van wantrouwen, maar de demonstranten blijven haar vertrek eisen.

"Het Thaise politieke landschap is het voorbije decennium veranderd in een ijspiste", zo schreef een columnist van de Bangkok Post gisteren. En dat voor een subtropische natie. Toch heeft de man een punt: Thailand is hopeloos verdeeld in twee kampen. Het rurale, onderontwikkelde noorden en noordoosten steunt nog steeds de steenrijke zakenmagnaat Thaksin Shinawatra, die in 2006 door een militaire coup werd afgezet en ondertussen veroordeeld werd wegens corruptie. Hij bouwde zijn achterban op met rijst- en andere subsidies alsook rurale ontwikkelingsprogramma's.

Dubai

Thaksin verblijft sinds 2008 in Dubai, maar als we de berichten mogen geloven, leidt hij het land nu per videoconferentie. Zijn jongere zusje Yingluck is sinds 2011 premier.

Onder het vaandel van de Democratische Partij van gewezen premier Abhisit Vejjajiva vertegenwoordigt het andere kamp de Bangkokse elite, de bureaucratie, de rechterlijke macht, het leger en het koninklijke hof, kortom de oude politieke klasse die het numeriek aflegt tegen het Thaise platteland. Concreet houdt dat in dat Thaksin-getrouwen elke verkiezing winnen, zoals ook de stembusgang van 2011 die zijn zus tot eerste minister catapulteerde.

In de voorbije twee jaar probeerde Yingluck om een deel van de oude elite voor zich te winnen. Ze brak zo weinig mogelijk potten en even leek het alsof de gigantische kloof in de maatschappij enigszins versmalde. Begin deze maand overspeelde zij en haar Pheu Thai-partij evenwel hun hand, door een verregaand wetsvoorstel voor amnestie in te dienen.

Dat zou niet alleen 25.000 corruptiezaken onvervolgbaar maken, waaronder die van 400 vooraanstaande politici en bureaucraten, maar ook de leiders van de Democratische Partij zouden niet langer vervolgd worden voor hun rol in de gewelddadige onderdrukking van de protesten van 2010. Daarbij vielen onder Thaksin-sympathisanten minstens 90 doden.

Yingluck was het maar om één ding te doen: ervoor zorgen dat haar broer Thaksin naar huis kon komen zonder dat hij de cel inhoefde. Toch viel het voorstel ook onder de zogenaamde Rode Hemden, de Thaksin-getrouwen die hem altijd hadden gesteund, in slechte aarde. "Hij stapt over onze lijken heen om terug te kunnen komen", zo vonden ze, verwijzend naar de amnestie voor de dood van de demonstranten.

Daags nadat de premier met het voorstel kwam, verzamelden duizenden burgers zich in Bangkok en in de weken die volgden, werden ook in andere steden manifestaties gehouden. Twee keer wonnen ze: het ontwerp kwam niet voorbij de Senaat, die behalve democratisch verkozenen ook tal van aangeduide zetels heeft. En pogingen om dat laatste te veranderen, mislukten tot dusver.

Gisteren overleefde de regering van Yingluck wel de motie van wantrouwen die tegen haar werd ingediend, omdat haar partij meer dan 300 van de 500 zetels controleert. Maar precies daarom zeggen de demonstranten niet te zullen vertrekken. Ze namen maandag het ministerie van Financiën in, bestormden sinds dinsdag vijf andere departementen en zetten gisteren het politiehoofdkwartier zonder stroom. "We blijven tot zij vertrekt", zo zei de protestleider, de gewezen vicepremier Suthep. Yingluck wil niet weg en zelfs als ze vertrok, zou het tegenkamp geen electorale zege kunnen thuishalen.

Koning Bhumibol

De patstelling lijkt compleet, zij het dat de dood van de nu 86-jarige, erg geliefde koning Bhumibol daar verandering in zou kunnen brengen. Diens gezondheid is de laatste tijd erg fragiel. Hij en het hof zijn altijd anti-Thaksin gebleken, maar uit een door WikiLeaks geopenbaarde telex van de VS-ambassadeur in Bangkok uit 2005 blijkt dat Thaksin al jaren financiële steun verleent aan zijn zoon, de kroonprins, die mogelijk dus binnenkort aan de macht komt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234