Zondag 27/09/2020

Thais leger oog in oog met Roodhemden

Zwaarbewapende soldaten namen gisteren stellingen in het zakendistrict van Bangkok in. Daarmee kwamen ze oog in oog te staan met duizenden ‘Roodhemden’, antiregeringsbetogers die al zes weken een luxueus shoppingcentrum van Bangkok bezetten. De vrees voor nieuw geweld na een eerste bloedige confrontatie op 10 april was gisterenavond groot.

Zwaarbewapende militairen nemen rond zakendistrict Bangkok stellingen in tegen oppositie

De protesten worden complexer door een interne krachtmeting binnen het leger. Militairen die banden hebben met voormalig premier Thaksin steunen het rode protest.

Tienduizenden pendelaars die gisteren in Bangkok met de skytrain aankwamen om te werken in het zakendistrict van Silom Road troffen daar in de stations en op straat zwaarbewapende militairen aan. Leger en oproerpolitie hadden in de vroege uurtjes opdracht gekregen om desnoods met geweld het financiële hart van Thailand te beschermen tegen de duizenden Roodhemden die vanuit hun kamp op het nabijgelegen kruispunt Ratchaprasong gedreigd hadden om op te rukken naar de zakenwijk. De aanhangers van ex-premier Thaksin Shinawatra wilden daar demonstreren voor een bank die eigendom was van koninklijk adviseur Prem Tinsulanonda, die in 2006 de militaire coup tegen hun voortvluchtige leider steunde. Prem wordt door de betogers gezien als het symbool van een niet-verkozen elite die in Thailand achter de schermen de touwtjes werkelijk in handen heeft.

“Er zijn momenteel verschillende gewapende eenheden actief die zichzelf mogen beschermen tegen aanvallen van terroristen die zich onder de betogers schuilhouden”, verklaarde regeringswoordvoerder Panitan Wattanayagorn gisteren aan de Bangkok Post.

Sommige eenheden gebruikten prikkeldraad om de toegang af te schermen tot het zakendistrict. Andere soldaten namen stellingen in op bovengrondse metrostations of voetgangersbruggen die uitkeken op het Ratchaprasongkruispunt, van waaruit de Roodhemden al zes weken lang de toegang tot de shoppingcentra van de zakenelite blokkeren.

Het was gisterenavond onduidelijk wanneer het leger plande om de Roodhemden te verdrijven. Volgens de crisiscel van de regering, het Centre for the Resolution of Emergency Situations, zal “een zevenstappig actieplan in overeenstemming met internationale standaarden” gevolgd worden om het kruispunt te ontruimen. “Het is noodzakelijk dat soldaten wapens dragen, die alleen gebruikt mogen worden voor zelfverdediging als hun levens bedreigd worden”, verantwoordde hun woordvoerder, kolonel Sansern Kaewkamnerd, de machtsontplooiing.

Een eerste poging van het leger om het protest te breken op 10 april eindigde in een bloedbad aan de Phan Fa-brug, waarbij 25 doden en meer dan 800 gewonden vielen.

Er werd gisteren dan ook gevreesd voor nieuw, grootschaliger, geweld. Roodhemdenaanvoerder Weng Tojirakarn suste weliswaar door te verklaren dat zijn Verenigd Front voor Democratie tegen de Dictatuur (UDD), zoals de Roodhemden zich noemen, het financiële district niet zouden betreden. Maar andere UDD-leiders toonden minder geduld. Natthawut Saikua waarschuwde het leger zijn ontplooiing stop te zetten. “Als het leger blijft versterken zal Silom Road een slagveld worden”, dreigde hij. “Foto’s tonen gewapende troepen in vuurklare posities. Daarom vraagt het UDD dat het leger zijn inzet opnieuw overweegt. Zo niet zouden de Roodhemden het wel eens nodig kunnen achten om de soldaten met blote handen terug naar hun kazernes te duwen”, dreigde hij.

De krachtmeting tussen het leger en de Roodhemden wordt complexer door een interne krachtmeting binnen het leger, waarvan enkele generaals sympathie hebben voor ex-premier en opposantenleider Thaksin. Deze militairen worden in de Thaise volksmond ‘watermeloenen’ genoemd: groen vanbuiten, maar rood vanbinnen. Zij zouden gehoorzamen aan voormalig legerchef Chavalit Yongchaiyudh, onder wiens impuls een deel van de Roodhemdenbeweging wapens zou hebben gekregen die ook op 10 april werden gebruikt. Maar Chavalit, vandaag voorzitter van de Puea Thai-partij, de parlementaire vleugel van de Roodhemden, ontkent elke betrokkenheid bij het geweld. Ook delen van de politie steunen Thaksin, een ex-politieman.

Thaksin zelf bleef vanuit zijn vrijwillige ballingschap, op de vlucht voor een veroordeling wegens belangenvermenging, huidig premier Abhisit Vejjajiva vragen nieuwe verkiezingen uit te schrijven om de impasse te beëindigen. “De politieke crisis moet opgelost worden door politieke middelen”, zei de 60-jarige telecommiljardair vanuit Brunei aan Reuters. Zoniet vreest Thaksin “een nieuwe militaire staatsgreep”, wat ook neutrale waarnemers niet langer uitsluiten.

Premier Abhisit is volgens sommigen nu al gemuilkorfd door het leger. Sinds 10 april sprak hij niet meer met de Thaise media. Wel werd de legerchef, generaal Anupong Paochinda, drie dagen geleden al tot hoofd van de nationale veiligheid benoemd. Paochina gaf eerder al te kennen dat ook hij een ontbinding van het Lagerhuis (parlement) “de beste oplossing zou vinden”.

Als klap op de vuurpijl dreigt een pro-regeringsgezinde beweging, de zogeheten ‘geelhemden’, massaal op straat te komen als er binnen de zeven dagen geen oplossing is. Geelhemden deelden gisteren al bloemen uit aan soldaten op Silom Road.

Vorige politieke crisissen werden telkens ontzenuwd door koning Bhumibol Adulyadej. Maar het 82-jarige staatshoofd is ziek. Zijn invloed is tanende. De toekomst van Thailand oogt vandaag dan ook onzekerder dan ooit in zijn recente geschiedenis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234