Maandag 14/06/2021

Vluchtelingen

Testosteron giert door de menigte, de politie doet niets

Tientallen migranten verzamelen voor de registratie op Kos, op 11 augustus 2015. Beeld AP
Tientallen migranten verzamelen voor de registratie op Kos, op 11 augustus 2015.Beeld AP

Vierduizend vluchtelingen uit allerlei landen zijn gestrand op het Griekse vakantie-eiland Kos. De burgemeester wil ze weghebben om het toerisme te beschermen, en de horeca wil dat nog veel meer. Intussen botert het niet tussen de Syriërs, Afghanen en Pakistanen. Op het eiland groeit het chagrijn met de dag.

De nieuwe hoop van de vierduizend wachtende vluchtelingen op Kos is gericht op een cruiseschip van honderdtachtig meter lang. In de zinderende hitte meert de Elefthérios Venizelos - capaciteit: 2.500 personen - vrijdag rond het middaguur af. Twee Syrische kleuters slaken kreetjes wanneer ze de kolos zien liggen en kijken hoopvol op naar hun ouders. Gaat die hen naar Athene brengen?

Een half miljoen euro heeft het schip gekost - geld dat is gefourneerd door de regering-Tsipras na een steekspel tussen Kos en het vasteland. Het eiland zei bij monde van burgemeester Giorgos Kiritsis: help ons, we hebben de middelen niet. Athene op zijn beurt beschuldigde Kos van nalatigheid. Hadden andere eilanden, Lesbos voorop, niet zelfstandig gezorgd voor degelijke opvang? Minister voor migratie Tasia Christodoulopoulou: "Deze burgemeester is nationaal recordhouder onverschilligheid."

In dit Griekse equivalent van de bed-bad-en-broodcrisis trok afgelopen week de burgemeester aan het langste eind. De komst van de Elefthérios Venizelos stelt het eiland in staat de uitgezette lijn vast te houden: geen vluchtelingen in het straatbeeld om de toerismesector ter wille te zijn, en geen centrale opvang, omdat die alleen nog maar meer vluchtelingen naar het eiland zou lokken.

Een Syrische vrouw en haar baby voor het cruiseschip. Beeld AP
Een Syrische vrouw en haar baby voor het cruiseschip.Beeld AP

Op het schip kunnen vluchtelingen verblijven tot hun registratie rond is. Daarna moeten ze van boord en nemen ze de veerboot naar Athene. Een bron dicht bij de burgemeester jubelde afgelopen donderdag: "Als het schip er straks is, zijn al die vluchtelingen binnen een week van het eiland."

Maar zaterdag om twaalf uur, krap vierentwintig uur nadat het schip is afgemeerd, zit het nog altijd potdicht. Kustwacht en politie zijn het oneens over wie verantwoordelijkheid draagt. En er is nog een probleem: alleen Syriërs zijn op het schip welkom. De Griekse regering ziet hen als de enige echte vluchtelingen en is bovendien beducht voor spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen wanneer ze iedereen op het schip toelaat.

Iets verderop, voor het politiebureau, blijkt waarom. Links staat een groep Iraniërs, rechts de afdeling Afghanistan en Pakistan, ertussen de oproerpolitie. Zoals iedere dag staan ze hier te wachten tot ze zich binnen mogen melden voor registratie. Er is veel nijd over en weer: wij, niet zíj, verdienen voorrang.

Een goed gekapte Afghaan die zichzelf Fred (28) noemt, werpt zich op als woordvoerder. "Syriërs vertrekken binnen twee dagen naar Athene, Pakistanen binnen vijf. Wij zitten al twintig dagen op het eiland zonder papieren." Bruusk draait hij zich om. "We zijn geen ezels, we zijn mensen", bijt hij de politie toe.

Testosteron giert door de menigte, niet voor de eerste keer raken de vluchtelingen met elkaar slaags. Een stoeptegel vliegt door de lucht. De politie, negen man sterk, doet niets. Als na tien minuten de rust terug is, komt de 31-jarige ober van restaurant Akteon - pal naast het bureau - triomferend tevoorschijn. Hij zwaait met een stuk pvc-buis van twintig centimeter. "Terugveroverd!", roept hij, "from an immigrant."

De ober zegt bewijsmateriaal te verzamelen voor een rechtszaak tegen de overheid. "Waar moet ik op deze manier mijn klanten vandaan halen?" Zijn baas stormt briesend over het terras, een motorhelm op het hoofd. "Geef me twintig pistolen en ik maai ze allemaal neer."

Syrische vluchtelingen wachten om aan boord te mogen gaan van het cruiseschip Eleftherios Venizelos, een tijdelijke verblijfplaats voor asielzoekers. Beeld EPA
Syrische vluchtelingen wachten om aan boord te mogen gaan van het cruiseschip Eleftherios Venizelos, een tijdelijke verblijfplaats voor asielzoekers.Beeld EPA

Scènes als deze zijn op Kos geen uitzondering meer. Veel horecabazen zijn de vluchtelingen beu, sommigen overwegen een stem op de neonazistische partij Gouden Dageraad. Griekse vrijwilligers die al dan niet met Europees hulpgeld voedsel en kleding uitdelen, krijgen de wind van voren. Ze zouden een baantje willen peuren uit de vluchtelingenstroom.

In de nacht van zaterdag op zondag gaat tegen enen eindelijk de laadklep van het cruiseschip open. Politie en kustwacht hebben een compromis bereikt, de Syriërs staan netjes in de rij om aan boord te gaan. Maar of daarmee het lek van Kos boven water is? Iedere dag arriveren twee- à driehonderd nieuwe vluchtelingen en de veerboot naar Athene zit tot dinsdag al vol. Voor niet-Syriërs is geen regeling. De politievakbond in een verklaring: "Het schip is een non-oplossing."

Begin september, zegt Panagiotis Nikas, hoofd migrantenontvangst van het ministerie van Binnenlandse Zaken, moet er op Kos alsnog centrale opvang voor vluchtelingen komen. "Burgemeester Kiritsis, met zijn negatieve houding, gaat daar gelukkig niet over." Diezelfde burgemeester heeft aangekondigd de grote boulevard voor maandag opnieuw van vluchtelingen te willen ontdoen.

Aan staatsman Elefthérios Venizelos, naar wie het schip is vernoemd, wordt dit citaat toegeschreven: "Tegen de geografie kan geen mens vechten". Postuum krijgt hij nu gelijk.

Syrische vluchtelingen schuiven aan bij het cruiseschip Eleftherios Venizelos. Beeld EPA
Syrische vluchtelingen schuiven aan bij het cruiseschip Eleftherios Venizelos.Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234