Zaterdag 23/10/2021

NieuwsAfghanistan

Terwijl taliban oprukken, wil België terugkeerakkoord met Afghanistan handhaven: ‘Beschamend’

Voor de taliban gevluchte Afghanen verzamelen in een park in hoofdstad Kaboel.  Beeld AP
Voor de taliban gevluchte Afghanen verzamelen in een park in hoofdstad Kaboel.Beeld AP

Negen Afghaanse provinciesteden in zes dagen tijd: de veroveringstocht van de taliban dendert voort. Dat België het terugkeerakkoord met Afghanistan wil handhaven, noemt Vluchtelingenwerk Vlaanderen ‘beschamend’.

Op dinsdag legden de taliban na een kort offensief beslag op de provinciehoofdstad Farah in het zuidwesten van Afghanistan. Later op de dag vertrokken overheidstroepen zonder verzet uit Pul-e-Khumri, ten noorden van hoofdstad Kaboel. Afgelopen nacht veroverde de taliban in het uiterste noordenoosten van Afghanistan de stad Faizabad. Daarmee weet de militant-islamitische beweging al een negende provinciehoofdstad te veroveren in zes dagen tijd. Eerder vielen Aybak, Zaranj, Sar-e-Pul, Taloqan, Lashkar Gah en Kunduz al in handen van de taliban. Mazar-i-Sharif, de grootste stad in het noorden van het land, lijkt de volgende dominosteen die zal vallen en ook Kandahar wordt bedreigd.

Sinds het vertrek van de internationale troepen wordt Afghanistan in sneltempo onveilig. De taliban controleren nu 57 procent van het land. Toen de Amerikaanse president Joe Biden in april aankondigde dat het “tijd is om naar huis te gaan” was dat slechts 20 procent. De huidige planning voorziet dat de Verenigde Staten tegen 31 augustus hun troepen hebben teruggetrokken – nog voor 11 september, de datum die twintig jaar Amerikaanse aanwezigheid markeert.

“Het is duidelijk dat de taliban tegen die symbolische datum hun positie versneld willen consolideren”, zegt professor internationale politiek David Criekemans (UAntwerpen), die de opmars “Amerikaans gezichtsverlies” noemt. “De situatie voor vrouwen of het onderwijs wordt helemaal teruggedraaid, en de bredere boodschap is: de sharia is de toekomst van het land. Er is onderschat hoe sterk de taliban lokaal ingebed zijn, met militaire macht alleen kan je een land niet veranderen.”

null Beeld DM
Beeld DM

Toestroom vluchtelingen

Hoewel een Amerikaanse gezant op pad is gestuurd om een politiek akkoord te onderhandelen, lijkt een terugkeer van troepen onwaarschijnlijk. De implosie van Afghanistan heeft nochtans verregaande gevolgen. Volgens de Verenigde Naties zijn in de eerste helft van 2021 al 1.600 burgerdoden gevallen, en Unicef stelt dat de voorbije dagen alleen al minstens 27 kinderen omkwamen. Zo’n 400.000 Afghanen zouden ontheemd zijn geraakt. De beelden zijn schrijnend.

Turkije vreest een toestroom van vluchtelingen die via Iran en Turkije naar West-Europa trekken. Hoewel precieze cijfers ontbreken, maken correspondenten gewag van zo’n duizend Afghanen die dagelijks de Iraanse-Turkse grens oversteken. Turkije is duidelijk: het heeft geen zin om de ‘wachtkamer’ van de EU te zijn. Europa staat erbij en kijkt ernaar. “Europa heeft simpelweg niet de capaciteiten om op het terrein een rol te spelen”, zegt Criekemans.

Vanuit Kaboel was het verzoek gekomen om voor drie maanden geen Afghanen meer uit te zetten. Zes Europese landen, waaronder België, dringen er in een brief aan de Europese Commissie echter op aan om het bestaande terugkeerakkoord met Afghanistan te blijven handhaven. Staatssecretaris voor Migratie Sammy Mahdi (CD&V) ondertekende namens ons land.

“Beschamend”, vindt Charlotte Vandycke, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. “De veiligheidssituatie in Afghanistan verergert momenteel op dagelijkse basis. Het is onmogelijk voor de Dienst Vreemdelingenzaken om de veiligheid te garanderen van de personen die hij wil terugsturen.” Ook Groen en PS willen de kwestie binnen de regering op tafel leggen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234