Donderdag 23/01/2020

Terugbladeren in het familiealbum

theater

de tijd speelt meanderende '4 zusters' van huisdramaturge claire swyzen

Een goed jaar geleden speelde het Antwerpse gezelschap De Tijd de onderhoudende vedettenkomedie Het bal van de pompiers voor uitverkochte zalen. Met hun nieuwste voorstelling 4 Zusters, waarmee huisdramaturge Claire Swyzen debuteert als theaterauteur, lijken ze dat succesnummer nog eens over te doen: Lucas Vandervost regisseert Antje De Boeck, Mieke De Groote, Els Dottermans en Chris Thys.

Gent / Van onze medewerkster

Sally De Kunst

Inhoudelijk grijpt 4 Zusters terug naar een recept dat Vandervost al in Zien kijken (2000) beproefde. Toen kregen zeven auteurs de opdracht om een tekst te schrijven bij een foto naar keuze van Henri Cartier-Bresson.

Deze keer was de inspiratiebron het fotoboek The Brown Sisters van Nicholas Nixon. Van 1975 tot 1999 maakte die fotograaf jaarlijks een portret van zijn vrouw Bebe en haar drie zussen. De met de jaren steeds vermoeidere gezichten verraden dat de tijd zijn klauwen in hun leven heeft gezet en zijn wonden heeft geslagen.

Vanuit dat gegeven bladert Claire Swyzen terug in het familiealbum van vier fictieve zusters, en blijft stilstaan bij een aantal ankerpunten in hun leven. Met het terugglijden van de jaartallen komt de toeschouwer slechts mondjesmaat meer te weten, zodat hij pas aan het einde van de rit een losse karakterschets van de zussen kan maken.

De verschillen tussen de vier zusters vertalen zich nochtans meteen erg mooi in de aankleding. Want hoewel ze uniform ogen in hun zwart-witte broekpak, verraden hun rode truitjes subtiel hun persoonlijkheid: een degelijke polo voor Vera, de oudste, een modieus hemdje voor Martha, een huiselijk shirt voor Marie en extraverte witte bollen voor Lies, de jongste. Het zijn echter puzzelstukken die je pas achteraf, na de reconstructie in je hoofd, kan leggen. Net zoals het glaasje vruchtensap waar Vera aan nipt, terwijl de andere drie champagne drinken. Of het venijnige toontje waarop Martha Vera toespreekt. Ergens in het verleden kampte Vera met een drankverslaving. Haar man liet haar zitten voor haar jongere zus Martha. 4 Zusters legt zo de subtekst bloot van een portret van vier samengeklitte zussen: een verborgen verleden vol grote en kleine littekens.

Helaas lijdt de voorstelling hier en daar onder de onevenwichtige tekst. Swyzen debuteert met een verdienstelijke partituur, die zacht echoot naar de vertelmozaïeken van Filip Vanluchene, auteur van onder meer het bejubelde Risquons-tout, maar ze rijdt zich regelmatig vast in een aantal kunstgrepen. In het eerste luik, waarin de vier zussen op het San Marcoplein in Venetië met champagne klinken op de borstkanker van Marie, put de auteur zich uit in pre-iconografische beschrijvingen van schilderijen met ontblote borsten, en komt ze aandraven met de woekerende algen in Venetië als metafoor voor kanker. Haaks op die badinerende poëtisering van Marie's dodelijke ziekte, staat de nostalgie van de zussen wanneer ze bij het leegmaken van het huis van hun overleden vader herinneringen ophalen aan vroeger. Pas wanneer het familiealbum terugblikt op de relatie die Martha aanknoopt met de echtgenoot van haar zus Vera, krijgt 4 Zusters een zekere geladenheid. Op dat ogenblik wordt ook duidelijk dat Els Dottermans als Martha deze voorstelling stut met een indrukwekkende naturel. Het bindmiddel in de meanderende tekstpartituur is de muziek. In hun uniforme kostuums lijken de vier zussen te knipogen naar bands uit de jaren zestig zoals The Four Tops. Regelmatig zingt een van hen zacht mee met de klankband, waarbij de anderen de backing vocals verzorgen en ingehouden unisono de gepaste gebaren maken. Het doet even denken aan de film Huit Femmes van François Ozon, waarin elke vrouw haar lied had, met dat verschil dat de soundtrack deze keer volledig uit sentimentele songs van Burt Bacharach bestaat. En dat de vier zusters onderhoudend, maar wel erg gepolijst uit de hoek komen.

WAT: 4 Zusters WIE: De Tijd WAAR EN WANNEER: Woensdag 17 tot en met zaterdag 20 april, telkens om 20 uur in Minard, Gent. Info: www.vooruit.be. Op tournee tot en met 25 mei. Info: 03/231.62.86 of www.detijd.beONS OORDEEL: Een onderhoudende voorstelling die echter af en toe lijdt onder de wat gezochte tekstingrepen.

'4 Zusters' legt de subtekst bloot van een portret van vier samengeklitte zussen: een verborgen verleden vol grote en kleine littekens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234