Dinsdag 12/11/2019

Terug naar ‘Terug naar Oosterdonk’

Frank Van Passel

(regisseur)

‘Het verhaal blijft overeind’

“Ik heb zondagavond gekeken, ja, en ik was aangenaam verrast. Natuurlijk heeft de reeks een relatief traag ritme en staan we nu op technisch en visueel vlak veel verder, maar het verhaal van Guido Van Meir blijft overeind. Het was voor mij nu zelfs makkelijker om ervan te genieten. Vanop afstand lukt dat blijkbaar beter. Ik zie wel wat ik anders zou gedaan hebben, maar dat zag ik veertien jaar geleden ook al. Op dat vlak kijk ik er nu dus niet anders naar. Ik weet ook nog alle details. Die reeks heeft me zo in beslag genomen dat ik alles ben blijven onthouden.

“Dat Eén de reeks nu nog eens uitzendt op zondagavond, was een mooie verrassing. Alleen vroeg ik me af of er nog mensen zouden kijken. Ik denk dat Terug naar Oosterdonk ondertussen al voor de vierde keer uitgezonden wordt. Maar zondag hebben er toch nog bijna 900.000 mensen gekeken. Bovendien is dit ook een reeks waar je blijft naar kijken eenmaal je begonnen bent.

“Terug naar Oosterdonk komt dan wel na De Ronde, ik denk dat je beide reeksen moeilijk kan vergelijken. Ze hebben wel één iets gemeenschappelijks: het zijn karaktergedreven reeksen, in tegenstelling tot Witse of Heterdaad, die plotgedreven zijn. Daardoor krijg je als maker meer vrijheid, meer mogelijkheden omdat je los van een plot kan werken. Zo’n reeksen vragen wel meer van een kijker: het wordt niet op een schoteltje aangeboden. In prime-time werk je voor een brede doelgroep en moet je een gerecht maken dat veel mensen moeten kunnen smaken. Als je dan bepaalde artistieke keuzes maakt en er bijvoorbeeld ook spruiten in doet, weet je dat je niet iedereen zal plezieren. We kunnen dus alleen maar blij zijn dat Eén dit nu wel uitzendt. Het is immers de verdomde plicht van de openbare omroep om dat te doen, om naast reeksen als Witse ook Terug naar Oosterdonk en De Ronde uit te zenden. Ik hoop dat dat in de toekomst ook zal blijven kunnen, maar ik heb eigenlijk geen schrik dat we geen zo’n reeksen meer zullen maken. Want De Ronde blijft een onwaarschijnlijk succesverhaal met meer dan 1,2 miljoen kijkers, ook commerciële zenders zien dat.”

Günther Lesage

(Jos Teugels)

‘Traagheid kan heel schoon zijn’

“Het toeval wil dat ik nu vlakbij het café woon dat in de reeks diende als set voor café De Lijmstok. Het café dat in de volksmond Spek en Eieren heeft, staat weliswaar al een aantal jaar leeg, maar alles is er nog zoals het toen was. Zondagmiddag was ik daar met mijn kinderen aan het wandelen en dat gaf toch wel een speciaal gevoel om die plaats terug te zien, dat muurtje waar ik m’n benen op insmeerde. Dat gaf een melancholisch gevoel naar een reeks waar we fijn en hard aan gewerkt hebben. Een gevoel dat eigenlijk wat parallel loopt met de melancholie die in de serie zit: een verhaal over een verloren gegane geschiedenis, over een dorp dat verdwijnt door de industrie en hoe het contact tussen de mensen verloren gegaan is.

“Zondagavond heb ik dan ook gekeken naar de eerste aflevering op Eén en ik vond het wel ferm om het terug te zien. Het blijft een schoon verhaal dat anno 2011 overeind blijft. Ik vond het wel opvallend dat ik nu nog nieuwe dingen heb gezien, details soms die me nog nooit opgevallen waren. Zo werd er op een bepaald ogenblik teruggeschakeld werd naar de jaren vijftig, een scène waarbij je de jonge Brecht en zijn ouders aan tafel zag zitten. Maar opeens zag ik in het begin van die scène ook de oude Brecht aan die tafel zitten. Dat had ik nog nooit gezien. Je kijkt er dus wel anders naar.

“Ik ben wel benieuwd hoe jongeren dit bekijken. Of ze het niet te traag zullen vinden? Dat zou kunnen. Dat werd ook al van De Ronde gezegd, maar Terug naar Oosterdonk is in vergelijking daarmee nog van een andere orde. Maar traagheid kan ook heel schoon zijn hé. Deze traagheid heeft te maken met een diepte die in de reeks en het verhaal zit. Misschien is het niet slecht dat jongeren dat ook eens zien, als tegenwicht voor de oppervlakkigheid.”

Sally-Jane Van Horenbeeck(Treske)

‘Meer promotie verwacht’

“Een ijzersterk verhaal, zeer poëtisch en aangrijpend en met veel fantasie gebracht, mooi verfilmd, goede acteurs... Terug naar Oosterdonk heeft absoluut de tand des tijds doorstaan. Waarom zou het ook niet? Een goed verhaal vertellen is de essentie van televisie en theater maken en dat zal altijd werken. Of iets dan vijftig of vijftien jaar oud is, doet er niet toe. Ik denk niet dat de kwaliteit daar onder lijdt. Je merkt ook aan de serie dat Frank Van Passel de acteurs stimuleerde, dat wij de vrijheid kregen om te proberen. Ik herinner me bijvoorbeeld nog de opname van een scène waarin we met vier of vijf man speelden. Normaal moet je dan wittekes laten tussen de verschillende sprekers om de montage te vergemakkelijken, maar Frank liet ons gewoon doen en door elkaar spreken. Hij zei dat hij er later wel een oplossing voor zou vinden. Dat was voor mij de eerste keer dat ik dat meemaakte.

“Ik had nu wel iets meer promotie verwacht rond de reeks. Opeens was het daar op Eén, zonder veel toeters en bellen, terwijl het toch de eerste keer was dat het net de reeks uitzendt. De Ronde daarentegen was al een hype voor de eerste aflevering op het scherm was gekomen. Ik verwacht eigenlijk dat de volgende afleveringen nog meer kijkers zullen halen door mond-aan-mondreclame. Het staat in ieder geval ook al in mijn agenda.”

Ides Meire

(Brechtje Bosmans)

‘Pietje de Leugenaar, dat werkt gewoon’

“We hebben thuis geen televisie, waardoor ik niet naar Terug Naar Oosterdonk heb kunnen kijken. Ik heb wel de dvd liggen en twee jaar geleden heb ik nog eens gekeken. Het blijft toch een reeks waar ik een zwak voor heb. Het is misschien een typisch Vlaams verhaal, maar eigenlijk doet dat er niet toe. Pietje de Leugenaar, dat werkt gewoon. Ook de beeldtaal spreekt nog steeds aan. Bijvoorbeeld hoe de flashbacks in beeld gebracht zijn. Het nu is grauw, soms zelfs met fletse kleuren. Het verleden is dan weer heel kleurrijk. Dat werkt nog steeds.

“Punt is dat het iets met je doet. Dat geldt voor alle media, of nu het film, tv of muziek is. Soms zijn er liedjes die ik in een bepaalde toestand graag hoor, terwijl dat anders niet zo is. Ik heb hier ook nog dvd’s van Disney liggen en die verhalen dateren ook al uit de jaren dertig. Maar ik zie dat nog altijd graag.”

Katelijne Damen

(Gusta Bosmans)

‘Stof om na te denken’

“Ik vond het fantastisch, ontroerend en authentiek toen ik het zondag opnieuw zag. Er vielen me zelfs nieuwe dingen op. De kostuums die Kristin Van Passel ontworpen heeft bijvoorbeeld, of de taal. Ineens lette ik ook meer op de oude en de jonge acteurs en hoe die aan elkaar gelinkt worden. Frank Van Passel geeft ook veel tijd en ruimte aan zijn acteurs en dat zie je. Je voelt die mensen leven. Ik ben ook niet meer naar de acteurs aan het kijken, iets wat ik als actrice anders meestal doe uit een soort van beroepsmisvorming. Ik kijk nu naar de mensen. Dat is heel mooi.”

“Ik snap de kritiek niet als zouden De Ronde en Terug naar Oosterdonk te traag zijn. Ik vond De Ronde bijvoorbeeld helemaal niet traag. Ik stond net versteld van de montage, dat was echt een huzarenstukje. Maar ook voor Terug naar Oosterdonk gaat die kritiek niet op. Als die reeks snel en flashy zou zijn, zou dat afstompend werken. Nu krijg je net veel stof om na te denken, om te fantaseren. De reeks creëert een mysterie, maar dan wel op een rustige manier. Dat mysterie vergt tijd om ervan te proeven, om alles even in je mond te laten walsen en te savoureren. Als het te snel zou gaan, zou je niet kunnen nadenken over wat er niet gezegd en getoond wordt. De fantasie zou weg zijn.”

(Louis Bosmans)

‘De klasse van een film’

“Het verhaal is geweldig, de fotografie blijft prachtig... Ik blijf het echt heel goed vinden. Terug naar Oosterdonk is als een film opgenomen, ik denk zelfs dat het nog op pellicule was. De reeks heeft de klasse van een film. Aan de andere kant zie je natuurlijk ook meteen de tempoverschillen. Ook de technologische mogelijkheden zijn ontzettend ontwikkeld. Als je nu bijvoorbeeld kijkt wat Jan Eelen gedaan heeft in De Ronde(waar Van Eeghem ook in meespeelde, JDB). Jakke is helemaal mee met zijn tijd en maakt van alle mogelijkheden gebruik.

“Bij de verstaanbaarheid van Terug Naar Oosterdonk stel ik me toch wat vragen: ik weet niet of dat dialect voor iedereen nog even begrijpelijk is. Maar dat mag de pret niet drukken: de reeks blijft gewoon heel goed. Ik blijf er nog steeds fier op. Ik hoop dat de VRT zo’n series wil blijven maken, zodat wij acteurs nog vaak in zoiets kunnen meespelen. Ik wil er zelfs gerust nog eens voor doodvallen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234