Vrijdag 01/07/2022

Terug naar de wevertjes

In het openluchtmuseum van Bokrijk staat een replica van een West-Vlaams arbeidershuisje uit de negentiende eeuw. Het huisje heeft drie kamers: woonkamer, slaapkamer en werkkamer. Dat was het domein van de thuiswever.

Die werd niet in vast dienstverband betaald, maar per stuk. Door de industriële revolutie kwamen de stuklonen onder zware druk. Industrie werd een bron van armoede, althans voor de verliezers onderaan de welvaartstrap.

Als er ooit een museum komt voor sociaal erfgoed uit de vroege eenentwintigste eeuw, dan mag er plaats vrijgemaakt worden voor een fiets met een groene draagtas erbij. Die staat dan symbool voor Deliveroo, de Britse fietskoerier die ook in Belgische steden maaltijden aan huis levert. En zijn medewerkers uitbuit op exact dezelfde manier als de lakenkoopman dat 200 jaar geleden deed met de thuiswever.

Deliveroo is jong. Deliveroo is duurzaam: wie kan er wat tegen een fietsbedrijf hebben? Deliveroo is hip: het biedt jonge medewerkers flexibele baantjes aan. Je moet er alleen flink voor kunnen trappen, dus wordt ook nog eens een doelgroep aangeboord die het vaak lastig heeft op de voor outsiders gesloten arbeidsmarkt.

Voor wie vatbaar is voor dat soort vlotte 'gig economy'-praatjes is er nog beter nieuws. Deliveroo zegt het contract op met het bedrijf dat het loon en sociale verzekering van de fietskoeriers regelt. Voortaan zullen de medewerkers, die dus strikt genomen geen 'medewerkers' meer zijn, per afgeleverde maaltijd betaald worden. Net zoals de negentiende-eeuwse weverkes.

Volgens Deliveroo doen ze dat om hun medewerkers te dienen. "Het laat hen toe om het werk rond hun leven te organiseren." Ook in de disruptieve krochten van de deeleconomie mogen er grenzen zijn aan de cynische nieuwspraak.

De ingreep van Deliveroo komt neer op een kleine halvering van de verloning. Over de opbouw van sociale rechten zwijgen we nog zedig. Het leven waarrond de groene fietskoerier zijn werk kan organiseren, zal een leven in armoede zijn.

Natuurlijk biedt de deeleconomie in al haar varianten ook mogelijkheden. Nieuwe technologie kan ingezet worden om duurzame alternatieven te vinden voor de traditionele economie. Flexibilisering biedt outsiders kansen om een plekje te verwerven op de arbeidsmarkt.

Mooi, maar het mag ons niet blind maken voor de excessen van microjobs waarbij de bodem uit de minimumlonen wordt geslagen. Het zou de verdedigers van de nieuwe economie sieren als ze ook dit soort uitbuiting bij naam zouden noemen.

Er loopt een promomail binnen van Deliveroo. 'Bestel nu en win een spelcomputer.' Nou, ik denk het niet, Deliveroo. Ik denk dat het eerder tijd is voor een boycot. Burgerverzet: ook een hip concept.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234