Zondag 24/01/2021

Reportage

"Terrorisme is geen religie"

Beeld © Wouter Van Vooren

Aziz, Kerem en Franck heten ze en ze delen het geloof. Net als de afschuw: bij het vrijdaggebed in de Assahabamoskee in Verviers verstommen ze bij de terreurdreiging in hun stadje.

'Tannerie Corroirie' staat in oude letters boven de ingang van de Assahabamoskee, maar leer wordt hier allang niet meer gelooid. Leer wordt hier nu gepredikt, meer bepaald om 13 uur, tijdstip van het belangrijkste gebed van de week. De moskee loopt vol terwijl imam Franck Hensch wat journalisten te woord staat. Donderdag had hij de pers nog zelf uitgenodigd voor een bezoek van de Luikse bisschop aan de moskee. Net nadien bleek Verviers 'het hart van het terrorisme'.

Hij zegt de twee jihadisten die werden neergeschoten niet te kennen. "Misschien kwamen ze vroeger, als kind, in de moskee. Dat weet ik niet. Maar nu zeker niet, volgens mij waren ze weinig praktiserend. Zelfs niet in de acht andere moskeeën van Verviers."

Hensch, een bekeerde moslim, is een vlotte prater. Over hoe de gemeenschap in Verviers, een klein stadje van zo'n 56.000 inwoners, zeer gemengd is samengesteld. Zoals de gemeenschap van moslims in deze moskee: "Het is een smeltkroes. Hier komen veel Maghrebijnen, maar ook Tsjetsjenen, Afrikanen, bekeerde Belgen. Dat zorgt in de moskee niet voor problemen, ook niet bij de jongeren. We werken en praten met hen. Zo geef ik dit weekend nog een uiteenzetting over samenleven. Maar in de stad kun je niet iederéén in het oog houden."

Een stadje, zegt de imam, dat zeker problemen kent. Hier komen geen hoogopgeleide mensen wonen, in Verviers is het nog goedkoop: "Dat trekt allerlei mensen aan. Maar er is veel werkloosheid en er zijn problemen." Waarmee hij zegt dat de jongeren die nu in naam van 'hun' islam terreur zaaien dat vroeger om andere redenen deden. "Ooit was Al Capone misschien hun held en later Osama Bin Laden. Nu is IS hun held. Maar Monsieur Islam bestaat niet. En daar zijn wij nu het slachtoffer van."

Aziz Azzouzi, een man van 29 die in Verviers werd geboren, klopt op datzelfde nageltje. "Onlangs zag ik op Facebook een jongen van hier foto's posten vanuit Syrië. Hij poseerde fier met allerlei wapens. Ik wist niet wat ik zag. We zijn immers net zo met verstomming geslagen als u. Terrorisme in Verviers? Ik heb nooit vernomen dat hier in de moslimgemeenschap tot zoiets zou worden opgeroepen, en Verviers is zo klein dat ik iedereen tussen 25 en 35 jaar oud ken."

Beeld RV

'Douceur'

Hensch en Azzouzi komen op hetzelfde punt: je kunt in de moskee zeggen wat je wil, maar jongeren die om de een of andere reden gedeconnecteerd geraken, zijn vatbaar voor invloeden van ver. "Eigenlijk zijn dat verloren jongens", zegt de imam. "Die luisteren naar iedereen die zichzelf imam kan of wil noemen. En dan is afbreken veel gemakkelijker dan weer iets opbouwen. Zelf zit ik niet op Facebook, maar soms bereikt wat daar gezegd wordt mijn oren wel." En Azzouzi: "Het is zeer gecompliceerd, maar het internet zit er inderdaad voor veel tussen."

Wat Hensch zei, zie je: veel Maghrebijnen, maar ook mensen met Afrikaanse of met Oost-Europese roots. Veel praten willen die niet en één man windt zich op over de aanwezigheid van de pers. Maar hij is echt de enige. "De media hebben natuurlijk niet zo'n goede naam", zegt een verantwoordelijke van de moskee. "Je moet dat begrijpen. Opnieuw zijn het dé moslims. Maar wat de imam nu vertelt, wordt straks vertaald. En dat kun je mee beluisteren door de luidsprekers. We hebben niets te verbergen. Het is trouwens een boodschap die niet enkel voor moslims is."

Later blijkt dat. De imam verwijst naar de aanslagen van Parijs en naar wat gisteren gebeurde, en gebruikt wel honderd keer het woord 'douceur'. Zachtheid dus. En dat de profeet elk gebruik van geweld veroordeelde. "Maar aan de stigmatisatie ontkomen we niet", zegt Kerem Yurtlak, een twintiger met Turkse roots. "Terwijl mensen nu echt moeten gaan beseffen dat er een verschil is tussen terrorisme en de islam. Terrorisme is geen religie."

In de gang valt een affiche op: 'Etre parent... c'est canaliser les colères.' Een oproep die helemaal niets met radicalisering had te maken, maar die je nu misschien zo zou kunnen lezen. "Lange tijd dachten we dat die problemen van radicalisering ver van ons lagen", zegt de imam. "Toch zeker in Frankrijk. Ik merkte hier niets, ook al hoorde ik dat enkele jongeren vertrokken naar Syrië. Met hun ouders proberen we ook de dialoog aan te gaan. Maar nog eens: dit is geen zaak van de moslims alleen, dit is een zaak van de hele maatschappij waar zij zijn uitgevallen. En als ik politici hoor roepen dat er nood is aan een islam die de Europese waarden onderschrijft, kan ik alleen zeggen: natuurlijk, maar dat is nu al zo. Ik zie geen enkele tegenstelling tussen die waarden en de onze."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234