Woensdag 29/01/2020

Islamitische Staat

Terreur treft Turks toerisme

Agenten onderzoeken de plek van de aanslag voor de Duitse Fontein op het Sultanahmetplein in Istanbul. Beeld © MURAD SEZER / Reuters

Bij een zelfmoordaanslag in het toeristische hart van Istanbul zijn tien doden en vijftien gewonden gevallen. Onder de doden zijn zeker acht Duitsers.

"Het was een enorme explosie, mijn hele winkel stond te trillen", zegt tapijthandelaar Erol. Zijn zaak ligt op nauwelijks 100 meter van de plek waar een zelfmoordterrorist zich gisterochtend opblies, met tien doden en vijftien gewonden als gevolg.

Hij rende onmiddellijk naar buiten, vertelt Erol met trillende stem. Een van zijn kennissen is die ochtend gids bij een groep Duitse toeristen. Erol laat de foto zien die hij gemaakt heeft op de plek waar hij zijn vriend vond. Zeker zeven bebloede lichamen liggen in een vreemde houding op de grond. De gids heeft het overleefd, maar ligt zwaargewond in het ziekenhuis.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan weet al vrij snel op de nationale televisie te melden dat de aanslag het werk is van een Syrische zelfmoordterrorist die in 1988 is geboren. De Turkse autoriteiten willen verder geen mededelingen doen over hoe Erdogan al zo snel zo stellig kan zijn over de dader. Deze zou zijn geïdentificeerd aan de hand van lichaamsdelen die op de plaats van de aanslag zijn gevonden.

De aanslagpleger sprong volgens ooggetuigen tussen een groep toeristen die zich had verzameld bij de obelisk van Theodosius, vlak bij de tramhalte van Sultanahmet. Het is een van de bekendste toeristische trekpleisters van Istanbul, het plein tussen de twee beroemdste gebouwen van de stad, de Aya Sophia en de Blauwe Moskee. Om ongeveer 10:20 uur blies de man zich op met een enorme explosie, die zelfs te horen is op het 3 à 4 kilometer verder gelegen Taksim-plein.

Colonne ambulances

Door de hele stad klinken dan de sirenes van ambulances en politieauto's die naar Sultanahmet worden gedirigeerd. Het tramverkeer wordt stilgelegd, de eerste ambulances komen aan bij de slachtoffers, de politie begint het hele gebied af te zetten, een helikopter cirkelt boven de plaats van de aanslag. De bomexperts van de politie arriveren, terwijl een colonne ambulances de doden en gewonden begint af te voeren naar nabijgelegen ziekenhuizen.

Hoewel de Turkse autoriteiten - zoals vaak in soortgelijke omstandigheden - enkele uren een mediablokkade instellen, gaan de speculaties over wie er achter de aanslag kan zitten gewoon door. Premier Ahmet Davutoglu maakt aan de mediastilte en de speculaties een eind door tijdens een persconferentie te stellen dat de dader lid was van IS en pas onlangs vanuit Syrië de Turkse grens was overgestoken. Turkse media melden ondertussen dat de dader Nabil Fadli zou heten, geboren in Saudi-Arabië, maar met de Syrische nationaliteit.

De premier roept het Turkse publiek nadrukkelijk op om de Syriërs die in Turkije leven niet de schuld te geven voor deze bloedige aanslag. Er zijn naar schatting 2,2 miljoen Syriërs in Turkije, van wie er hooguit 400.000 in officiële opvangcentra zitten. De rest van de Syriërs zwerft door het land. Velen zitten in de grotere steden, waar ze tot nu toe vaak illegale baantjes hebben. De Turkse regering heeft afgelopen weekend aangekondigd dat ze voor de Syriërs een visumplicht en een werkvergunning gaan instellen om zo de stroom richting Europa in te dammen.

Bij omstanders en de toegestroomde journalisten doet de theorie de ronde dat de zelfmoordterrorist zich misschien wel - gelukkig - te vroeg heeft opgeblazen. Op veel dagen staan er honderden toeristen vaak in lange rijen te wachten om de Aya Sophia of de Blauwe Moskee binnen te gaan. Als de dader een later moment op de dag had gekozen, had hij veel meer slachtoffers kunnen maken.

Onder de doden zijn acht Duitsers. Onder de gewonden zouden zich nog eens zes Duitsers bevinden, een Noor, een Zuid-Koreaan en enkele Turken.

Rond het middaguur rijden de trams weer rond Sultanahmet en bereiden de restaurants zich voor op de lunch. Over één ding zijn de mensen die in de restaurants, de winkeltjes en de kiosken werken en de toeristische gidsen het wel eens: het is natuurlijk niet toevallig dat deze aanslag juist in Sultanahmet als doelwit had. Dit is het hart van het toerisme in Istanbul en dit zal de sector zwaar treffen.

Economische schade

Het is meteen het verschil met de grote terreuraanslagen in Turkije van afgelopen jaar. In juli vielen meer dan dertig doden bij een zelfmoordaanslag in Suruç, aan de Turkse grens met Syrië. In oktober was er een dubbele zelfmoordaanslag bij het treinstation van Ankara, waarbij meer dan honderd doden vielen. Beide aanslagen zijn door de Turkse autoriteiten toegeschreven aan IS.

De economische schade van de aanslag in Istanbul zal daarom op korte termijn groter zijn dan na die van vorig jaar. Op sociale media verschenen gistermiddag al de eerste berichten van de Duitse en Deense ministeries van Buitenlandse Zaken met het advies om drukke plaatsen bij toeristische attracties in Istanbul voorlopig te mijden. Het Duitse ministerie waarschuwt zelfs voor meer gewelddadigheden en terroristische aanslagen door heel Turkije.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234