Maandag 14/10/2019

Terreur en angst aan (gesloten) schoolpoort

Terreur en de angst ervoor staan nu ook voor de gesloten schoolpoort. Leerkrachten legden de leerstof na Parijs al opzij, maar als de lessen weer van start gaan, staan zij voor een nog grotere uitdaging. 'Wat gaan we nu tegen de leerlingen zeggen?'

Een multiculturele middelbare school in Brussel, enkele dagen na de aanslagen in Parijs. Karen Deraeck, leerkracht Nederlands, ziet de impact op haar leerlingen. Haar doorgaans mondige leerlingen doen er nu vaak het zwijgen toe. Maar door zelf te praten, komt het gesprek op gang en vertelt een Marokkaanse leerling bijvoorbeeld hoe ze een van de terroristen kende van bij de sportclub. "Mijn leerlingen veroordelen dat, maar hebben wel het gevoel dat ze zich moeten verantwoorden."

Het geeft aan in welk mijnenveld de leerkrachten rond en in onze hoofdstad zich soms begeven. In hun scholen volgen kinderen met de meest uiteenlopende levensbeschouwingen en religies les. De vele doden in Parijs en het allerhoogste dreigingsniveau in Brussel wegen dan extra zwaar door en zorgen ervoor dat de leraren met bijzonder veel tact moeten spreken over de zorgwekkende gebeurtenissen.

Dansen op een koord

"Na Parijs heb ik in de les geprobeerd om niet te stigmatiseren", zegt een leerkracht, die anoniem wenst te blijven. "Wel heb ik mijn leerlingen gezegd dat de radicale islam een groot probleem vormt. Maar wat gaan we nu weer zeggen? Wij zijn hier niet voor opgeleid. Kansarmen, sans-papiers, leerlingen met een beperking en nu ook de gevolgen van terreur komen allemaal bij ons terecht. Er is enorm veel werk aan de winkel en veel leraren missen de ervaring om hier ad rem mee om te gaan."

Lesgeven is allerminst evident als buiten op straat agenten en militairen paraat staan, wat zelfs bij een verminderd dreigingsniveau het geval zal zijn. Die aanblik laat volgens leraren en directeurs een diepe indruk achter bij kinderen en jongeren. Emoties die vervolgens in de klas naar boven komen en de leerplannen opzijschuiven. De leerkracht wordt een geruststeller, maar wel eentje die op een koord moet dansen om de juiste toon te vinden.

"Acht van de elf leerlingen in mijn klas zijn moslim", zegt Laura Buelinckx, lerares Nederlands aan een middelbare school in Vilvoorde. Ook zij bleef gisteren noodgedwongen thuis. "Zij gaven vorige week al aan dat ze zich slecht en bekeken voelen. Juist daarom heb ik hen duidelijk gemaakt dat IS niets met de islam te maken heeft zoals de meeste moslims die beleven, op een vreedzame manier, dus. Nu zie ik hen niet, wat mij een vreemd gevoel geeft. Bij sommige leerlingen wordt er thuis niet of nauwelijks over de dreiging gesproken. Wij, de leraren, hebben een belangrijkere rol dan ooit."

Buelinckx staat net als haar grootstedelijke collega's een dubbele taak te wachten: uitsluiting, maar ook radicalisering, tegengaan. "Leerlingen reageren heel divers. 'Mevrouw, in Irak en Syrië vallen duizenden doden. Maar nu iets in Parijs gebeurt, hijst plots iedereen de Franse vlag', hoor ik dan. Zij menen dat het Westen vaak blind is voor dat geweld en als ik eerlijk ben, begrijp ik hen wel. Toch voel ik mij niet altijd voorbereid, zeker als het op radicalisering aankomt. Ik heb wel nascholing gehad, maar je hebt er eigenlijk weinig vat op. In het verleden lieten enkele leerlingen hun baard staan en gingen ze zich plots heel anders gedragen. Dan weet je het wel, natuurlijk. Maar zij die zo denken, zijn ook slim genoeg om zich nu koest te houden."

Luisterend oor

Met de examens voor de deur zal het voor leerkrachten in het secundair lastig worden om tijd vrij te maken om over de terreurdreiging te spreken, ook als de scholen morgen weer opengaan. Bij de lagere scholen ligt dat logischerwijs anders. Zij houden zich klaar om een luisterend oor te bieden en de kinderen op hun gemak te stellen.

Lotte De Wagter, directeur van De Kleurdoos in de Brusselse Moutstraat, was het liefst open gebleven. Zij maakt zich zorgen dat sommige leerlingen nu de hele dag voor de televisie zitten. "We willen hen een vertrouwde omgeving bieden. Nu weten we niet wat ze zien en of ze erover kunnen praten. Tot nu toe waren de kinderen niet bang, maar nu hoor ik andere geluiden in de buurt. Soms worden ze zelfs naar hun grootouders buiten Brussel gebracht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234