Zondag 29/11/2020

ReportageParijs

Terrassenstrijd in Parijs: ‘We laten ons dit niet meer zomaar afpakken’

Parijzenaars zitten graag en veel op terras, dus de uitgebreide terrassen zijn erg populair.Beeld Aurélie Geurts

In Parijs is een heuse terrassenstrijd gaande. Cafés mogen de openbare ruimte gebruiken om een terras neer te zetten. Zo kunnen ze ondanks de coronabeperkingen toch nog wat geld verdienen. Omwonenden zien hun rust verstoord. ‘Bloemisten en boekwinkels hebben het ook moeilijk. Die krijgen toch ook niet ineens gratis extra ruimte?’

“Ja, je moet hier goed opletten”, zegt barvrouw Sabrina Fresnée lachend nadat ze met een vol dienblad de straat is overgestoken. Terwijl ze grote glazen citroenlimonade serveert aan twee gasten op het terras raast op nauwelijks een meter afstand een lijnbus voorbij. Pas als een hele stoet auto’s, taxi’s en motoren is gepasseerd, kan Fresnée met haar lege dienblad terug naar de bar.

De rue Jean-Pierre Timbaud is een echte uitgaansstraat. Net als in de nabijgelegen rue Oberkampf – bekend annex berucht om de kroegentochten – kun je er goed terecht voor een avondje ouderwets doorzakken. Een quartier de nuit, is het hier volgens de lokale caféhouders: een nachtbuurt. In kroegen met namen als Pili Pili, l’Homme Bleu en Alimentation Générale is het bier goedkoop en galmt de nostalgische rock, al dan niet Franstalig, door de speakers. Het happy hour duurt er doorgaans een uur of drie.

Maar terrassen, nee, die waren er niet. Daar was simpelweg geen ruimte voor: de straat is een veelgebruikte verkeersader en de stoepen zijn te smal. “Er zitten hier 24 cafés. Niet één daarvan kwam in aanmerking voor een terrasvergunning”, vertelt Sylvain Schoner, uitbater van café L’Engrenage.

Voor wie nu op een vrijdagavond door de straat loopt, is dat al haast niet meer voor te stellen. Wat een paar maanden geleden nog een strook parkeerplaatsen was, is veranderd in een langgerekte aaneenschakeling van terrassen. Op iedere ogenschijnlijk ongebruikte vierkante meter zijn tafeltjes en stoeltjes neergezet. Met parasols, houten schotten, kunstgras en bloempotten hebben de cafébazen hun geïmproviseerde terrassen afgebakend. Iedere bar in de straat heeft nu een terras.

Wat een paar maanden geleden nog een strook parkeerplaatsen was, is veranderd in een langgerekte aaneenschakeling van terrassen.Beeld Aurélie Geurts

Publieke ruimte

De cafébazen maken gebruik van een regeling die op het stadhuis van Parijs is bedacht tijdens de drie lange voorjaarsmaanden waarin de 18.000 hoofdstedelijke bars, cafés en restaurants gesloten moesten blijven. Sinds de heropening op 15 juni mogen horecaondernemers tafeltjes en stoeltjes neerzetten in de publieke ruimte. Kosteloos en zonder tussenkomst van de gemeente. “Zonder dat terras weet ik niet of de sleutels van mijn zaak nog in m’n broekzak zouden zitten”, zegt Schoner.

De tijdelijke terrassen zijn bedoeld als steuntje in de rug in moeilijke tijden en maken het bovendien eenvoudiger voldoende afstand tussen de tafeltjes te waarborgen. Grote vraag is hoe tijdelijk ze zijn. Ze mogen in ieder geval tot 30 september blijven staan, maar burgemeester Anne Hidalgo heeft al laten doorschemeren dat die termijn wat haar betreft wordt verlengd, als de gemeenteraad daarmee instemt.

Dat zou ‘een echte ramp’ zijn, zegt Gilles Pourbaix, voorzitter van Vivre Paris, een koepelorganisatie van buurtverenigingen die ‘de publieke ruimte verdedigen’ en strijden voor ‘het recht op nachtrust’. Pourbaix ontving de afgelopen weken tientallen klachten van mensen die tot hun verbazing ontdekten dat er vlak onder hun appartement ineens een terras was verschenen, met alle geluidsoverlast van dien. “Hidalgo heeft de belangrijkste groep mensen, de buurtbewoners, straal genegeerd.” Als de terrassen er na september nog staan, spant Vivre Paris een rechtszaak aan tegen de gemeente.

Tien geboden

“Kijk, dit zijn de tien geboden”, zegt caféhouder Laurent Ribeiro terwijl hij wijst naar een affiche op het raam van zijn kroeg, waar de regels op staan waar de nieuwe terrassen aan moeten voldoen. Tafeltjes mogen op de stoep, maar niet als ze de doorgang blokkeren voor voetgangers of rolstoelen. Parkeerplaatsen mogen worden geclaimd, maar gehandicaptenplaatsen en oplaadpunten voor elektrische auto’s niet.

Het heetste hangijzer: om tien uur ’s avonds moeten de tijdelijke terrassen zijn opgeruimd. “Wat is dat nou voor tijd”, schampert de kroegbaas. “Dan is het nota bene nog licht!” Hij houdt zich er evenwel netjes aan – omdat er regelmatig klachten zijn in de straat controleert de gemeente veelvuldig. “Een paar straten verderop laten de caféhouders hun terrassen rustig tot na middernacht staan.”

Maar Ribeiro, die sinds twintig jaar de kleine donkere kroeg Nun’s Café bestiert, heeft er alle vertrouwen in dat de openingstijden voor zijn nieuwe terras zullen worden verruimd en dat de tijdelijke terrassen permanent zullen worden, of op zijn minst ieder voorjaar mogen worden opgebouwd. “Dat zijn de volgende etappes, die gaan we ook winnen.” ‘We’, dat zijn de kroegbazen uit de buurt, mannen van het type ruwe bolster blanke pit die onderling nauw contact hebben en hun belangen te vuur en te zwaard verdedigen via de lokale ondernemersvereniging.

“Het is hier geen Berlijn, er is hier weinig ruimte en weinig groen”, zegt Talel Teber, de uitbater van de Petit Clou Bar. “Het 11de is het dichtstbevolkte arrondissement van de stad. Als je even buiten wilt zitten, ben je al snel op een terras aangewezen.”Beeld Aurélie Geurts

De eerste etappe is al succesvol afgelegd. In het begin dwongen controleurs van de gemeente de caféhouders iedere avond hun hele terras binnen te halen. “Als er de volgende ochtend een bestelbusje of een auto stond, konden we geen tafels neerzetten”, vertelt Schoner. Een gewiekste advocaat, ingeschakeld door de kroegbazen, bood uitkomst. In de regels staat dat de ondernemers iedere avond hun terrasmeubilair binnen moeten halen. Oftewel: alles wat niet tot het meubilair behoort, mag blijven staan.

Inmiddels is er een creatieve wedloop tussen de cafés ontstaan. De uitbaters zijn vlijtig aan de slag gegaan met de afbakening van hun terrassen, voorheen parkeerplaatsen. Iedere kroeg markeert zijn gebiedsuitbreiding in een eigen, onderscheidende stijl. Met bamboetakken, potten met viooltjes of hortensia’s, vrolijk beschilderde houten pallets of een met klimop begroeide gelegenheidspergola. De burgemeester van dit stadsdeel, het 11de arrondissement, schreef zelfs een wedstrijd uit voor het mooiste tijdelijke terras.

Dichtbevolkt

In Parijs, waar veel inwoners het zonder tuin en balkon moeten stellen, speelt een groot deel van het stadsleven zich bij mooi weer op de terrassen af. Je kunt er mensen uren in hun eentje met een boek en een kopje koffie zien zitten. “Het is hier geen Berlijn, er is hier weinig ruimte en weinig groen”, zegt Talel Teber, de uitbater van de Petit Clou Bar. “Het 11de is het dichtstbevolkte arrondissement van de stad. Als je even buiten wilt zitten, ben je al snel op een terras aangewezen.”

Voor de cafégangers in het quartier de nuit, vooral twintigers en dertigers, is de terrasrevolutie ideaal. “Vroeger stonden de tafeltjes op de meeste terrassen heel dicht op elkaar gepropt”, zegt student Benjamin Leseigneur, die met drie vrienden aan het bier zit. “Als de gemeente dit gaat verbieden, denk ik dat er een tegenbeweging komt. Nu we hieraan gewend zijn, laten we dit ons niet meer zomaar afpakken.”

Gilles Pourbaix is minder gecharmeerd. “Je kunt toch niet met goed fatsoen gasten ontvangen tussen spaanplaten schotten en geparkeerde auto’s? Het is geen gezicht. Gelukkig zijn er deze zomer maar weinig toeristen.” Hidalgo heeft zich het recht toegeëigend de publieke ruimte gratis weg te geven aan de caféhouders, vindt de voorzitter van Vivre Paris. “Natuurlijk heeft de horeca het moeilijk. Maar de bloemisten en de boekwinkels ook. Die krijgen toch ook niet ineens gratis extra ruimte?”

Beeld Aurélie Geurts

“Als mijn buren zouden klagen, zou ik met ze om tafel gaan zitten”, zegt Teber terwijl hij een terrastafeltje inklapt, een paar minuten voor tien uur. Maar volgens de cafébaas komen bijna alle klachten van een handjevol mensen die honderden meters verderop wonen. “Rijke gepensioneerden die niet accepteren dat het hier een levendige buurt is en die zeeën van tijd hebben om te klagen. Zelfs op het stadsdeelkantoor worden ze er gek van.”

Pourbaix ziet dat diametraal anders. “Le lobby des bars heeft gewonnen, met in hun kielzog de alcohollobby. Vergis je niet, ik zie zelf bij bijeenkomsten op het stadhuis hoe dik de horecaondernemers en de schepenen met elkaar zijn. In straten als de rue Jean-Pierre Timbaud hebben de kroegbazen het voor het zeggen.”

Messieus-dames, jullie moeten nu echt gaan, anders krijg ik een boete”, zegt Teber om vijf over tien in een uiterste poging de laatste gasten op vriendelijke wijze van het terras te krijgen. Met ietwat zwalkende benen staat het gezelschap op, luidruchtig door elkaar pratend, op weg naar een terras dat nog wel open is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234