Maandag 19/04/2021

Ten minste één Broeder van Liefde past voor ‘volledig katholieke school’

Afgelopen week lanceerde René Stockman, de generale overste van de Broeders van Liefde in het christelijke weekblad Tertio zijn plan voor katholieke scholen waar de katholieke leer ‘duidelijker en waarachtiger wordt beleefd’. Medebroeder Marc Bittremieux neemt afstand van zijn overste.

De ‘lof der zotheid’ heeft nog maar eens van zich doen spreken. Nog maar eens en ... wel ja, sensatie alom! Het weekblad Tertio meldt dat er een vraag is naar “een school die zich laat inspireren door een bovennatuurlijke visie, die zich fundeert op de christelijke antropologie en waar het evangelie echt wordt voorgeleefd”. Tertio geeft René Stockman een forum. Hij is de generale overste van de broeders van liefde. Tertio is dé ‘katholieke’ spreekbuis. Dus alle media springen er op. Zelfs de minister van Onderwijs wordt geïnterpelleerd. En die geeft verdorie geen domme repliek. Sinds het hoofddoekendebat van september is er plots niet alleen meer sprake van het oprichten van zuivere ‘moslim’-scholen. Er is een vraag naar ‘volledig katholieke scholen’. Dat ziet de minister niet zitten. Wat een lef! De Guimardstraat verslikt zich. Mechelen verslikt zich. Maar de minister verwoordt wat ik ook denk.Stockman en zijn selecte raadgevers oordelen over de scholen van het katholieke net ... nu, dat zijn eigenlijk geen echte katholieke scholen, als je hen mag geloven. En als Stockman, gelabeld als één van de machtigste mensen in het land, oordeelt, lijkt het alsof zijn mond goddelijke woorden spreekt en hij het standpunt van alle Broeders van Liefde en hun medewerkers vertolkt. Voor de zoveelste keer spreekt deze generale overste ultra-conservatieve woorden, wars van enige realiteitszin, maar bezeten om Gods werk te realiseren. Natuurlijk niet tot eigen eer en glorie, want het zijn ‘vele ouders’ die hem uitdrukkelijk zijn komen smeken om een ‘volledig katholieke school’ op te richten. Katholiek raszuiver. Een teken des tijds: Gods werk. Er zou zelfs al een gemengde werkgroep geïnstalleerd zijn. Bisschoppen schijnen “alvast niet tegen” te zijn. En er worden scholen genoemd: in Leopoldsburg en in Tessenderlo.Maar zijn onze ‘soft-katholieke’ scholen (waar wijzelf de inrichtende macht van zijn) dan níet geïnspireerd door een bovennatuurlijke visie, wat dat vandaag ook mag betekenen? Of funderen ze zich níet op een christelijke antropologie, wat dat ook mag zijn? Of nog straffer: “het zijn scholen waar het evangelie niet écht wordt voorgeleefd”. Voelen al die honderden ‘farizese’ leerkrachten en in het bijzonder godsdienstleerkrachten zich niet onder de gordel getrapt? De Broeders van Liefde (wellicht te onderscheiden van die ‘van Stockman’) organiseren meer dan vijftig scholen in Vlaanderen... maar ze zijn niet katholiek genoeg. Waar schort het dan: aan de leerkrachten, aan de directies, aan de begeleiding, aan de broeders zelf?

Kritische reflex

Wel, ikzelf ben Broeder van Liefde en nog wel zo’n godsdienstleerkracht in een van de eigen scholen (in Aalter). Maar ik ben nog nooit gecontacteerd, noch door ouders, noch door Stockman, noch door Tertio. Misschien moet Tertio mijn honderd ASO-leerlingen eens komen bevragen. Dus: waarom gaat de redactie van Tertio niet kritischer om met deze berichtgeving? Weet Tertio dan niet dat Stockman níet de verpersoonlijking is van de Broeders van Liefde of van de inrichtende macht of het schoolbestuur van die vijftig scholen? Kon Tertio niet heel even de moeite doen om na te gaan of ook het schoolbestuur van de Broeders van Liefde die roep naar ‘volledig katholieke scholen’ gehoord heeft en er wil op ingaan? Of laat Tertio zich manipuleren? Waarom is er geen dubbelcheck gebeurd over deze bizarkromme informatie? Is er dan niemand in de redactieraad van Tertio met een gezonde kritische reflex (Ik wilde schrijven ‘die niet begint te kwijlen als Stockman’)?Ikzelf ben Broeder van Liefde. Dus lees ik er onze missie op na. Nota bene, een formulering door Stockman zelf uit de pen gerukt. Ik citeer: “Wij zorgen voor medemensen die in hun menselijke ontplooiing begeleiding nodig hebben, ongeacht hun oorsprong, geslacht, overtuiging en financiële draagkracht”. Een goed verstaander snapt dat ‘volledig katholieke scholen’ hieraan tegemoet zullen komen, de huidige katholieke scholen misschien ook? En verder: “In het onderwijs (...) streven we naar een optimale opleiding, opvoeding en begeleiding. Kansarmen en minderbedeelden, mensen met bedreigde ontwikkelingsmogelijkheden en beperkte functioneringskansen en personen die maatschappelijk uit de boot dreigen te vallen of op zoek zijn naar de zin in hun leven, verdienen onze bijzondere aandacht. We staan ook open voor nieuwe noden (...). We dragen zorg voor elkaar, opdat ons leven kwaliteitsvol en zinvol blijft en heilvol voor velen.” ‘Volledig katholieke scholen’... natuurlijk zijn zij een antwoord op dit streven? Maar zijn de huidige katholieke scholen dat dan niet? Verder uit de missie: “Een mensgerichte organisatie en een aangepaste omgeving met aandacht voor een ruime toegankelijkheid vormen hiervoor het kader.” Nogmaals de retorische reflex: komen de huidige katholieke scholen hier niet perfect aan tegemoet? En ten slotte nog dit: “Op deze wijze willen we de kwaliteit van het leven verbeteren en een bijdrage leveren tot een meer humane samenleving waar ook ruimte is voor armen en zwakken.” Meesmuilend vermoed ik dat enkel de ‘volledig katholieke scholen’ in de mogelijkheid zijn om hieraan volwaardig tegemoet te komen? Neen dus! En ik weiger te zwijgen en toe te laten dat men in Vlaanderen ongenuanceerd berichten de wereld instuurt over flauwekul, zoals het oprichten van wereldvreemde katholieke scholen. Dit hoort niet tot de kerntaak van de échte broeders van liefde.Tot mijn grote ontgoocheling vind ik in de missie niets over de bekommernis een conservatieve pre-conciliaire school, excuseer, een ‘volledig katholieke school’, op te richten. Is de pedagogie van de caritas of de cultuur van de caritas dan van gedaante veranderd? De missie van de Broeders van Liefde, initieel en al tweehonderd jaar gebaseerd op ‘caritas’, is in hoofde van Stockman verworden tot een cultuur van de doctrinaire zuiverheid en de sacramentele beleving. Wat houdt de titel ‘Broeder van liefde’ dan nog in?Stockman hoopt dat zijn initiatief niet zal worden afgeschoten op basis van vooroordelen en misvattingen. Alsof een initiatief ontstaan op basis van vooroordelen en misvattingen (van hemzelf) dan kritiekloos een label van hogere waarheid - dus kortweg: Gods werk - kan claimen. Schoenmaker, blijf bij je leest, zou ik zeggen. En vergeet niet: als je pijlen wil afschieten heb je ook een volwaardige boog nodig. Mag ik mij kandidaat stellen op de eerste ‘volledige katholieke school’? Als godsdienstleerkracht? Ik hoor nog van je!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234