Zondag 17/10/2021

Portret

Telfar Clemens: de nieuwste ster aan het modefirmament

null Beeld Gijs Kast
Beeld Gijs Kast

De atleten uit Liberia zien schitteren op de openingsceremonie van de Spelen? Ze ­waren gekleed door Telfar Clemens (36). Hij is queer, zwart en maakt met zijn merk Telfar uitsluitend genderneutrale mode.

Mocht u Liberia op deze Olympische Spelen aan het werk willen zien, dan zult u volgende week tijdens de spurtnummers in de atletiek goed moeten opletten. Amper drie atleten vaardigt het straatarme, door ebola en burgeroorlogen geteisterde West-Afrikaanse land namelijk af. De kans is dan ook niet bijster groot dat zij met prijzen gaan lopen. Maar met de aandacht gegarandeerd wél.

De outfits van Emmanuel Matadi, Ebony Morrison en Joseph Fahnbulleh zijn namelijk something else. Er zitten gaten waar normaal geen gaten horen te zitten. Er is asymmetrie, er zijn afwijkende lengten, er zijn croptops en blote schouders. En bovenal: ze zijn voor iedereen hetzelfde. Emmanuel en Joseph dragen exact dezelfde pakjes als Ebony.

En daar zit Telfar Clemens dus voor wat tussen. Clemens, zelf een Amerikaan met Liberiaanse roots (zijn ouders verhuisden kort na zijn geboorte terug naar hun vaderland, maar vluchtten er in 1990 weer voor de burgeroorlog), ontwierp zowel de wedstrijdtenues als de trainingspakken, vrijetijdskleding en ceremoniële kostuums voor het drietal. Inspiratie vond hij in zijn vaderland. Als u zich afvraagt waarom geen enkel stuk de juiste afmeting lijkt te hebben, dan ligt daar het antwoord. “In Liberia draagt níémand de kleren die voor hem bedoeld zijn”, zegt Clemens in The New York ­Times. “Iedereen draagt tweedehandskleding, afdankertjes uit het Westen, alles is te groot of te klein, niets past.”

Maar dat mannen en vrouw precies hetzelfde dragen, dat is al zestien jaar lang Clemens’ handelsmerk als designer. De oorsprong van zijn visie ligt nog veel vroeger. Als tiener had hij al kledingstukken in zijn kast hangen die in feite van de vrouwenafdeling kwamen. Maar een croptop, een naveltruitje, dat was voor zijn moeder een brug te ver, die kreeg hij niet. En het zelfvertrouwen om in een meisjestop de straat op te gaan, dat had hij ook niet helemaal. Dus begon de vijftienjarige Telfar zelf de kleren te maken die hij leuk vond, kleren die niet per se voor jongens of voor meisjes waren. “Ik zei dat ze voor iedereen waren.”

Met dat idee als uitgangspunt startte Clemens in 2005 met zijn businesspartner Babak Radboy in Bushwick, een intussen überhippe wijk in Brooklyn, het genderloze modelabel Telfar op. 2005, dat is lang voor uniseks kleding een ding werd. En Telfar zwom op nog wel meer manieren tegen de stroom in. Hij stond met mobiele pop-ups op de New York Fashion Week 2011, zodat gasten zijn collectie voor 2012 daar meteen al konden kopen. Hij ging vol voor normcore, lang voor ‘normale dagelijkse kleding’ normaal was op de catwalks. Hij castte al modellen van allerlei huidskleuren toen diversiteit nog geen hot issue was.

De afvaardiging van Liberia op de Spelen, gekleed door Telfar Clemens. Beeld REUTERS
De afvaardiging van Liberia op de Spelen, gekleed door Telfar Clemens.Beeld REUTERS

Precies daar ligt een grote verklaring van Telfars succes, zegt modejournaliste Veerle Windels. Hij is geloofwaardig. “Veel merken springen vandaag op de boot van Black Lives Matter, zeggen bezig te zijn met gender en claimen authenticiteit. Maar Clemens ís al die dingen ook echt. Hij is een zwarte man uit Brooklyn die samen met wat vrienden een label oprichtte. Bokst hij een show ineen, dan is dat nog steeds met zijn maten. Hij maakt echt deel uit van zijn community. Hij heeft gender niet plots ontdekt als marketingtool, het is wie hij is.”

Beyoncé

Hoewel Telfar Clemens al zoveel jaren bezig is, begint zijn naam nog maar sinds enkele jaren in de modewereld te weerklinken. Niet toevallig gaat die rijzende bekendheid hand in hand met het toenemende maatschappelijke bewustzijn over diversiteit in al zijn vormen. In 2017 koos Solange Knowles, zus van Beyoncé, hem uit om de outfits te ontwerpen die zij en haar dansers voor een performance in het Guggenheim Museum in New York droegen. Vervolgens mocht hij de uniformen ontwerpen voor hamburgerketen White Castle, waarvan de opbrengst volledig ging naar borgsommen voor tieners die opgesloten zaten in de beruchte gevangenis op Rikers Island. Nog later volgde een collab met Converse en met Ugg – door een samenwerking met Gap trok de pandemie een streep.

“Het zijn jongens zoals hij naar wie de grote luxehuizen vandaag kijken”, zegt Windels. “Kijk ook naar een Virgil Abloh, die heeft zijn eigen label met Off-White, maar tekent nu ook de mannenlijn van Vuitton. Dit is jong geweld, een frisse wind die de Amerikaanse mode erg goed kan gebruiken. Jongeren kijken naar hen op, zij zijn de toekomst van de mode.”

Uit de herfst/winter-collectie 2020-2021 van Telfar Clemens. Beeld Imaxtree
Uit de herfst/winter-collectie 2020-2021 van Telfar Clemens.Beeld Imaxtree

Het is de generatie die zich niet aan regels houdt. Die zelf haar plek aan het firmament heeft verdiend, zonder haar karretje van meet af aan aan de traditionele modehuizen te klinken. Siré Kaba, de Brusselse designer van Guineese origine die de opvallende jurk van prinses Delphine op de nationale feestdag ontwierp, ziet het graag gebeuren: “Het is totaal niet evident om door te breken wanneer je de codes niet kent. Maar dankzij sociale media doet dat er niet meer toe. Het is niet langer Vogue dat beslist of iemand groot wordt. Vogue kijkt nu ook naar wie er op Instagram populair is.”

Leuk detail: zo is ook Liberia bij Telfar uitgekomen. De vriendin van nationaal uithangbord Matadi volgde Telfar op Instagram, merkte op dat hij ook Liberiaans was en tipte hem bij haar vriend.

Nochtans, wie niets van mode kent en even door de catalogus van Telfar bladert, vraagt zich af wat er zo bijzonder is aan zijn ontwerpen. Het lijken hoody’s, shirts en shorts van dertien in een dozijn, vaker wel dan niet voorzien van Telfars opzichtige logo. “Eerlijk gezegd vind ik het lelijk, een beetje trashy”, zegt Windels. “Ik denk dat hij vooral het momentum mee heeft. Hij gaat heel zeker doorbreken. Maar wat de waarde is van zijn ontwerpen? Dat is een ander verhaal.”

Siré Kaba is het daarmee eens. “Of ik een fan ben?” Ze lacht luid. “Laten we zeggen dat het qua esthetiek absoluut niet is wat ik zou dragen. Ik ben ook behoorlijk zeker dat zijn succes aan zijn verhaal te danken is. Zijn ontwerpen verkopen, omdat híj ze gemaakt heeft. Zijn achtergrond, zijn identiteit is wat het verschil maakt. Dat maakt dat hij zoveel weerklank krijgt bij een publiek dat gevoelig is voor zijn boodschap. Mocht iemand anders zijn lijn ontworpen hebben, veel kans dat er geen haan naar had gekraaid.”

Maar, zegt Kaba, ze is wel grote fan van son esprit. “Telfar Clemens is een inspirerend voorbeeld. Onderschat niet wat zijn succes voor zwarte mensen betekent. Er heerst een enorme fierheid. Het is heel interessant om te zien hoe ontwerpers van Afrikaanse origine, waar ze ook wonen in de wereld, zich nu aan het doorzetten zijn.”

Handtas voor iedereen

Hebben we het nog niet gehad over Telfars grootste succes tot nog toe. Geen sweater of slipper, wel een handtas. Ook deze shopping bag lijkt op het eerste gezicht weinig bijzonder, op het grote Telfar-logo na dan, maar onderscheidt zich door het feit dat ze vegan is – opnieuw, volledig on trend – en uiteraard ontworpen om door alle seksen gedragen te worden.

Telfars shopping bag, een enorme hit. Beeld d
Telfars shopping bag, een enorme hit.Beeld d

Telfar lanceerde de tas in 2018 en al jaren aan een stuk is het een enorme hit. Iedere nieuwe lading die uitgebracht wordt, is onmiddellijk uitverkocht. ‘Not for you, for everyone’, is het motto van Telfar en zoals modeblad W Magazine treffend wist te schrijven: ‘Soms voelt het effectief alsof echt iedereen met de tas rondloopt.’ Pronken er immers onder meer mee: Oprah, Dua Lipa en Alexandria Ocasio-Cortez. Onlangs werd ook Beyoncé ermee gespot. Op sociale media barstten fans in huilen uit. “Het was al moeilijk genoeg om een Telfar-handtas te bemachtigen, en nu heeft Beyoncé er een.”

Kleine voorspelling: het gaat er na de Olympische Spelen niet makkelijker op worden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234