Dinsdag 24/11/2020

Buitenland

Teleurstelling en opluchting vechten om voorrang na de bekentenis van de Christchurch-schutter

Brenton Tarrant werd gehoord via een videoverbinding met de gevangenis in Auckland, waar hij vastzit.Beeld AP

Tot verrassing van velen bekende Brenton Tarrant voor de rechtbank ineens schuld aan de aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland. Er werd met opluchting en teleurstelling gereageerd.

De 29-jarige Australiër Brenton Tarrant is donderdag in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch veroordeeld voor de aanslag, een jaar geleden, op twee moskeeën waarbij 51 moslims omkwamen. De rechtbank stelt de strafmaat later vast. De verwachting is dat de man levenslang krijgt.

De zitting vond plaats op de dag waarop Nieuw-Zeeland in lockdown ging vanwege het coronavirus. Er kon daardoor slechts een handvol mensen in de rechtszaal aanwezig zijn, onder wie twee imams van de moskeeën waar Tarrant zijn bloedbad aanrichtte. Tarrant zelf werd gehoord via een videoverbinding met de gevangenis in Auckland, waar hij vastzit.

Tot verrassing van velen bekende de 29-jarige Tarrant schuld, waardoor een wekenlang proces dat in juni had moeten beginnen, overbodig werd. Rechter Cameron Mander noemde het teleurstellend dat zo weinig getroffenen er donderdag bij konden zijn en kondigde aan dat het vonnis met de straf pas wordt uitgesproken “als het gerecht weer normaal functioneert en slachtoffers en nabestaanden persoonlijk in de rechtbank aanwezig kunnen zijn”.

Extreemrechts gedachtegoed

Overlevenden van het bloedbad en nabestaanden reageerden gemengd op de schuldbekentenis. Er was aan de ene kant teleurstelling, omdat er nu geen proces komt waarin publiekelijk wordt vastgesteld wat er precies is gebeurd. Anderzijds werd er ook opgelucht ademgehaald, omdat alle bloedige details niet opnieuw worden opgerakeld. Bovendien krijgt Tarrant geen kans om zijn extreemrechtse gedachtegoed op de zitting te spuien. De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern sprak van “een zekere opluchting, omdat de hele natie, en vooral onze moslimgemeenschap, nu een proces bespaard blijft dat anders als podium had kunnen worden gebruikt”.

Tarrant reed op 15 maart vorig jaar naar een moskee in Christchurch, ging het gebouw binnen en opende het vuur. Daarna reed hij naar een tweede moskee, waar hij mensen buiten beschoot en op ramen vuurde. De Australiër filmde de moordpartij met een cameraatje op zijn hoofd en zond die live uit via sociale media, waaronder Facebook. Vlak voor het begin van de aanslag had hij op internet een racistisch manifest gepubliceerd, waarin hij immigranten ‘indringers’ noemde, die zich schuldig zouden maken aan een ‘genocide’ op witten. Na de tweede schietpartij werd hij door agenten achternagezeten, klemgereden en gearresteerd.

Semi-automatische wapens

De live op internet uitgezonden aanslag schokte de wereld en was voor de regering van premier Ardern aanleiding om het bezit van de dodelijkste semi-automatische wapens aan banden te leggen. De slachting vestigde bovendien de aandacht op de toenemende internationalisering van extreemrechts.

Zo bleek de Australiër zijn afkeer van moslims deels te hebben ontwikkeld tijdens reizen door Europa, waar hij contact legde met geestverwanten en historische plekken bezocht waar christelijke legers vochten tegen de Turken. Hij doneerde geld aan extreemrechtse groepen in Europa en postte geregeld xenofobe boodschappen op internationale internetfora.

Volgens deskundigen waren extreemrechtse activisten vroeger vooral bezig met hun eigen natie en grondgebied, maar is dat geleidelijk aan het veranderen. “Mannen als Tarrant gaat het niet alleen om hun eigen land”, zei Bart Schuurman, terrorisme-onderzoeker aan de Universiteit Leiden, vorig jaar tegen Trouw. “Ze zien zichzelf als verdedigers van een wereldwijde blanke beschaving.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234