Maandag 21/10/2019

Telecom

Telenet koopt BASE. En nu is de consument de pineut

De overname van Base door Telenet betekent slecht nieuws voor de consument. Beeld BELGA

Telenet neemt de mobiele operator Base over van het Nederlandse KPN. Een deal van meer dan 1 miljard euro, die Telenet een eigen mobiel netwerk bezorgt, maar voor de consument wellicht slecht nieuws betekent.

Een echte verrassing was het niet, dat Telenet Base wil overnemen. Maar in het hoofdkwartier van KPN, aan het Maanplein in Den Haag, moeten ze toch een zucht van opluchting geslaakt hebben. Lange tijd was Base de dochter die het Nederlandse telecombedrijf aan niemand uitgehuwd kreeg. In 2012 al zette KPN zijn dochterbedrijf Base vergeefs in de etalage voor zo'n 1,8 miljard euro. Maar enkele jaren later en voor een slordig half miljard minder kan het wel: Telenet maakte gisteren bekend dat het bereid is Base - met 3,3 miljoen klanten de derde mobiele operator in België, na Proximus en Mobistar - over te nemen voor 1,325 miljard euro.

Telenet heeft een kleine 900.000 klanten voor mobiele telefonie, waarvoor het gebruikmaakt van het netwerk van Mobistar. Dat bedrijf krijgt nu een zware klap te verteren. De telefoniegebruikers die Telenet via Mobistar heeft, zullen mee overstappen naar Base. Daarmee verliest Mobistar in één klap een vijfde van zijn klanten. Al is het daarop wachten tot 2018, wanneer het huidige contract tussen Telenet en Mobistar afloopt.

Wat de overname voor u, de consument, betekent? Slecht nieuws, waarschijnlijk. Op de telecommarkt blijven met Telenet en Proximus twee reuzen over die onder elkaar de prijs kunnen vastleggen, zonder dat klanten daar veel invloed kunnen op uitoefenen. Het gebrek aan concurrentie op de Belgische telecommarkt was voor de overname van Base door Telenet sowieso al een heikel punt. Gisteren was het dat nog veel meer.

Duopolie

Dat liet consumentenorganisatie Test-Aankoop blijken in een reactie op de overname. "De markt van de mobiele telefonie was een van de weinige waar wel voldoende concurrentie was. Daar deed de consument zijn voordeel mee. Dat was de verdienste van Base, dat samen met enkele andere operatoren andere spelers zodanig onder druk zette dat ook zij hun tarieven verlaagden", zegt woordvoerster Els Bruggeman. "Met de overname van Base verdwijnt een van de uitdagers op de mobiele markt en heb je dus een verschraling. Bovendien zaten een vijftigtal mobiele operatoren, waaronder Mobile Vikings, Lycamobile (dat zich vooral richt op de Marokkaanse en Turkse gemeenschap, dso) en JIM Mobile, op het netwerk van Base. Wat gaat daarmee gebeuren? Gaat Telenet de tarieven daarvoor op termijn naar boven aanpassen? Wij vrezen van wel."

Beeld BELGA

Los daarvan is er nog een andere grote bekommernis: Telenet is samen met Proximus de enige telecomoperator die pakketten aanbiedt voor zowel vaste en mobiele telefonie, digitale televisie en breedbandinternet. Op die markt is er geen concurrentie. De twee grote spelers sparen elkaar, terwijl het voor klanten een grote rompslomp is om van provider te veranderen. Met alle gevolgen van dien, zegt Els Bruggeman. "De tarieven in ons land blijven bij de duurste in Europa. Bovendien kan Telenet ongestoord de prijzen voor zijn pakketten verhogen, zoals onlangs gebeurde. Veel klanten hebben daartegen geprotesteerd, maar tevergeefs. Zonder echte concurrentie kan Telenet gewoon zijn gang gaan. De overname van Base door Telenet betekent dat de groten nog groter worden."

Of een duopolie automatisch betekent dat de consument de pineut is? Of kunnen twee giganten elkaar ook het vuur aan de schenen leggen, zodat klanten er beter van worden? Els Bruggeman: "De ervaring leert dat twee spelers elkaar sparen, zoals ook het geval is met Proximus en Telenet. Je hebt een derde speler nodig om de markt gezond te houden."

Dat is ook de mening van Reinhard Laroy, kabinetsmedewerker bij minister van Telecom Alexander De Croo (Open Vld) en medewerker bij het Interdisciplinary Centre for Law en ICT (ICRI) aan KU Leuven. "Een duopolie kan in theorie werken, maar in de praktijk zijn er heel weinig voorbeelden. Je hebt minstens drie spelers nodig. Ik moet zeggen dat ik op de mobiele markt in Europa ook geen voorbeelden ken van landen waar het aanbod van drie operatoren teruggevallen is naar twee. Kleinere spelers die het netwerk van Base gebruikten, waren heel belangrijk om de markt gezond te houden."

Beeld BELGA

Minister De Croo reageerde meteen door te zeggen dat de Belgische en/of Europese mededingingsautoriteiten maatregelen moeten uitwerken om de concurrentie te vrijwaren. Reinhard Laroy: "De regulator voor de telecomsector, het Belgisch Instituut voor Post en Telecommunicatie (BIPT), heeft een heel belangrijke rol te spelen in dit dossier. BIPT moet een voorstel doen om de concurrentie op de markt intact te houden. Dat voorstel moet dan bekeken worden door de raad voor de mededinging. Die maatregelen moeten gaan over het honoreren van de bestaande contracten door Telenet tot een efficiëntere toegang voor andere marktspelers tot de vaste en mobiele netwerken."

Van dat laatste moet vooral Mobistar de vruchten plukken. Het heeft plannen voor het lanceren van een eigen televisieaanbod, maar vindt de financiële voorwaarden die Telenet stelt voor het ter beschikking stellen van zijn kabelnetwerk niet aantrekkelijk genoeg. BIPT moet eerstdaags met maatregelen komen om die toegang te versoepelen.

Sterke derde

Toch is er ook een scenario mogelijk waarin het duopolie van Proximus en Telenet aan het wankelen gaat: Mobistar dat zijn televisieaanbod lanceert én een fusie aangaat met andere, kleine spelers in de telecomsector. Ruben Devos, analist van de telecomsector voor KBC Securities: "Het Franse kabelbedrijf Altice is nu aanwezig in Brussel, maar moet aan een overname denken als het een rol van betekenis wil spelen. Samen met VOO (dat digitale televisie, breedbandinternet en vaste telefonie aanbiedt in Wallonië en delen van Brussel, dso) zou je zo een sterke derde speler kunnen krijgen. Ik denk dat dat scenario zich zelfs aan het ontwikkelen is. In ieder geval is de overname van Base maar een eerste fase in de verschuivingen op de Belgische telecommarkt. Er zitten nog meer overnames en fusies aan te komen."

Beeld BELGA

Voor de consument is het nog even wachten tot de gevolgen van de geplande overname voelbaar worden. Niet alleen heeft Telenet nog tot begin 2018 een contract met Mobistar voor zijn mobiele telefonie, de overname moet ook nog goed gekeurd worden door de mededingingsautoriteiten. Op dit moment is niet duidelijk welke autoriteit zich over de overname zal buigen, de Europese en/of de Belgische, maar vast staat dat daar wat tijd kan over gaan. Eenmaal dat achter de rug wil Telenet investeren in het netwerk van Base, om de overstap van zijn eigen mobiele-telefonieklanten mogelijk te maken. Telenet wil tegelijk de 4G-plannen van Base versneld uitvoeren. Het wordt niet evident om dat te realiseren tegen 1 januari 2018, zo klinkt het bij Telenet. Vast staat dat de Belgische telecomsector door de overname van Base door Telenet grondig door elkaar geschud is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234